Deeq A.

Nomad
  • Content Count

    215,337
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    13

Everything posted by Deeq A.

  1. Shacabka Soomaaliyeed ayaa ku jahwareersan siyaasadda dalka iyo gulufka siyaasadeed ee ku socda xowliga, kaas oo ku aadan Olalaha doorashooyinka Soomaaliya ee dhamaadka sanadka 2020. Waxaa muuqata in bulshada Soomaaliyeed ay u kala safteen mucaarad iyo muxaafad waana labada dhinac ee horseedka u ah amni darrada, dhaqaalo la’aanta iyo daganaansho la’aanta siyaasadeed ee dalka oo horseeday in qal qal uu galo madaxbanaanida dalka. Dadka u kala saftay dhinacyada is haaya ayaa u qaybsan 3 qaybood oo kala. 1) – Qaar dano dhaqaale u taageersan hoggaanka dowladda Soomaaliya waxaana kuwaan lagu tilmaamaa in aysan dan ka laheyn daganaanta Soomaaliya balse ay xaalad walba ku qiimeeyaan waxa soo galaya ama kursiga ay ku fadhiyaan. 2) – Kooxda labaad ayaa hoggaanka dowladda ku taageera qabiil iyo is gabaleysi ama heyb gaar ah balse kuma taageeraan danta guud. 3) Iyo koox kale oo yar oo aan fahamsaneen waxa la isku haayo faa’iidada iyo khasaarah dalka iyo dadka ka soo gaari karta, kuwaas oo lagu tilmaama haye raac oo hubsiino laheyn. Mucaaradka ayaa sidoo kale dadka taageersan lagu micneeyay 3-da qodob ee kor ku soo xusnay waxaase aad u yar in la helo bulsho dhax dhaxaad ah hadii la helana ma ahan kuwa ka soo muuqda Warbaahinta iyo Baraha Bulshada. Muxuu cadeynayaa dastuurka dalka? Dastuurka kumeel gaarka ah ee Soomaaliya ayaa qeexaya xuquuqda uu leeyahay qof kasta oo Soomaali ah, waxa uu sidoo kale cadeynayaa awoodaha masuuliyiinta dowladda, maamul gobaleedyada iyo xoogaga mucaaradka ee dalka ka jira mana sheegayo dastuurka in qof lagu taageero qalad uu dalka ka galay iyo uu dowlada ku daminayo. Su’aasha aqoonyahaanka iyo xaldoonka Soomaaliyeed ay is weydiinayaan ayaa ah bulshada Soomaaliyeed maxaa u diiday in ay ilaashaadaan dastuurka u yaalo dalka, kaas oo jiheynayaa shacabka iyo siyaasadda dalka si looga gudbo marxaladda adag uu ku jiro dalkaan ka soo kabanaya colaadihii Sokeeyay 30-ka sano soo jiray. Muwaadin, adigoon taageerin Farmaajo, Xasan Sheekh, Sheekh Shariif iyo madaxda maamul gobaleedyada ama siyaasiinta kale ee dalka, ma taageeri kartaa dastuurka oo kuu jiheyn kara in aad ka baxdo amni darrada, shaqa la’aanta, siyaasad xumid dalka ka jirta iyo dhamaan caqabadaha kale si aad u hesho nolal wanaagsan ? Dhamaan xubnaha beesha caalamka, siyaasiinta samadoonka ah iyo shacabka Soomaaliyeed waxay qireen oo ay cadeeyeen in dhinacyada is haayaa dhamaantood uusan jirin mid ku taagan waddo sax ah oo ku cad dastuurka iyo sharciyada kale ee dalka u yaalo balse ay isku hayaan dano siyaasadeed oo gaar ah. W/Q: Safiya Cabdullaahi Garaad AFEEF: Aragtida qoraalkan waxa ay ku gaar tahay qofka ku saxiixan, kamana tarjumeyso tan Caasimada Online. Caasimada Online, waa mareeg u furan qof kasta inuu ku gudbiyo ra’yigiisa saliimka ah. Kusoo dir qoraaladaada caasimada@live.com Mahadsanid
  2. Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta gareen)ayaa Xarunta Aqalka Madaxtooyada ee Baydhabo ku qaabilay Wafdi uu Hogaaminayey Madaxa Ururka Caalamiga ee Socdaalka. IOM. Kulankaasi oo ay goobjgayaal ka ahaayeen Wasiirka Wasaarada Qorshaynta Maalgashiga Hormarinta Dhaqaalaha Dowlad Goboleedka koonfur Galbeed Axmed Madoowe Nuunow Maxamed iyo Agaasimaha Guud Madaxtooyada Cabduqadir Maxamed Baafo waxa Diirada Lagu Sarayey Sidi IOM u kordhin lahayd Shaqada ay ka wado Gobolada Koonfur Galbeed, Waxaana aad loo falan qeeyey Sida ugu Haboon ee Wax loogu qaban Lahaa Arimaha Barakacayaasha Cafimaadka iyo Dardar Gelinta Mashariicda Dib u dhiska Magaaloyinka . Madaxda Kasocotay Hay.adda IOM ayaa Balan qaaday inay Sii Kordhin Doonan Adeegyada Shaqo ee ay ka wadaan Koonfur Galbeed Waxayna Sheegen in Dadka Barakacayaasha ah ee Soo Wajahay Dhaxanta iyo Roobabka Deerta ah ee Ka unkaday Guud ahaan Dalka ay Kaalmo Deg deg ah ay lasoo Gaari Doonan Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Lafta gareen ayaa u mahadceliyey Madaxda Hay.adda IOM Waxana uu bogaadiyey Shaqada baaxada leh ee ay kawadan Gobolada Koonfur Galbeed WaMadaxweynuhu waxa uu soo jeediyay in ururka uu istaago sidii ay Wax uga qaban lahayeen Arimaha Bini adanimada gaar ahaan tayenta Xarumaha Cafimadka Barakacayasha iyo Kordhinta Mashariicda Dib u dhiska. PUNTLAND POST The post Madaxweynaha Koonfur Galbeed oo qaabilay wefdi ka socda hay’adda Socdaalka Adduunka ee IOM appeared first on Puntland Post.
  3. Hargeysa (Caasimada Online) ― Warar hadda naga soo gaaraya degmada Laasgeel ee gobolka Maroodi-jeex ayaa sheegay in deegaanka Dhubato ee gobolkaasi lagu toogtay qof shacab ah. Sida Caasimada Online, loo xaqiijiyey Qofka shacabka ah ayaa waxa toogtay Darawalka Wasiirka waxbarashada iyo sayniska Somaliland, oo safar shaqo ku joogay deegaankaasi. Toogashada ayaa timid kadib markii ay muddo murmeen Darawalka iyo Ninka shacabka ah ee la toogtay, kaasi oo ugu dambeyntii sababtay in Darawalka wasiirku uu rasaas nool u adeegsado ninka shacabka ah. Wararka aanu helayno ayaa waxay intaas ku sii darayaan in Isbitaalka loola cararay Ninka la toogtay oo uu dhaawac ka soo gaadhay rasaastaasi, taasi oo xaaladiisa caafimaad hadda lagu dabiibayo. Ilaa iyo hadda si rasmi ah looma oga sababta ka dambeysay toogashadan iyo waxa ka dhaxeeyay labada Nin, balse waxa loo maleynayaa in murankaasi iyo is af-dhaafkaasi sababay toogashada. Caasimada Online Xafiiska Hargeysa Caasimada@live.com
  4. Faah faahinno dheeraad ah ayaa ka soo baxaya iska horimaad xoggan oo maanta dhacay deegaan ka tirsan degmada Xudur ee xarunta gobolka Bakool. Wararka ayaa waxa ay sheegayaan in dagaalka uu ahaa mid u dhexeeyay ciidamada dowladda, kuwa Abuu Mansuur oo isku dhinac ah iyo dagaalyahannada Al- Shabaab. Lama oga illaa iyo hadda khasaaraha ka dhashay dagaalkan iyadoo uu socday muddo ka badan saacad. Saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda ayaa dhankooda waxaa ay sheegeen inay iska difaaceen weerarkii kaga yimid dhinaca Al-Shabaab. Xaaladda ayaa hadda mid kacsan, iyadoona labada dhinac ay dhaq dhaqaaqyo ka wadaan halkaasi View the full article
  5. Guddoomiyaha Baarlamaanka HirShabelle, Cismaan Barre Maxamed ayaa ku amray xildhibaanada maamulkaasi inay dib ugu soo laabtaan magaalada Jowhar xarunta dowlad goboleedka HirShabelle kadib markii uu dhamaaday fasaxii ay ku jireen. Guddoomiyaha Baarlamaanka maamulka HirShabelle ayaa sheegay in maalmaha soo socda uu furmi doono kulanka Baarlamaanka HirShabelle, isagoona sheegay in dib loo amba qaadayo howlaha Baarlamaanka maamulka HirShabelle. Baarlamaanka HirShabelle oo lagu waday inuu furmo bishii aynu ka soo gudubnay ayaa dib u dhacyo xoog leh kala kulmay xildhibaanada oo ka maqan Caasimadda. Guddoomiyaha baarlamaanka HirShabelle ayaa fariin uu u direy xildhibaanada ugu sheegay inaysan qaadan doonin gunadooda haddii aysan soo gelin magaalada Jowhar. Sidoo kale guddoomiyaha Baarlamaanka HirShabelle ayaa waxaa uu shacabka Jowhar ka dalbaday in ay la shaqeeyaan ciidamada Amniga si loo sugo Amniga degmadaasi. View the full article
  6. Ciidamada Milatariga Soomaaliya ayaa saaka howlgallo qorsheysan ka fuliyey agagaarka magaalada Baardheere ee gobolka Gedo. Howlgalkan ayaa la sheegay in ciidamadu ay ku gaareen ill saddex tuulo oo ay ku sugnaayeen dagaalyahannada Al-Shabaab. Sidoo kale ciidamada ayaa soo furtay hub iyo xoolo la sheegay in Al-Shabaab ay ka qaateen dadka shacabka ah. Wararka ayaa intaasi ku daraya in ciidamada dowladda ay dib u soo laabteen marka ay fuliyeen weerarkaasi . Dhinaca kale ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay Xarakada Al-Shabaab oo ku aadan howlgalkaasi. Muddooyinkii dambe ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa kordhiyey howlgallada ka socda gobolka Gedo ee koonfurta Soomaaliya. View the full article
  7. Bali (Caasimada Online) – Wasiirka Howlaha Guud, Dib u Dhiska iyo Guryeynta Soomaaliya Cabdi Aadan Hoosow oo booqasha rasmi ah ku tagay dalka Indonesia, wuxuuna la kulmay mas’uuliyiinta ugu sareysa dalkaasi. Wasiirka oo ka qeyb galay shirka Indonesia-Africa Insfrastructure Dialogue 2019 ee ka dhacay magaalada Bali ayaa wuxuu ku guuleystay in mas’uuliyiinta dalkaasi oo ay ka mid yihiin Wasiirka Dhaqaalaha Enggartiasto Lukita in ay Soomaaliya ka taageeraan dhibka ka heysta maalgashadayaasha iyo ganacsatada Soomaaliyeed dhanka is dhaafsiga ganacsiga gaar ahaan kaabayaasha dhaqaalaha iyo bankiyada. Indonesia waxay ballanqaaday in iskaashi dhaqanka ganacsiga iyo horumarinta ay la yeelato Soomaaliya ayadoo loo fududeynayo ganacsatada Soomaaliyeed howlahooda. Wafdiga wasiir Hoosow ee ka socday Soomaaliya waxay ka mid yihiin afar wasiir oo ka socday Africa oo ka qeyb galay shirka: Wasiirka Ganacsiga iyo maalgashiga ee Tanzania Amina Saloum, Wasiirka Ganacsiga Jabuuti Xasan Xaamud, iyo ku xigeenka Raisul Wasaaraha sidoo kalena ah wasiirka arrimaha geeska afrika ee ee Uganda A. M Kirunda Kivejinja. Indonesia waa dal muhiim u ah Soomaaliya iyo Afrikaba ayadoo ganacsigeeda ay la leedahay Soomaaliya kor u dhaafaysa malaayin gaar ahaan qalabka dhismaha, bagaashka iyo dharka.
  8. Wararka naga soo gaaraya Sh/Dhexe ayaa sheegaya in maanta dagaalyahannada Al-Shabaab ay la wareegeen deegaano ku yaalla gobolkaasi. Ciidamada dowladda ayaa la sheegayaa inay dib uga soo baxeen deegaanada Ceelka Geelow iyo Raaxoy oo dhaca inta u dhexeysa Balcad iyo Jowhar ee gobolka Sh/Dhexe. Ilo deegaanka ah ayaa sidoo kale Shabelle u sheegay in saldhigyada ay baneeyeen ciidamada dowladda ay durbo la wareeegn Xooggaga Al-Shabaab. Xaaladda ayaa haatan kacsan, iyadoona dhaq dhaqaaqyo ciidan oo iska soo horjeeda laga dareemayo halkaasi. View the full article
  9. Wararka laga helayo gudaha Canada ayaa sheegaya in saacadihii la soo dhaafay wiil Soomaali ah lagu dilay gudaha dalkaasi. Marxuumka la dilay ayaa waxaa lagu magacaabi jiray, Farhan Jamac,sida ay xaqiijiyeen qaar ka mid ehelladiisa oo la hadlay warbaahinta Canada. Rag hubeysan ayaa la sheegay in wiilkaasi dhalinyarada ah ay ku toogteen gudaha magaalada Toronto ee oo si weyn looga yaqaanay marxuumka. Lama oga illaa iyo hadda sababta ka dambeysa dilkaasi, iyadoona la sheegay in goobta ay isaga dhaqaaqaeen raggii geystay dilkaasi. Ciidamada ammaanka Canada ayaa lagu soo warramayaa in haatan ay wadaan baaritaano dheeraad ah oo ku aadan dhacdadaasi. Ma’ahan markii ugu horreysay oo Canada lagu dilo qof asalkiisu Soomaali yahay, waxaana marar badan dalkaasi dilal loo geystay Soomaali ku noolaa halkaasi. View the full article
  10. Muqdisho (SMN) – Halkaan ka Dhageyso Warka Duhur ee Idaacadda Shabelle. Hoos riix si aad u dhageysato. https://www.radioshabelle.com/wp-content/uploads/2019/10/Warka-Duhur-15102019.mp3 View the full article
  11. Waxaan la wada moogeyn khilaafka weyn ee dhex-yaalla madaxda sare ee xukuumadda Soomaaliya iyo Madaxweynaha Jubbaland. Waxaa kale oo la wada og-yahay is-fahan-darrada dhex-taalla madaxda dowladda federaalka iyo in badan oo ka mid ah siyaasiyiinta dalka, gaar ahaan inta ka qayb-qaadatay caleema saarka Axmed Madoobe ee 12-kii bishan ka dhacday Kismaayo. Markii aad dhageysato doodda mas’uuliyiinta xukuumadda ama taageerayaashooda iyo inta ay siyaasadda isku hayaan, ha joogaan, Muqdisho, Puntland ama Kismaayo, waxaa si weyn u muuqanaya, kala aragti-duwanaan baahsan, kala aamin-bax qoto-dheer iyo kala shaki weyn. Tanoo kale ma arag Is-collaysiga dhex taalla siyaasiyiinta Soomaaliyeed shacabkiina ku faaftay, waxa ay marar badan iila ekaataa, cadaawadda siyaasadeed ee dhex taalla, siyaasiyiinta Maraykanka gaar ahaan Donald Trump iyo siyaasiyiinta Xisbiga dimuqraadiga sida Ilhaan Cumar ama Trump iyo saxaafadda xorta ah, sida CNN ama Washington Post ama New York Times. Anigu siyaasadda Soomaaliya ku dhawaad labaatan sano ayaan marna ku jirey marna ka ag-dhawaa, tanoo kalana ma arag. Dhinacyada is hayana, mid kasta si weyn ayay gar iskula leeyihiin, ayna u dareemayaan in koox dulmi wadda, gar-maqaatayaal-na ah ay is-hayaan, oo lagu saladay. Dhanka kale, waxaa labadaan garab oo siyaasadda isku-haya ku maqan ama colaad kala hor-jeeda, Al Shabaab iyo Daacish oo midna dalka toban sano ka badan ku xidideysatey, midna ay hadda doonayso in ay barroosinka aasato. Dhanka kale, adduunka qudhiisu soddon sano ku dhawaad ayuu Soomaalida ku labnaa ama ku larnaa, iyaga oo amni-sugidda iyo dowlad dhisidda ama amni khalkhal-gelinta iyo dowlad duminta qayb-weyn ka ahaa (sida qaar ka mid ah dalalka Afrikaan-ka iyo kuwa Carabta), dhanka kalana, in badan quwadaha dibadda (sida reer Galbeedka iyo Qaramada Midoobey) ay ahaayeen naakhuudayaal Soomaalida la saamayn ah, haddaysan-ba ka saamayn badnayn. Taas oo maxsuulkii ka soo baxay uu yahay, in soddon sano kaddib weli Soomaaliya ay nugushahay, qaybsan tahay, dowladda u dhisanna ay ku tiirsan tahay ku dhawaad 30 kun oo ciidamo ajnabi ah. Soomaaliya waxay maraysaa meel siyaasiyiintii shalay ahaa ul-iyo diir, ay maanta aad isku cadaaweysanayaan, shacabkiina uu aad u kala ir-dhaysan yahay, lana kala safan yahay siyaasiyiintaas sida weyn isku qoonsatay. Dhaqankaas is-colaysiga ah, dan uguma jirto dalka, siyaasiyiinta is-haya iyo shacabka toona, sii socoshada cadaawada siyaasadeed-na, waxa kaliya ee la hubo in uu keenayo waa, dib-u-dhac guud oo dalka, isku riiqan iyo isku-ceeboow laga baaqsan karey, maslaxana aan dhalayn. Xalka waa wada-oggol Sidaas darteed, aniga oo ka faa’iideysanaya khibradda xog-ogaalnimada aan u leeyahay siyaasadda Soomaaliya oo ilaa shirkii Carta aan caloosha u dhex-fadhiyey, waxaan ku talin lahaa: in qof kasta – ama madax sare oo siyaasi ah ha noqdo ama shacab ha noqdo ama saamayn kale ha lahaado, sida bulshada rayadka ah ama saxaafadda – in lagu dadaalo, in la fahmo in wada-oggol iyo isku-tanaasul ay ka wanaagsan yihiin is-collaysi iyo is-muquunin. Weliba, maaddaama ay Soomaaliya tahay dal ka soo kabanaya bur-bur, iska daa in siyaasiyiinta iyo shacabku ay kala ir-dhoobaane, waa waajib in la ogaado in dalku u baahan yahay in la isku diyaariyo sidii Al Shabaab iyo Daacish wada-hadal loola furi lahaa, maxaa yeelay kooxahaas oo hadda dadka dilaya, isna qarxinaya ayaan dagaal iyo muquunin looga adkaan karin, laguna khasbanaan doonaa in lala fariisto, tanasulna loo sameeyo. Sidaa darteed, waxaa is-weydiin leh, sidee ku dhici kartaa in aqoon-yahanno shalay saaxiibbo ahaa, kana yimid ama arkay adduun wada-oggol iyo is-wadasho ku socda, in ay colaad isugu fara-baxsadaan? Sideese ku dhici kartaa shacab soddon sano oo dowlad la’aan iyo colaad ay ragaadiyeen, ay kooxaysi iyo is-collaysi dhex-boodaan, runna moodaan. Halagu mintido in heshiis laga gaaro hannaan doorasho Hadda iyo dan, kol haddii xiligan ay dowladdii iyo mucaarad aruursan ay jiraan, isna hor-fadhiyaan, waxaa habboon in la is-weydiiyo, sidee horay loogu dhaqaaqi karaa? Sidee khilaafka cirka isku-shareeray, fursad horusocod looga dhex abuuri karaa ama looga dhex-baar-baari karaa? Aniga waxaa ii muuqata, in hadda xoogga la saaro in hal arrin laga wada-tashado, lagana gaaro go’aan ah wada-ogol ah iyo isku-tanasul. Qodobkaasina waa in laga heshiiyo, kaddibna laga wada hawl-galo, sidii doorashada loo muddaysan yahay in ay dhacdo 2020/21 heshiis guud looga gaari lahaa. Waxaan arkaa, haddii laga heshiiyo qodobkaas oo hadda taagan, in waxa xigaya ay yihiin in la ansixiyo xeerka doorashooyinka, in ol-ole doorasho loo dareero iyo in la gaaro in muwaadinka Soomaaliyeed uu taliyo, oo uu doorto, cidda talada dalka qabanaysa. In hannaan doorasho lagu heshiiyo ma aha arrin adag, Machadka Heritage oo aan ka tirsanahay, afar hannaan oo mid kasta la qaadan karo ayuu soo bandhigay. Weliba aniga fikir ahaan, waxaan arkaa in lagu heshiin karo, hannaan boqolkiiba sideetan (80%) waafaqsan sida dowladda iyo guddiga doorashooyinku ay wax u rabaan (aniga malahayga), kaas oo ah hannaanka loo yaqaan Matalaadda Isku-dheelli-tiran ee Liiska Xiran, (Proportional Representation, Closed List system,). Si ay maamul goboleedyadu u aqbalaan hannaankan, waxaan aan soo jeedinayaa – maaddaama dalku faderaal yahay – in meeshii dalka oo dhan laga dhigi lahaa hal deegaan doorasho [sida dowladda iyo gudiga doorashadu ay u eg tahay in ay u xaglinayaan] in la sameeyo shan deegaan doorasho oo ah shanta maamul-goboleed, iyaga oo dadka Muqdisho ku nool-na ay u codayn karaan kuraasta u astaysan Soomaaliland (oo qiyaas ahaan ah, ku dhawaad 40 kursi, Aqal Hoose iyo Aqal Sare). Hannaankan doorasho, waxa uu noqon karaa mid wada-ogol ah iyo xal la isla qaadan karo, waayo, waa hannaan doorasho oo sidiisana u wanaagsan dalalka nugul, aqbalsanna federaalaynta, mar haddii maamul-goboleed kasta kuraastiisa si gaar ah xisbiyadu ay ugu tartamaan. Lix deegaan-doorasho ayaa ka hobboon hal deegaan-doorasho Haddii la qaadan lahaa habka xukuumaddu riixayso – ee ah in dalka oo dhan loo aqoon-sado hal-deegaan doorasho-isla markaana xisbiyadu ay liis xiran ku soo gudbiyaan 275 tartame-xildhibaan oo aqalka hoose ah iyo 54 tarmate ee aqalka sare ah, markaas waxa ay noqonaysaa, akhristow haddii aad adigu xisbi madax ka tahay in xisbigaagu soo qoro 275 siyaasi oo Soomaali oo dhan ah oo u taxan min kow ilaa 275. Tusaale ahaan haddii xisbigaagu uu helo boqolkiiba konton (50%) codka dadweynaha codeeyey, markaas xisbigaagu, xildhibaanada baarlamaanka wuxuu ka helayaa 50% ama qiyaastii 137 xildhibaan, (waana taas midda loo yiri matalaadda isku dheeli tiran, oo tirada cadodka dadweyne oo xisbi kastaa uu helo ayaa kuraas loogu baddalayaa). Waxaase hubaal ah in siyaasi kasta oo damac dhab ah leh, in aanu aq-bali doonin in uu liiska xiran ee xisbigaaga uu ka noqdo numbarka 275, ama 200-aad ama 100-aad ama 70-aad, waayo, wuu og yahay ama ay og-tahay, in ay adagtay in xisbina uu helo cod dad-weyne oo dhali kara, 200 xildhibaan, ama 100 xildhibaan ama 80 xildhibaan ama xitaa 70 xildhibaan. Xisbiyada iyo shacakaba waxaa u fiican deegaan doorashooyin badan Waa hubaal in siyaasigii doonaya in uu xisbi murashax ama tartame u noqdo, in uu dalbanayo in liiska meesha ugu horaysa looga qoro, oo uu ka mid noqdo 20-ka murashax ee ugu horreeya liiska xiran ee xisbigaas, dabcan, si uu u soo boxo. Haddii xisbiyo doorashada lagu galo, maaddaama ay u badan tahay ugu yaraan in ay tartami doonaan 10 ilaa 20 xisbi, midkiina uu heli karo tira kooban oo kuraas ah (waayo tirada guud ayaaba ah 275 kursi oo Aqalka Hoose ah iyo 54 Aqalka Sare ah), waa ay caddahay in xisbi kasta ay suurta gal tahay in ay u soo baxaan 20ka murashax ee ugu horreeya liiskooda haddaysan qaarkood wax ka yar oo kuraas ah helin. Waana la qiyaasi karaa, dadka ku qoran nambarka 80-aad, ama 100-aad ama 275-naad in aanay lahayn rajo doorasho dhab ah. Sidaas ayaana u arkaa in dalka aan hal deegaan doorasho laga dhigin ee la sameeyo lix deegaan doorasho (shanta maamul-goboleed iyo Muqdisho), oo markaas xisbi kasta oo liis xiran uu la tago gobol kasta, laguna tartamo tirada xildhibaanada hadda maamul-goboleedkaas ugu jira baarlamaanka. Haddii akhristow, tusaale ahaan, xisbiga aad adigu madaxda ka tahay uu Koofur-galbeed ka tartamayo (iyo gobol kasta oo kale), waxaa uu reer Koofur-galbeed u geynayaa liis xiran oo ay ku qoran yihiin tirada hadda Koofur-galbeed baarlamaanka ugu jirta (oo ah 69 xildhibaan), xisbiyada kalana liiskooda oo 69 murashax ku qoran yihiin, ayay iyana u ol-olaynayaan, sidaas si la mid ah ayaana 37-ka kursi ee Puntland taalla, 37 Hirshabeelle, 39-ka Jubaland, iyo 36-da Galmudug ay xisbiyadu ugu tartamayaan. Haddii gobol kasta kuraastiisa si toos ah loogu tartamo, siyaasiyiin badan ayaa aqbalaya (ama iimaan-sanaya) in liiska 39-ka ah (Jubaland) ama 37-da ah (Hirshabeelle) ay aqbalaan in ay nambarka 25-aad ama 30-aad loogu qoro, balse aan aqbaleen in ay liis 275 ah, ka noqdaan murashaxa 80-aad ama 60-aad. Shacabka qudhooda, intii la oran lahaa, 275 xildhibaan oo aanay badankooda aqoon u codeeya, waxaa u wanaagsan in ay kala xushaan liis 40 ama 60 tartame ama murashax-xildhibaan, kuwaas oo noqon kara dad ay yaqaanaan ama aqoonsan karaan. Haddii dowladda, maamul-goboleedyada iyo mucaaradku ay ku heshiiyaan hannaankan mid ka duwan anigu raali ayaan ka ahay, ha noqdo mid ka mid ah afarta hannaan oo Machadka Heritage uu sida faah-faahsan u sharxay ama ha noqdo, hannaan kale oo cusub. Waxaase lagama maarmaan ah in bisha Nofeember inta aysan dhammaan la helo hannaan doorasho oo wada-ogol ku yimid iyo in siyaasiyiintu ay fahmaan in dalkaani horay u socon karo oo kaliya haddii siyaasiyiintu ay aqbalaan in ay ku wada shaqeeyaan isku-tanasul. Waxaa qoray: Cabdirashiid Khaliif Xaashi Agaasimaha Machadka Daraasaadka Siyaasadda ee Heritage AFEEF: Aragtida qoraalkan waxa ay ku gaar tahay qofka ku saxiixan, kamana tarjumeyso tan Caasimada Online. Caasimada Online, waa mareeg u furan qof kasta inuu ku gudbiyo ra’yigiisa saliimka ah. Kusoo dir qoraaladaada caasimada@live.com Mahadsanid
  12. (SLT-Hargeysa) Guddoomiyaha Gollaha Wakiilada Somaliland Beeshe Maxamed Faarax, ayaa sheegay inuu Madaxweyne Biixi Gollaha Wakiilada u soo gudbiyey liiska Magac-yadda todobadii xubnood ee Guddida cusub ee Doorashooyinka Qaranka Somaliland,kuwaas oo uu sheegay in uu golluhu waajibkiisa ka gudan doono Dhanka Kalene Guddoomiye Beesha ayaa shaaca ka qaaday in xisbiga WADDANI uu hakiyey Xubintiisii u meteli lahayd Komishanka cusub ee doorashooyinka,waxaanu sheegay inay war-qad uu WADDANI ku hakinayaan xubintiisa ay golllaha soo gaadhay, iyadoo uu xisbiga WADDAN ka biyo diiday laba xubnood oo uu Madaxweynuhu soo xulay, kuwaas oo kale ah Cabdirashiid Riyo Raac oo ka tirsan gollaha dhexe ee xisbiga KULMIYE iyo Kaltuun oo kamid ahayd Komishankan hadda wakhtigiisii sii dhammaanayo oo lagu tuhun sanaan inay qayb ka ahayd inqilaabkii doorashadda loo eekaysiiyey ee dalka ka dhacay 2017-kii a.. Source
  13. New York (Caasimadda Online) – Mareykanka ayaa cunaqabateyn kusoo rogay saraakiil sare iyo dhowr wasiir oo Turki a, taas oo Mareykanka uga falcelinayo howlgalka militari ee uu Turkiga ka wadi waqooyiga Suuriya. Madaxweyne Donald Trump ayaa khadka telefoonka kula hadlay madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan isla markaasna ka codsaday in heshiis xabad joojin ah la gaaro, sida uu sheegay madaxweyne ku-xigeenka Mike Pence. Pence wuxuu sheegay in sida ugu dhaqsiyaha badan uu u safri doono gobolka si xaaladda loo dejiyo. Sida ay sheegtay wasaaradda maaliyadda Mareykanka, xubnaha cunaqabateynta la saaray ayaa waxaa ka mid ah wasiirka gaashaandhigga Hulusi Akar, wasiirka arrimaha gudaha Suleyman Soylu, iyo wasiirka tamaarta Fatih Donmez. Xubnahan ayaa la xanibay hantida ka taalla Mareykanka, waxaana la mamnuucay in wax xiriir maaliyadeed ah lala sameeyo. Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku cadaadinaya dowladda Turkiga inay joojiso hawlgalka ay ka waddo Waqooyiga Syria, wuxuuna qorsheynayaa inuu Ankara u diro wafdi uu hoggaaminayo madaxweyne ku-xigeenka Mareykanka Mike Pence, si ay mas’uuliyiinta dalkaas ula yeeshaan wada-hadallo lagu xalinayo xaaladda. Tallaabooyinka Trump ayaa ka dambeeyey dhalleeceyn xooggan oo uu la kulmay toddobaad kadib markii Aqalka Cad uu ku dhowaaqay in Turkiga ay ku dhaqaaqayaan hawlgalkooda ka dhanka ah Kurdiyiinyta Mareykanka ka taageeray dagaalka Daacish. Trump ayaa Isniintii taleefonka kula hadlay madaxweyne Reccep Tayyip Erdogan iyo Jeneral Mazloum Kobani, oo ah madaxa jabhadda SDF ee ciidankeeda badankood ay yihiin Kurdiyiinta. Mareykanka ayaa sare u qaaday canshuurta la saaro biraha Mareykanka looga soo dhoofiyo Turkiga, wuxuuna hakiyey wada-hadallada heshiis ganacsi oo ku kacaya 100 bilyan oo dollar oo uu la lahaa Turkiga. Dhinaca kale, xoghayaha gaashaandhigga Mareykanka Mark Esper ayaa sheegay inuu toddobaadka soo socda u safri doono magaalada Brussels, si uu gaashaanbuurta NATO, oo Turkey ay xubin ka tahay, ugu cadaadiyo cunaqabateen ka dhan ah Ankara. Caasimada Online Xafiiska Muqdisho caasimada@live.com
  14. (SLT-Hargeysa)-Darawalka wasiirka waxbarashada Somaliland ayaa nin shacab ah ku toogtay deegaanka Dhubato ee degmada Laasgeel. Ninka ayaa ah dhaawac sida uu ii xaqiijiyay guddomiyaha degmada Laasgeel. Ninka dhaawaca geystay ayaa marka uu ninka toogtay waxa la socday wasiirka waxbarashada ee uu Darawalka u yahay. Labada nin ayaa muran kooban dhexmaray sida lay sheegay kadibna Dawaralka wasiirka ayaa la soo baxay Baastoolad oo ku dhuftay ninka shacab ah. Wefdiga wasiirka ayaa ku sii jeeday magaalada Burco ee gobolka Togdheer. Xigasho: Wariye Xasan Galaydh Source
  15. Muqdisho (Caasimada Online ) – Dagaalyahannada Al-Shabaab ayaa lagu soo warramayaa in maanta ay la wareegeen deegaan hoostaga gobolka Shabeelaha Dhexe, kadib markii ay isaga baxeen ciidamada Milatariga dowladda federaalka Soomaaliya. Deegaankan oo lagu magacaabo Ceel Geelow, kuna yaalla inta u dhexeysa Balcad iyo Jowhar ayaa waxaa soo buux dhaafiyey dagaalyahannada Al-Shabaab. Ilo deegaanka ah ayaa Caasimada Online u sheegay in Al-Shabaab ay gudaha u galeen saldhig ciidamada dowladda ay ku lahaayeen halkaasi. Sidoo kale dagaalyahannada kooxda Al-Shabaab ayaa isku fidiyey guud ahaan deegaankaasi, iyaga oo ka bilaabay howlgallo ballaaran. Amniga waddada isku xirta Muqdisho Jowhar ayaa halis sii galeysa, iyadoona ay Al-Shabaab isku dayeyso inay gabi ahaan joojiso isku socodka waddadaasi. Inta badan Al-Shabaab ayaa waddadan ka fulisa weeraro gaadma ah, iyada oo ku dishay mas’uul sar sare oo ka tirsanaa dowlad goboleedka HirShabelle. Caasimada Online Xafiiska Muqdisho caasimada@live.com
  16. (SLT-Doha)-Qatar ayaa difaacday hawlgalka Turkiga ee ka dhanka ah dagaal-yahannada Kurdish-ka ee Waqooyiga Syria, ayada oo sheegtay in Ankara ay u dhaqaaqday inay ka hortagto “halis kusoo wajahneyd”. Turkey ayaa Qatar ka caawisay inay ka bad-baaddo saameynta xayiraadda dhaqaale ee laba sano jirsatay ee ay saareen xulufo Sacuudiga uu hoggaamiyo. “Eedda oo idil ma saari karno Turkey” waxaa sidaas yiri wasiirka arrimaha dibedda Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani oo ka hadlay kulanka Madasha Amniga Dunida ee lagu qabtay Doha. Wasiirka ayaa sheegay in Ankara lagu qasbay inay ka jawaabto “halis lama huraan ah oo kusoo wajahneyd amniga Turkiga”. “Markii hore Turkey waxay tiri ‘ha teegeerinna kooxahan’,” ayuu yidhi Mohammed isaga oo ula jeeda kooxda YPG ee Kurdiyiinta Syria. “Cidna ma dhageysan. Waxay isku dayayeen muddo sanad ah inay arrintan xal kala gaaraan Mareykanka, oo ay abuuraan aag amni, si ay halista uga dhaqaajiyaan xuduuddooda.” Ankara ayaa sheegta in YPG ay tahay “garab argagixiso” oo ku xidhan kooxda dalkaas laga mamnuucay ee PKK, oo tan iyo sanaddii 1984-kii wadday dagaal muqaawamo oo ka dhan ah dowladda Turkiga. “YPG iyo garabkeeda siyaasadeed ee PYD waa laan ka mid ah PKK, oo ay urur argagixiso u aqoonsan yihiin Mareykanka, Midowga Yurub, Turkey – iyo cid walba” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibedda Qatar. Source
  17. (SLT-Hargeysa)-Wasiirka wasaaradda shaqada iyo arrimaha bulshada Marwo Hinda Jaamac Gaani ayaa sheegtay in ay aad iyo aad uga xun tahay tigitaanka caleemo saarka Axmed Madoobe ee agaasimaheedii Maxamed Aadan Ilkacase. Waxa ay guud ahaanba dhalliishay dadka Somaliland xilalka ka soo qabtay ee marka xilka laga qaado xamar u xilal doonta, Halkan hoose ka DAAWO Source
  18. Finance Minister Abdirahman Beileh has torn into the recently released report by the Auditor General citing inaccuracies and failure by the Office of the Auditor General to seek audience with the Ministry before releasing the report. Source: Hiiraan Online
  19. MOGADISHU (HOL) - Finance Minister Abdirahman Beileh has torn into the recently released report by the Auditor General citing inaccuracies and failure by the Office of the Auditor General to seek audience with the Ministry before releasing the report. Source: Hiiraan Online