Dagaal ayaa maanta ka dhacay deegaanka Indho-biraale oo hoostaga degmada Seylac ee gobolka Awdal, kaas oo dhexmaray ciidamada maamulka Somaliland iyo jabhad deegaankaas ku sugan oo ka soo jeeda beesha Ciise. Dagaalka oo salka ku hayo xiisaddii ka dhalatay buuga xeer Ciise ayaa sababay dhimashada iyo dhaawac, inkastoo aan la xaqiijin karin tirada rasmiga ah. Qoraal ay soo saareen ciidamada maamulka Somaliland waxay ku sheegeen in ay deegaanka Indho-biraale ee degmada Seylac ka fuliyeen howlgal lagu baadigoobayay koox dishay labo qof oo shacab ah, kaas oo sababay dhimashada labo ka mid ah kooxdaas iyo dhaawaca afar kale, sida ay hadalka u dhigeen. Ma jiro wax war ah oo la xiriira dagaalka maanta dhacay oo ka soo baxay jabhada beesha Ciise ee ku sugan deegaano ka tirsan degmada Seylac. Muddooyinka uu dambeeyay waxaa deegaano ka tirsan gobolka Awdal ku soo qulqulayay maleeshiyo beeleedyo hubaysan oo tiro badan, kuwaas oo ka soo talaabayay xadadka Itoobiya iyo Jabuuti. PUNTLAND POST

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta wada hadal taleefan la yeeshay Madaxweynaha dib loo doortay ee Jamhuuriyadda Yugaandha, Mudane Yoweri Kaguta Museveni. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ugu hambalyeeyay dhiggiisa dalka Yugaandha dib u doorashadiisa, kaddib guushii uu ka gaaray doorashooyinkii dhowaan ka dhacay dalkaasi, isagoo u rajeeyay in muddada xil hayntiisa uu ku hoggaamiyo dalkiisa, nabad, xasillooni iyo horumar waara. Intii uu socday wada hadalka, labada Madaxweyne waxa ay isla soo qaadeen xoojinta iskaashiga soo jireenka ah ee ka dhexeeya labada dal, gaar ahaan dhinacyada amniga, siyaasadda iyo iskaashiga danaha guud ee labada shacab, iyaga oo adkeeyay muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada, madaxbannaanida, iyo wadajirka dalalka gobolka. Source: goobjoog.com

Madaxweynaha Somaliland Dr Cabdiraxmaan Mohamed Abdullahi oo ay cadawga Somaliland ki dawakheen meel uu ku suganyahay ayaa saacad ka hor baraha bulshada fariin salaaan ah hawada u soo mariyay shicibka reer Somaliland meel kasta oo ay joogaan. Qoraal kooban oo uu barta uu Facebook-ku leeyahay soo dhigay ayaa waxa uu qoraalkiisu u dhignnaa sidan hoos ku xusan. Shacabkayga Jamhuuriyadda Somaliland meel kasta oo ay joogaan waxa aan u soo dirayaa salaan & bogaadin, anniga oo u rejaynaya khayr, nabad, iyo barwaaqo. Qaran News

Nairobi (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee dalka Kenya ayaa xabsiga u taxaabay 23 dhalinyaro ah oo Soomaali ah, kuwaas oo lagu eedeeyay falal jirdil iyo duubista muuqaallo anshax-darro ah oo ay kula kaceen gabdho u dhashay dalka Kenya. Dhalinyaradan ayaa muddo toddobaadyo ah baadigoob ku hayay ciidamada ammaanka Kenya, gaar ahaan booliska, kaddib markii falalkooda si weyn ugu faafeen baraha bulshada. Ugu dambeyn, dhammaan dhalinyaradaan ayaa waxaa lagu soo qabtay howl-gallo kala duwan, waxaana la geeyay saldhigga booliska ee Pangani, halkaas oo hadda lagu hayo. Wararka laga helayo ilo amni ayaa sheegaya in dhalinyaradu ay muddooyinkii dambe si koox-koox ah ugu baahinayeen barta TikTok muuqaallo muujinaya falal anshax-xumo. Muuqaalladaasi ayaa isugu jiray jirdil iyo taabasho aan habboonayn oo ay kula kacayeen gabdho Kenyan ah, taas oo dhalisay caro iyo fal-celin xooggan oo gudaha dalkaas ah. Waxaa la filayaa in saacadaha soo socda dhalinyaradan la horgeeyo maxkamad, iyadoo sidoo kale lagu daray eedeymaha qorshe la xiriira in dalka Kenya laga masaafuriyo, laguna celiyo dalalkooda. Soomaalida ku nool Kenya, gaar ahaan xaafadda Islii ayaa si weyn u taageeray tallaabada lagu xiray dhalinyaradan, iyagoo ku baaqay in sharciga la horgeeyo falalkii anshax-darro ee ay ku kaceen. The post Booliska Kenya oo xabsiga dhigay dhalinyaro badan oo Soomaali ah + Sababta appeared first on Caasimada Online.

Habaynkii xalay ahaa lagama seexan magaalooyinka waaweyn ee Geeska Afrika gaar ahaan Muqdisho iyo Djibouti oo raadinaayay halka iyo ujeedka uu u baxay madaxweynaha Somaliland Dr Cabdiraxmaan Mohamed Abdullahi Irro ma ah labadaas magaalo ee waxa ay madaxda ugu sareeya xukuumadda Somaliland Xasan Sheekhh ay wareeriyeen dawladda Itoobiya iyaga oo waraysanaaya xaga uu u socdaalay madaxweynaha Somaliland iyo u jeedka socdaalkiisa ee xiligani. Dawladda Itoobiya ayaa sheegtay in ayna ka war qabin socdaalka madaxweynaha Somaliland oo aanu dalkooda ku sugnayn isla markaana ayna ahayn shaqo u taala Itoobiya xaga iyo ujeedada uu u safraayo madaxweynaha Somaliland. Hadaba inta ayna Somalia iyo Djibouti ku dawakhin socdaalka madaxweynaha Somaliland isla markaasna ayna lacag badan ku bixinin sidii Somaliland oo nabdoon ay qas uga abuuri lahaayeen waxa la haboon in ay xaliyaan mushikladaha ka socda dalalkooda gudihiisa tusaale ahaan magaalada Muqdisho gudaheeda waxa ku soodhawaaday kooxda argagixisada ah ee Al Shabaab kuwaasi oo gacan ka hela madax ka mid ah xukuumadda Xasan Sheekh sidoo kale waxa sii xoogaysanaaya kooxaha hubaysan ee ka sagaalama dalka Djibouti taasi oo ay todobaadkani gaysteen khasaare balaadhan oo ay gaadhsiiyeen ciidanka xusay Djibouti Dawladda la aqoonsanyahay ee Somaliland iyo shicibkeediba wax xumaan ah uma hayaan wadamada jaarka ee waa in ay iyaguna ka feejignaadaan xumaanta ay abuurayaan ee ay faraha kula jiraan oo si fiican looga war hayo. Qaran News

Duufaan diblomaasiyadeed oo culus ayaa ka dhex qaraxday Mareykanka iyo xulafadiisa soo jireenka ah ee Yurub, taas oo ka dhalatay tallaabooyin aan horey loo arag oo uu qaaday Madaxweyne Donald Trump. Faafinta farriimaha gaarka ah ee madaxda Norway iyo Faransiiska, oo ay weheliso dalabka adag ee la xiriira la-wareegidda jasiiradda Greenland, ayaa abuurtay jawi “kalsoonidarro” ah oo gilgilay isbahaysiga Reer Galbeedka. Xiisaddan ayaa u muuqata mid ka gudubtay khilaaf siyaasadeed, waxayna isu beddeshay loollan salka ku haya mabaadi’da aasaasiga ah ee xiriirka caalamiga ah: Madaxbannaanida, ilaalinta sirta diblomaasiyadda, iyo adeegsiga awoodda dhaqaalaha. Damaca “Xukunka Buuxa” ee Greenland: Xudunta khilaafkan waa damaca Maraykanka ee ku aaddan jasiiradda Greenland. Farriin qoraaleed oo sir ah oo uu Madaxweyne Trump u diray Ra’iisul Wasaaraha Norway, Jonas Gahr Støre, ayuu si cad ugu sheegay in “amniga adduunku uusan sugnaanayn ilaa Mareykanku helo gacankuhaynta dhammayska tiran (Complete and Total Control) ee Greenland.” Trump wuxuu ku dooday in Denmark aysan xaq u lahayn lahaanshaha jasiiradda, isagoo tallaabadaas ku tilmaamay mid lagamamaarmaan u ah amniga Maraykanka. Waxaa intaas dheer, wuxuu si toos ah ugu xiriiriyay arrintan iyo NATO, isagoo yiri: “Waxaan NATO u qabtay wax ka badan cid kasta… hadda NATO waa inay Maraykanka wax u qabataa.” Tani waxay ka dhigan tahay inuu isbahaysiga NATO u arko mid ku dhisan “wax-isdhaafsi” (transactional) halkii uu ka ahaan lahaa isbahaysi difaac oo mabaadi’ ku dhisan. Digniinta Macron: “Damaca (Gumaysi)” (Imperial Ambitions): Madaxweynaha Faransiiska, Emmanuel Macron, ayaa si adag uga jawaabay xaaladda cusub mar uu ka hadlayay Madasha Dhaqaalaha Adduunka ee Davos. Isagoo tixraacaya habdhaqanka Mareykanka (in kasta oo uusan magacaabin), Macron wuxuu ka digay in dunidu ay u guurayso nidaam “aan sharci lahayn” halkaas oo “Hammiga Boqortooyo/Gumaysi uu dib u soo noolanayo.” Macron wuxuu hoosta ka xarriiqay in haddii sharciga caalamiga ah lagu tunto, oo kaliya la raaco “sharciga kan ugu awoodda badan,” ay horseedi doonto xasilloonidarro caalami ah. Digniintiisu waxay timid kadib markii Trump uu faafiyay fariin gaar ah oo Macron uu ku muujinayay inuusan fahmin “waxa Mareykanku ka damacsan yahay Greenland.” Cadaadiska Canshuuraadka: Dhinaca kale, xiisadda ayaa ku fidday dhanka dhaqaalaha. Trump ayaa ku hanjabay inuu canshuur 200% ah ku soo rogi doono khamriga iyo waxsoosaarka Faransiiska haddii khilaafka siyaasadeed aan la xalin. Tani waa tallaabo cusub oo halis ah; canshuuraadka (tariffs) oo dhaqan ahaan loo isticmaali jiray arrimaha ganacsiga, ayaa hadda loo beddelay “hub siyaasadeed” oo lagu ciqaabo xulafada diiddan siyaasadda Aqalka Cad. Dhammaadka “Diblomaasiyadda Qarsoon” (Zone of Privacy): Mid ka mid ah dhinacyada ugu khatarta badan ee dhacdooyinkan waa faafinta fariimaha gaarka ah ee hoggaamiyeyaasha. Diblomaasiyaddu waxay ku dhisnayd kalsooni ah in wadahadallada hoose ee daaha gadaashiisa ka dhaca ay sir yihiin, si loo xaliyo ismaandhaafka siyaasiga ah. Markii Trump uu shaaciyay farriimahaas, si uu dhibco siyaasadeed uga dhaliyo, wuxuu burburiyay kalsoonidii u dhexaysay hoggaamiyayaasha. Tani waxay keenaysaa in madaxda caalamku ay ka fogaadaan wadahadallo daahfuran, taas oo adkaynaysa xalinta dhibaatooyinka mustaqbalka. Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada Baarlamaanka Soomaaliya oo maanta kulankoodii caadiga ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho ayaa ansixiyay heshiiska Urur Goboleedka IGAD oo ay xubin ka tahay Soomaaliya, waxayna noqotay dalka 5-aad ee meel-mariyay heshiiskan oo muhiim ah. Wasiiru dowlaha wasaaradda arrimaha dibadda Cali Balcad oo Golaha Shacabka hortegay ayaa codsigaas hordhigay Xildhibaannada, waxayna kadib ka gaareen go’aan, iyaga oo ku ansixiyay cod aqlabiyad leh. Guddoonka Baarlamaanka oo sameeyay codeyn gacan taag ah ayaa sheegay in fadhiga ay soo xaadireen illaa 144 Xildhibaan, waxaana ogolaaday heshiiska 141 Mudane, waxaa diiday 2 halka uu ka aamusay 1 Xildhibaan oo kaliya. Cali Balcad oo ka hadlay kulanka ayaa sheegay in Soomaaliya ay noqotay dalka 5-aad ee heshiiskan ansixiyo, wuxuuna u mahadceliyay Baarlamaanka. Sidoo kale waxa uu intaas ku daray in mar-weliba oo caqabado siyaasadeed dalka uu soo wajaho uu garab ka doonto Urur Goboleedka IGAD, ayna faa’iido ku qabto dowladda Soomaaliyeed. Waxaa kale oo uu carrabka ku dhuftay in Soomaaliya ay xilligan adag u baahan tahay dalal iyo ururo waa wayn oo garab istaaga, si loo ilaaliyo midnimadeeda, kadib xadgudubkii Israa’iil oo aqoonsatay Somaliland. “Soomaaliya xilligaan waxay u baahan tahay dalal iyo ururo naga taageera ilaalinta midnimadeena sida IGAD”. ayuu wasiiru dowluhu. IGAD ayaa si dhow ula socota arrimaha gudaha ee Soomaaliya, maadaama ay xubin ka tahay ururkaas, iyada oo door firfircoon ka qaadata hawlaha ururka. The post Somalia oo noqotay dalkii 5-aad ee ansixiyay heshiiska IGAD appeared first on Caasimada Online.

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowladda Mareynka Donald Trump ayaa mar kale si xun ugu gefay Soomaaliya, isaga oo su’aal geliyay gebi ahaanba jiritaankeeda. Trump ayaa shaaca ka qaaday in Soomaaliya aysan aheyn dal jira, wuxuuna xusay in dadkeeda ay yihiin mashaqeystayaal, sida uu hadalka u dhigay. “Soomaaliya ma aha dal iyo wax u eg, Mareykan ayey yimaaddaan Soomaalidu, si ay u taajiraan, mana shaqaystaan.” ayuu yiri Trump. Waxaa kale oo uu intaasi ku daray in dalka Soomaaliya ay dadkiisa is-dilaan, isla markaana ay ku badan yihiin burcad-badeedda. Waxaa kale oo uu weerar toos ah ku qaaday Senator Ilhan Omar oo ka tirsan Congresska Mareykanka, isla markaana ay isku hayaan arrimaha siyaasadda Mareykanka, isaga oo ku sifeeyay inay ka timid dalka uu xun caalamka. “Ilhan waxay ka timi Soomaaliya – dal dib-u-socod ah iyo kan ugu xun adduunka dadkoodu waa isla wareeg, isdilaya oo budhcad-badeed ah – waxay dooneysaa in ay noo sheegto sidaan dalkeena u hoggaamin lahayn.” ayuu sii raaciyay. Dhawaan madaxweyna Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa jawaab siiyay dhiggiisa dalka Mareykanka, Donald Trump oo marar badan usoo gefay Soomaaliya, wuxuuna wareysi uu siiyay Telefishinka Al Carabiya ku sheega in wax aan la aqbali karin ay tahay aflagaaddada madaxweyne Trump. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sheegay in guud ahaan dadka Soomaaliyeed ay yihiin kuwa qab leh isla markaana uu garaadkooda uu gaarsiisan yahay meel sare. “Wax la aqbali karo maaha in Trump uu Soomaalida ugu yeero qashin, Soomaalidu waa dad caqli badan oo karti badan” ayuu ku jawaabay Xasan Sheekh. Si kastaba, ha’ahaatee, Hadallada Trump oo dhaliyay falcelin xooggan ayaa si muuqata u xambaarsan cunsuriyad wayn iyo jees-jees, isaga oo aan lahayn isku xirka hadal siyaasadeed oo rasmi ah. Madaxweynaha dowladda Mareykanka oo caan ku ah hadallo soo noq-noqda iyo jees-jees, ayaa weli kusii cel-celinayo weeraro dhanka ah afka ah oo uu ku qaadayo Xildhibaan Ilhan Omar iyo dalka ay kasoo jeedo ee Soomaaliya. The post TRUMP oo markale si xun ugu gefay Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.

Maanta waxaa 53 sano laga jogaa markii ugu horreysay ee uu soo baxo wargeys ku qoran farta Soomaaliga, waa sidoo kale maalintaas uu manhajka dalka isku badalay farta Soomaaliga. Goobjoog News, waxay shacabka dib u xusuusineysaa Sooyaalka Taariikhda iyo heerarkii kala duwanaa ee uu soo maray qoraalka Farta Soomaaliga iyo heerka uu maanta taagan yahay. Sida ku qoran Dastuurka qabyada ah ee Dalka, Afka rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waa Af-soomaaliga oo “May iyo Maxaa tiri” ka kooban. 53 sano ka hor Soomaaliya ma aysan lahayn far qoran, Xiligaas dalku ma laheyn far la qoro, Waxaa lagu xiriiri jiraya dhanka qoraalka Afaf qalaad iyo walibo suugaanta. Ummad waliba waxay leedahay hiddo iyo dhaqan soo jireen ah, balse waxaa lagu kala hormaraa waa xifdinta hiddahaas, oo qoraal iyo manhaj loo badelo. Sida Dastuurkan cusub ku qoran, dowladda waa in ururisaa, ilaalisaa waxyaabaha taariikhiga ah ee dalka, iyadoo horumarinaysa aqoonta iyo farsamada xilkaas lagu gudan karo. Dowladda waa in ay horumarisaa dhaqammada iyo afguriga dadka laga tira badan yahay. Maanta, waxbarashada waa mid ku baahsan guud ahaan dalka , dugsiyo iyo Jaamacado ayaa meel walba daadsan, Laakin nasiib daro, waxaa wax lagu bartaa luuqado shisheeye sida Ingiriis-ka, Carabiga iyo Afaf kale oo aan Soomaaliga ku jirin. Iyada oo AF Soomaaliga uu isaga oo hal xiisad ah ku jiro jadwalka waxbarashada iskuulaadka dalka Xafiisyada dowladda, qoraalada, bandhigyada, xayeysiisnta, jagooyinka iyo dhamaan hay’adaha dowliga ah waxaa lagula xiriiraa Afafka qalaad halka Afkeenu kusoo ururay ku hadalka oo kaliya. Haddaba waa sidee Sooyaalka Qoraalka Farta Soomaaliga: 1920-kii ayey ahayd markii la soo bilaabay hindisaha qorista rasmiga ah ee afka Soomaaliga, ilaa xilligaasna waxaa lagu taamayey in si rasmi ah loo qoro, Cusmaan Yusuf Keendiid oo ka mid ahaa dadkii xukumayey beelaha Soomaalida qaarkood, fadhigiisuna ahaa magaalada Hobyo ayaa waxa uu soo saaray far lagu magacaabi jirey Cusmaaniya sanadii 1922-kii, fartaasi meelo kooban ayay ka shaqaysay, mana ahayn mid dalka ku wada baahday. 1950-1960-kii, waxaa socdey dood ah sidee loo qori lahaa af-Soomaaliga, waxaa jiray loona badan, rag badan ayaa dadaal sameeyay, waxaa lagu muran sanaa Ma Carabi mise laatiin? Ragga dadaalka sameeyay waxaa ka mid ahaa Ibraahim Xaashi Maxamud iyo Xuseen Sheekh Axmed Kadare, dhammaan raggaasi waxaa ay soo saareen qoraalo farta ah intii u dhaxeysay sanadihii 1950-1961-dii. July 1, 1961-dii, markii dalku xorriyadda qaatay, Waxaa la soo bandhigay dhawr qoraal waxaa ka mid ahaa farta Shire Jamaac Axmed oo Laatin ahaa iyo faro kale, oo tanina, waxaana ay ka dambeysey kadib markii dowladdii xiligaasi jirtey ee madaxweyne Aadan Cabdulle Cusmaan ay saartey guddi kasoo baaran dega qoraalka farta Soomaaliga. Guddiga ayaa waxaa xubno ka ahaa dadka kala ah: • Muuse Xaaji Ismaaciil Galaal, Guddoomiye, • Yaasiin Cusmaan Yuusuf – xubin • Maxamuud Saalex (Ladane)- Xubin • Ibraahim Xaashi Maxamuud – xubin • Khaliif Suudi- Xubin • Mustaf Sheekh Xasan- xubin • Shire Jaamac Axmed- Xubin • Xuseen Sheekh Axmed (Kaddare)- Xubin • Yuusuf Maygaag Samatar- Xoghayn Guddigaasi hawshooda waxa ay ka socon weysey isqabqabsi dhexdooda ah maadaamaa rag iyaga ka mid ah ay doonayeen in iyaga fartii ay soo jindiseen la qaato sida Muuse Xaaji Ismaaciil Galaal oo isaga soo saaray far ku qoran alifbeetaha Carabiga sanaddii 1951-dii Waxaa kaloo gudiga xubin ka ahaa Xuseen Sheekh Axmed Kadare oo far uu leeyahay soo saaray 1952-dii, waxay gudiga ku taliyeen in farta Laatiinka la qaato, taasi oo uu soo hindisey Shire Jaamac Axmed sanaddii 1961-dii . Si kartaba ha ahaatee, dowladda Soomaaliya ayaa keensatay khubaro ka socdey UNESCO, si arintan wax uga qabtaan, taasina ma dhicin in laga miro dhaliyo oo weli waa sii socday is qabqabsi. Markii ay soo ifbaxday in Farta Laatin lagu qorayo Soomaliga Waxaa mudaharaadyo ka dhaceen Soomaaliya oo lagaga soo horjeedey in lagu qoro Laatiinka, waxaana dadka laga dhaadhiciyey in ay ka soo hor jeestaan in lagu qoro laatiinka, taas oo masaajidda laga iclaamiyey in shacabku ka soo hor jeestaan waayo, ayey yiraahdeen, “Laatiin waa Laa-diin” oo micnaheedu yahay “Farta Laatiinta waa Diin La’aan” iyada oo loo tiirinayay in farta Laatiinku tahay tan wadamada islaamka aan ahayd ay wax ku qortaan. October 21, 1969: Markii uu dalka la wareegay Madaxweyne Maxamed Siyaad waxaa uu dib usoo nooleeyay fikradii qoraalka farta Soomaaliga. 21 January 1971: Waxaa la dhisay guddiga Af-Soomaaliga, gudigan waxaa dhisay golaha sare ee kacaanka si ay u sameeyaan xarfaha ugu haboon ee lagu qoraayo Soomaaliga. Guddigan waxaa uu ka koobnaa 21 oo ah xeeldheerayaal Afafka ah iyo labo lataliye, Xubnaha Guddiga ayaa kala ahaa • Sharif Salah Mohamed Ali, Gudoomiye • Yaasin Cismaan Keenadiid • Mustaf Sheekh Xasan • Axmed Cali Abokar • Yuusuf Xirsi Axmed • Msuse Xaaji Ismaaciil Galaal • Cabdidaahir Affey, • Aw Jaamac Cumar Ciise • Dahabo Faarax Xasan • Cabdulaahi Xaaji Abuubakar • Cabdullaahi Ardeeye • Xasan Sheekh Muumin • Maxamed Nuur Caalin • Maxamed Xasan Aaden (Gaheyr) • Xirsi Magan Ciise • Cumar Aw Nuux • Cabdullaahi Xaaji Maxamuud (Insaaniya) • Iikar Bannaa Xadaad • Aaqib Cabdullaahi • Xuseen Sheekh Axmed Kadare • Axmed Cartan Xaange • Maxamed Xaaji Xuseen Sheeko Xariir • Cabdiraxmaan Nuur Xirsi • Shire Jaamac Guddigan waxaa uu lahaa guddi hoosaadyo sida mid qaabilsan qorista Qaamuuska, kan Taariikhda , Juqiraafiga, Sayniska, diyaarinta kutubta dugsiyada iyo naxwaha. Guddiga Afka Soomaaliga ayaa farta Roman-ka ama Laatiinka in lagu qoro Afka Soomaaliga, sababtun waxay ahayd maadaamaa makiinadihii xafiisyada yiiley ee teebka ay ku qornaayeen fartaasi laatiinka, Muddo 22 Bilood gudahood ah ayaa waxaa lagu diyaariyey Buugaagta Dugsiga dhexe, xarfaha higgaadda Af-Soomaaligu oo ka kooban 5 Shaqal iyo 21 Shibbane. Si ka duwan sidii 1961-dii, Ma dhicin wax mudaaharaadyo ah ama cadaadis ku yimid guddigan si farihii tartamayey midkood loo sooco, sababtuna waxay ahayd xukunkii adkaa ee dowladdii Maxamed Siyaad Barre. Markii la sameeyey dhamaan waxyaabihii loogu diyaargaroobayay qorista Afka Soomaaliya, ayaa si rasmi ah loo shaaciyey qoraalka farta sanadii 1972-kii. Hawlaha la qabtay waxaa ka mid ah dajinta naxwaha Afka sida Magac, fal, Fal-kaab, Magac u yaal, Sifo, laakiin sidaasi oo ay tahay wali naxwaha iyo ebyidda afka waa mid qabyo ah, una baahan hawl badan. Waxaa iyana la qorey qaamuus, hase yeeshee markii uu ku dhamaan waayay xiligii loogu talogalay ayaa wasiirkii hidaha iyo tacliinta sare waxaa uu sii wadistiisa hawsha dhamaystirka qaamuuska u xilsaaray Cabdiqaadir Farax Bootaan oo ahaa nin ka tirsan Akaadeemiyada Fanka iyo Dhaqanka , hase yeeshee waxaa si weyn u caan baxay oo fidey Qaamuuskii uu qorey Yaasiin Cusmaan oo lasoo saaray sanadkii 1976-dii. Qaraar dowladda Soomaaliya kasoo baxay taariikhdu markii ay ahayd Jaanyi 21 1972-di in afka rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Soomaaliya uu yahay Afka Soomaaliga ee “Maxaa Tiri”. Markii fartii la dhamaystirey, lana diyaariyey dhamaan agabkii loo baahnaa haddii ay buugaag ahaan lahayd iyo haddii naxwe ahaan lahayd, ayaa waxaa loo baahday in dalka iyo dadka lagu baahiyo, waxaana sidaasi ku biloowdey ololihii Farta sanaddii 1972-dii , Ololahaas oo ay Dawladdii Siyaad Barre markii dambe ku baahisay dhammaan deegaamada dalka, dadka reer miyiga ah ama reer guuraagu aad ayey wax u barteen. Warbixino ay hay’ado diyaariyeen waxaa lagu sheegay in Ololahan uu kor u qaaday aqoonta dadka min 2% ilaa 55%. Xiligii ay jirtay dowladdii kacaanka waxaa dugsiga lagu baran jiray farta Soomaaliya dhamaan maadooyinka manhajka ku jirey sida seyniska, xisaabta iyo wax kasta oo kale. Sanaddii 2012-kii waxaa dalka Djabuti lagu qabtay xaflad lagu xusay 40-sanno guuraddii qoridda far Soomaaliga, Soomaaliya waxaa ay ku jirtaa marxaladii ugu xumeyd ee xaga midnimada, Qowmidda Soomaalida ayaa u midowday xuska maalintaas. Munaasabaddaas waxaa lagu daah rogey qaamuuska ugu weyn ee af-Soomaali lagu qoro, kaas oo fikirkiisa uu lahaa madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, isla markaana ay wada-jir u diyaariyeen machadka Afafka ee Jabuuti iyo Naadiga Qalinlayda iyo Hal’abuurka Soomaaliyeed (Somali-Speaking PEN Club). January 21, 2015: Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa isaga oo ka hadlayay xuska 42 guurada kasoo wareegtey markii la qorey farta Soomaaliga sheegey in laga bilaabo maalintaas ay mabnuuc tahay in far aan ahayn tan Soomaaliga lagu isticmaalo xafiisyada dowladda, haddii aanan markaasi xiriir lala samaynaynin cid dibadda ah. February 21, 2015: Madaxweynayaasha Soomaaliya iyo Djabuti Ismaciil Cumar Geelle ayaa Muqdisho ku dhagax dhigay xarun goboleed lagu hormarinayo luqadda iyo dhaqanka Somaliweyn, Waxaa loo loogu Magac daray Akaadimiyad Goboleedka Farta Soomalaiga, Xasan Sheekh ayaa maalintaas sheegay in arrintaas lagula tartami doono luqadaha caalamka. Amarka Madaxweynaha ee ahaa in xafiisyada dowladda ay ku shaqeeyaan qoraalka Soomaaliga waxba lagama soo qaadin oo wax walbo waa sidii hore xafiisyada dowladda, inta badan warsaxaafaeedka soo gaaro Goobjoog News waxaa u qoran af Ingiriis iyadoo taasi ay jirto ayaa todobaadkan, maalintii axaddii guddoomiyaha gobolka Banaadir waxaa uu soo saaray amar cusub oo sheegaya in boorarka xayeysiinta ee ku dheggan gobolka Banaadir loo bedelo Farta Soomaaliga, lama oga hadalkaas Yusuf Jimcaale uu dibad baxayaasha niyadda ugu dhisayey iyo si dhab ah loo hirgelin doono. Waxaa 53 sano laga joogaa markii la qoray Afka Soomaaliga, waxaa xaflado ka dhacayaan guud ahaan dalka, lama oga amarrada soo bixi doona, waxaa kaloo ka muhiimsan amarradaas soo baxaya Maxaa loo fulin la’yahay, ugu yaraan Mas’uuliyiinta dowladda ha ogaadeen in Taariikhda ay qormesyo, Saxaafaddana ay diiwaangelineyso wax walbo oo ay sheegaan, Laguna xisaabtamayo fulintooda iyo fulin la’aantooda. Source: goobjoog.com

Kismaayo (Caasimada Online) – Macluumaad dheeraad ah waxaa laga helayaa dagaal xooggan oo saaka Al-Shabaab ay ku qaadeen deegaanka Kudhaa ee gobolka Jubbada Hoose, iyaga oo beegsaday saldhigga ciidanka Jubbaland. Warar soo baxaya ayaa sheegaya in dagaalka ay Al-Shabaab ku bilaabeen qaraxyo, waxaana kadib xigay iska hor imaad toos ah oo ay la galeen ciidamada Daraawiishta Jubbaland ee ku sugnaa saldhigga la weeraray. Xogtii ugu dambeysay aya sidoo kale sheegeysa in haatan ciidanka Jubbaland ay isaga baxeen Kudhaa, waxaana kadib gudaha u galay dagaalamayaashii Al-Shabaab ee weerarka ku qaaday deegaankaasi oo dhaca dhanka xeebta ee Jubbada Hoose. Sidoo kale, waxaa jiro khasaare leh dhimasho iyo dhaawac oo soo kala gaaray labada dhinac, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin karin. Xaaladda ayaa sidoo kale haatan kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo laga dareemayaa gobolka Jubbada Hoose, gaar ahaan deegaannada u dhow xadka Soomaaliya iyo Kenya. Inta badan Al-Shabaab ayaa mararka qaar weerar gaadmo ah oo xilli hore oo subaxnimada ku qaada saldhigyada ciidamada, illaa haddana waxaa muuqata in aan wax laga baran weerarada isku xilliga dhaca ee kooxda ku bartilmaameedsato ciidanka dowladda. Weerarkan ayaa kusoo aadaya xilli muddooyinkii uu dambeeyay ay howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka socdeen gobollada Jubooyinka, waxaana iska kaashanayay Ciidanka Daraawiishta Jubaland iyo kuwa Danab oo inta badan beegsada xarumaha muhiimka ah ee argagixisada. The post Al-Shabaab oo dagaal kula wareegay deegaanka Kudhaa appeared first on Caasimada Online.

Baarlamaanka Turkiga ayaa ansixiyay kordhinta muddo hal sano ah oo ku saabsan hawlgalka ciidamada badda Turkiga ee ka howlgala Gacanka Cadmeed, biyaha Soomaaliya, Badda Carabta iyo deegaannada ku dhow. Go’aankan ayaa oggolaanaya in hawlgalku sii socdo ilaa Febraayo 2027. Ujeeddada hawlgalkan ayaa ah la dagaallanka burcad-badeedda, argagixisada badda iyo sugidda amniga maraakiibta ganacsiga, gaar ahaan kuwa Turkiga iyo kuwa la xiriira Turkiga. Sidoo kale, hawlgalku wuxuu taageeraa gaarsiinta gargaar bani’aadantinimo iyo iskaashi caalami ah. Dowladda Turkiga ayaa sheegtay in ciidamadeedu ay si firfircoon uga qeyb qaadanayeen hawlgallada caalamiga ah tan iyo 2009, iyagoo la shaqeeya NATO, Midowga Yurub iyo ciidanka CTF-151. Gacanka Cadmeed ayaa ah marin istaraatiiji ah oo muhiim u ah ganacsiga iyo shidaalka caalamka. Turkigu wuxuu carrabka ku adkeeyay in kordhinta hawlgalkan ay xoojinayso doorkiisa amni ee caalamiga ah isla markaana ay kor u qaadeyso khibradda ciidamada badda ee dalka. Source: goobjoog.com

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Talaadadii si adag u weeraray xildhibaanadda Congress-ka ee laga soo doorto Minnesota, Ilhan Omar, xilli gobolkaasi uu wajahayo baaritaanno la xiriira musuqmaasuq ballaaran oo ka dhacay barnaamijka Medicaid. Isagoo ka hadlayay shir jaraa’id oo ka dhacay Aqalka Cad, Trump ayaa Omar ku eedeeyay musuqmaasuq, isla markaana ku dhaliilay asalkeeda Soomaalinimo, hadallo ay dad badan ku tilmaameen kuwo aflagaado iyo takoor ku saleysan. Madaxweynaha ayaa sheegay inuusan “u dulqaadan karin” xildhibaanadda, isaga oo ku dooday in ay si sharci-darro ah ku heshay hanti badan. Hadallada Trump ayaa yimid kaddib markii hay’adaha federaalka ay dacwad kusoo oogeen ku dhowaad 100 qof oo lagu eedeeyay inay si khiyaano ah u qaateen lacagaha canshuur-bixiyeyaasha, iyagoo adeegsanaya xarumo daryeel carruur oo been abuur ah. Dadka la eedeeyay intooda badan ayaa lagu sheegay inay ka soo jeedaan Soomaaliya. Trump ayaa sidoo kale weerar ku qaaday guddoomiyaha Minnesota, Tim Walz, isagoo ku eedeeyay inuu dayacay kormeerka barnaamijyada dawladda. Madaxweynaha ayaa sheegay in xubno ka tirsan jaaliyadda Soomaalida ay si sharci-darro ah u hantiyeen malaayiin doollar. Dhanka kale, warar ayaa sheegaya in Guddiga Kormeerka ee Aqalka Wakiillada uu qorsheynayo baaritaan ku saabsan hantida Ilhan Omar iyo dakhliga qoyskeeda. Guddoomiyaha guddiga, James Comer, ayaa sheegay in ay jiraan “su’aalo culus” oo la xiriira sida hantidaasi ku korortay. Source: goobjoog.com

Islamabad (Caasimada Online) – Wafdi culus oo ka socda Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta gaaray magaalada Islamabad ee caasimada dalka Pakistan, halkaas oo si ballaaran loogu soo dhaweeyay. Soo dhaweynta waxaa ka qayb-qaatay masuuliyiin ka tirsan dowladda Pakistan iyo safiirka Soomaaliya ee dalkaas, Danjire Sheekh Nuur Maxamed Xasan. Wafdigan waxaa horkacayo wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya Cali Yuusuf (Cali Xoosh), waxaana qayb ka ah guddoomiyaha guddiga madaxa bannaan ee doorashooyinka Qaranka, Mudane Cabdikariin Axmed Xasan, maareeyaha hay’adda NIRA, Mudane Cabdiwali Timacadde, guddoomiyaha hay’adda SoDMA, Mudane Maxamuud Macallin iyo taliye ku-xigeenka Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Sarreeye Guuto Cismaan Cabdulaahi Kaniif. Ujeedka safarka wafdiga ay dirtay Dowladda Soomaaliya ayaa la xiriira inay xoojiyaan xiriirka iyo iskaashiga labada wadan ee Soomaaliya iyo Pakistan. Sidoo kale, inta ay joogaan dalkaasi, waxaa la filayaa inay kulamo la yeeshaan madaxda Pakistan, si looga wada hadlo kor u qaadida iskaashiga labada dal, gaar ahaan dhinacyada aqoonsiga Qaranka iyo diiwaangelinta dadweynaha, arrimaha doorashooyinka, dimuqraadiyadda iyo dhinacyada gargaarka. Dowladda Federaalka ayaa muddooyinkii ugu dambeeyay wadday dadaallo dheeraad ah oo ay ku xoojineyso xiriirkeeda arrimaha dibadda, waxayna diiradda saartay arrimaha diblumaasiyadda ee gobolka iyo caalamka. Shalay ayaa u dambeyay dowladdu waxay wafdi heer wasiir ah u dirtay magaalada Dooxa ee caasimada ee dalka Qatar, kaas oo hoggaaminayo wasiirka amniga gudaha, Mudane Cabdullahi Sheekh Ismaaciil Fartaag, waxaana qayb ka ah saraakiil kale oo muhiim ah. Xubnahaas ayaa ku biiray mas’uuliyiin kale oo uu kamid yahay Wasiirka Gaashaandhigga, Axmed Macallin Fiqi oo haatan ku sugan Dooxa, halkaas oo ay ka wadaan kulamo xasaasi ah oo u dhexeeyo Qatar iyo Soomaaliya. Ujeedka safarka wafuudan wuxuu la xiriiraa xoojinta xiriirka labada dal, iyada oo la filayo in sii adkeeyaan iskaashigooda, ayna galaan heshiisyo horleh. Soomaaliya ayaa haatan dabacsanaan wayn u muujineyso Dooxa, si ay u noqoto beddalka Abu Dubai oo ay kula tageen maalmo kahor, kadib go’aankii Golaha Wasiirada oo lagu burburiyay heshiiyadii horay loola galay Imaaraadka. The post Sawirro: Wafdi ay dirtay DF oo gaaray Pakistan + Ujeedka appeared first on Caasimada Online.

Ciidamada maamulka Jubbaland ayaa lagu soo warramayaa in ay isaga baxeen magaalada xeebeedka Kudhaa, oo ka tirsan gobolka Jubbada Hoose, kaddib dagaallo culus oo halkaas ka dhacay saacadihii la soo dhaafay. Ilo deegaanka ah ayaa xaqiijinaya in dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab (AS) ay la wareegeen gacan ku haynta magaalada Kudhaa, taas oo leh muhiimad istaraatiiji ah, maadaama ay ku taallo xeebta Badweynta Hindiya isla markaana ay marinka u tahay isu-socodka dhulka iyo badda ee koonfurta Soomaaliya. Wararku waxay tilmaamayaan in ka bixitaanka ciidamada Jubbaland uu yimid kaddib cadaadis ka dib dagaal xooggan, inkastoo aan si rasmi ah loo shaacin khasaaraha ka dhashay dagaallada. Kooxda Shabaab ayaa dhankeeda sheegatay in ay si buuxda ula wareegtay magaalada, hase yeeshee weli ma jirto xaqiijin madaxbannaan oo ka timid dowladda Federaalka ama maamulka Jubbaland. Source: goobjoog.com

Al-shabaab ayaa saaka weerar qarax ku bilowday ku qaaday deegaanka jasiirada Kudhaa degmada Badhaadhe ee gobolka Jubbada Hoose, kaas oo ay ku sugnaayeen ciidamo ka tirsan Jubaland. Al-shabaab ayaa ka soo gashay halka irid ee biriga ah ee laga soo galo jasiiradaas, waxaana halkaas ka dhacay dagaal adag oo labada dhinac dhexmaray. Ma jiraan warar madax bannaan oo xaqiijin kara khasaaraha dhabta ah ee ka dhacay halkaas, iyadoo ay yar tahay wararka madax bannaan ee laga heli karo deegaankaas. Fu’aad Maxamed Khalaf oo ka mid ah hoggaamiyayaasha Al-shabaab ayaa cod uu soo duubay oo lagu baahiyay baraha internet-ka ee taageera kooxda ku sheegay in ay la wareegeen deegaanka jasiirada Kudhaa, oo ah deegaan muhiim ah. Maamulka Jubaland weli wax war ah kama soo saarin dagaalka ka dhacay jasiirada Kudhaa iyo sheegashada kooxda Al-shabaab. Kudhaa oo koonfur ka xigta magaalada Kismaayo waxaa Al-shabaab lagala wareegay sanadkii 2014, halkaas oo ay markii hore u isticmaali jireen in ay ku gabadaan madaxda sarsare ee kooxda. PUNTLAND POST

Muqdisho (Caasimada Online) – Agaasimaha Warfaafinta Madaxtooyada Soomaaliya Cabdicasiis Xasan Maxamed (Golfyare) oo qoraal soo saaray ayaa si xoogan u dhaliilay safarrada dhuumaaleysiga ah ee uu galo madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullahi (Cirro) oo haatan wada dhaq-dhaqaaq diblumaasiyadeed oo qarsoodi ah, kadib markii uu ku xirtay Israa’iil. Cabdicasiis Golfyare ayaa marka hore is-babar dhig ku sameeyay safarrada madaxda dowladda iyo kuwa maamulka gooni u goosadka ah, isaga oo tilmaamay in booqashooyinka madaxda qaranka ay yihiin kuwa muhiimad gaar ah u leh shacabka. Waxaa kale oo uu xusay in dadweynuhu ay xaq u leeyihiin inay la socdaan safar kasta iyo qorshihiisa. “Safarrada madaxda Qaranka waa kuwo qorsheysan oo lagu xaqiijinayo ahdaaf uu Qaranku leeyahay, waxayna ka mid yihiin howl maalmeedkooda. Sir maaha, muwaadiniintana waxay xaq u leeyihiin inay xogta ugu badan ka ogaadaan, laga billaabo marka safarka la qorsheynayo, xilliga, muddada, mas’uuliyiinta safrayo, ajendaha loo safrayo, cidda lala kulmi doono iyo ugu dambeyn natiijada laga gaaray” ayuu yiri agaasimaha warfaafinta Villa Somalia. Sidoo kale wuxuu ku eedeeyay madaxda sare ee Somaliland oo uu ugu horreeyo madaxweyne Cabdiraxmaan Cirro inay ka dhuuntaan shacabkooda, isla markaana ay ka shaqeynayaan waxyaalo halis ah oo kasoo horjeedo dhaqanka suuban, Diinta iyo mabaadi’da dadkooda, sida uu hadalka u dhigay. “Is barbar dhigga safarrada madaxda Qaran jira iyo maamul gooni u goosad ah oo tahriib ku taga dal dunida ka cambaareysan oo ka baqayo inay shacabkooda ogaadaan maadaama ay ka shaqeynayaan wax ka soo horjeeda dhaqanka, diinta iyo mabaadi’da dadkooda, lagama fileynin suxufiyiin waa weyn” ayuu mar kale yiri Agaasime Cabdicasiis Golfyare. Waxaa kale oo uu duray Wariyeyaasha madaxa banaan, isaga oo yiri “Suxufi dhiirri gelinaayo in xogta safarrada madaxda la qariyo 2026 waa wax lala yaabo”. Hadalka kasoo yeeray Villa Soomaaliya ayaa kusoo aadayo, iyada oo shalay madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Cabdullahi Cirro uu ka duulay garoonka Hargeysa, isaga oo u baxay safar la qariyey ujeedkiisa rasmiga ah. Ilo wareedyo xilkas ah ayaa innoo xaqiijiyay in Cirro diyaarad qaas ah ay ka qaaday Hargeysa, waxaana safarkiisa uu dhaliyay hadal-heyn xooggan. Si kastaba, illaa iyo hadda ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay dhinaca madaxtooyada iyo xukuumadda oo ku aadan safarka uu shalay u baxay Cirro, iyada oo goor sii horreysay ay soo baxeen warar aan si rasmi ah loo xaqiijin oo sheegaya in uu kusii jeedo magaalada Tel Aviv ee caasimada Israa’iil. Dhacdooyinkan ayaa imaanaya wax ka yar bil kadib markii Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu iyo Madaxweyne Cirro ay yeesheen wada-hadal taleefan 26-kii Diseembar 2025. Wicitaankaas oo ahaa mid taariikhi ah, ayuu Netanyahu ku sheegay in Israa’iil ay aqoonsatay madax-bannaanida Somaliland, isagoo casuumaad rasmi ah u fidiyay madaxweynaha. Cirro ayaa waqtigaas aqbalay casuumaadda, isagoo ballanqaaday inuu booqan doono Israa’iil “sida ugu dhaqsaha badan” sanadka 2026. The post Maxay Villa Somalia ka tiri safarrada qarsoodiga ah ee madaxweyne Cirro? appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) — Imaaraadka Carabta ayaa wada inuu la baxo shaqaalihiisa iyo qalabkiisa milateri ee ku sugan dekedaha iyo xarumaha ciidamada Soomaaliya, kaddib markii dowladda Federaalka ah ay burisay shabakad heshiisyo ah oo isugu jiray dekedo, difaac, iyo amni. Dowladda Soomaaliya ayaa 12-kii Janaayo ku dhawaaqday inay joojisay dhammaan heshiisyadii ay la gashay Imaaraadka — oo ay ku jiraan iskaashiga dekedaha iyo difaaca — iyadoo ku eedaysay Abu Dhabi inay ku kacday falal “wiiqaya” madax-bannaanida iyo midnimada Soomaaliya. Saraakiisha dowladda ayaa sheegay in go’aankani uu si gaar ah u beegsanayo heshiisyada la xiriira marinnada istiraatiijiga ah ee Gacanka Cadan iyo Badda Cas, kuwaas oo noqday goobo ay loolan xooggani ka jiro sababo la xiriira weerarrada Xuutiyiinta iyo xafiiltanka gobolka ee sii kordhaya. Wargeyska Africa Confidential ayaa daabacay in xiisaddan dublamaasiyadeed ay sababtay in Imaaraadku kala baxo shaqaalihiisa iyo qalabkiisa dekedaha iyo xarumaha ku yaalla Somaliland, Puntland, iyo meelo kale. Warbixinta ayaa intaas ku dartay in Imaaraadku uu gebi ahaanba faarujiyay saldhiggiisii Berbera isla markaana soo afjaray joogitaankiisii milateri ee Kismaayo, halka weli wadaan ka bixitaanka saldhigga garoonka Boosaaso. Dhanka kale, Imaaraadka iyo shirkadaha xiriirka la leh ayaan tafaasiil badan ka bixin arrintan. Shirkadda DP World oo laga leeyahay Dubai ayaa sheegtay in howlaheeda dekedda Berbera aysan “saameyn ku yeelan” khilaafka Soomaaliya iyo Imaaraadka, taas oo muujinaysa in danaha ganacsi laga yaabo inay sii socdaan xitaa haddii xiriirka siyaasadeed iyo kan militari uu xumaaday. Dhinaca kale, maamulka Somaliland ayaa sheegay in go’aanka Muqdisho uusan quseyn heshiisyada ay iyagu galeen. Sidoo kale, Puntland iyo Jubbaland ayaa muujiyay inay sii wadanayaan iskaashiga ay la leeyihiin hay’adaha Imaaraadka. Si kastaba ha ahaatee, Abu Dhabi ayaa u muuqata inay dhegaysatay go’aanka Muqdisho. Tani waxay wiiqi doontaa awoodda iyo saameynta Imaaraadka ee Geeska Afrika, waxayna adkayn doontaa gaarsiinta hubka ee maleeshiyada Rapid Support Forces (RSF) ee dalka Suudaan. Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa ku tilmaamay khilaafkan mid salka ku haya madax-bannaanida dalka. “Xiriir wanaagsan ayaan la lahayn Imaaraadka, laakiin nasiib-darro, nagumayla dhaqmin sidii dal madax-bannaan oo xor ah,” ayuu yiri Madaxweynuhu mar uu la hadlayay suxufiyiinta toddobaadkii hore. Xiisadda ayaa sii kululaatay kaddib markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland 26-kii Diseembar, 2025-ka, tallaabo ay Muqdisho ku tilmaantay mid lagu soo xadgudbay midnimada dhuleed ee Soomaaliya. Saraakiisha Soomaaliya ayaa ka shakisan in Imaaraadku uu gogol-xaar u noqday aqoonsigaas, in kastoo Abu Dhabi aysan weli xaqiijin door ay ku lahayd. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa dadaal ugu jira inuu helo taageero dublamaasiyadeed, iyadoo Sacuudiga iyo Turkiga ay safka hore kaga jiraan dalalka sida weyn u taageeray midnimada Soomaaliya, oo ay wehliyaan Shiinaha iyo Midowga Yurub. The post Imaaraadka oo dhageystay amarkii DF ee Boosaaso, Bebera iyo Kismaayo appeared first on Caasimada Online.

Madaxtootada Puntland ayaa markii ugu horreysay ka hadashay shaqaalaha ajaanibta ah ee ka baxay saldhigga Imaaraadka Carabta ee magaalada Boosaaso. Afhayeenka dowladda Puntland Jaamac Yuusuf Jaamac (Dabaraani) ayaa sheegay in shaqaalaha ajaanibta ah ee ka baxay xerada PMPF ee Boosaaso ay yihiin kuwa u baxay fasax, sida uu hadalka u dhigay. “Waa shaqaale fasaxooda sanadka u baxay, waana arrin caadi ah oo si joogto ah u dhacda, waxba kama jiraan waana been abuur iyo dacaayad wararka baraha bulshada looga faafinayo saldhiga PMPF” ayuu ku yiri hadal qoraal ah oo uu soo dhigay Facebook-ga. Tan iyo markii Dowladda Federaalka ay burisay heshiisyadii iyo is-afgaradyadii hore loola galay Imaaraadka Carabta, waxaa dowladda Dubai ay daad-gureynaysay shaqaalihii iyo agabkii militari ee ka yaallay meelo ka mid ah Soomaaliya. PUNTLAND POST

Dagaalameyaasha ururka Al-Shabaab ayaa saakay weerar culus oo ku bilowday qaraxyo ku qaaday saldhig ay ciidamada Jubbaland ku leeyihiin magaalada Buurgaabo ee gobolka Jubbada Hoose. Magaalada Buurgaabo ayaa ku taalla dhanka xuduudda Soomaaliya iyo Kenya, iyadoo sidoo kale ku dhow magaalada Raaskambooni oo ah dhul xeebeed ka tirsan Jubbada Hoose. Sida ay sheegeen dadka deegaanka, weerarka kadib waxaa dhacay dagaal xooggan oo sababay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac oo soo kala gaaray labada dhinac, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin karin tirada khasaaraha. Goobjoogayaal ayaa sheegay in xaaladda amni ee Buurgaabo ay weli kacsan tahay, isla markaana la maqlayay hub culus oo la is weydaarsanayo saacado kadib markii uu billowday dagaalka. Dhinaca kale, maamulka Jubbaland iyo dowladda Federaalka Soomaaliya weli kama aysan hadlin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan dagaalka iyo xaaladda dhabta ah ee ka taagan Buurgaabo, iyadoo weli laga sugayo warar dheeraad ah. Source: goobjoog.com

Ankara (Caasimada Online) — Baarlamaanka dalka Turkiga ayaa meel-mariyay mooshin ogolaanaya in muddo hal sano ah la kordhiyo hawlgalka ciidamada badda ee Turkiga ee ku sugan Gacanka Cadan, biyaha Soomaaliya, iyo badaha ku xeeran, tallaabadan u cusboonaysiinaysa Ankara awooddii sharci ee ay ku sii hayn lahayd maraakiibteeda dagaalka mid ka mid ah marinnada badda ee ugu xasaasisan caalamka. Sida ay ku warramayso warbaahinta Turkiga, Golaha Guud ee Baarlamaanka Turkiga ayaa ansixiyay soo jeedin ka timid Madaxweynaha oo lagu kordhinayo waqtiga hawlgalka ciidamada badda ee Turkiga ee ku sugan Gacanka Cadan, biyaha Soomaaliya, bad-weynta furan, Badda Carbeed iyo aagagga ku dhow. Wargeyska Daily Sabah ayaa sheegay in mooshinkan markii ugu horreysay la ansixiyay sannadkii 2008-dii, wixii intaas ka dambeeyayna sannad walba dib ayaa loo cusboonaysiinayay. Asalka hawlgalkan ayaa soo bilowday xilligii ay sare u kacday burcad-badeedda xeebaha Soomaaliya dhammaadkii 2000-meeyadii, xilligaas oo afduubyo iyo weerarro lagu qaaday maraakiibta ganacsiga ay sababeen in dunidu ay si wada-jir ah ciidamo badeed ugu soo dirto galbeedka Badweynta Hindiya. Wakaaladda Wararka ee Anadolu ayaa horey u xiriirisay hawlgalka Turkiga iyo qaraarro kasoo baxay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay oo sanado badan lagula dagaallamayay burcad-badeedda iyo dhaca hubeysan ee ka dhaca badaha gobolka. Inkastoo weerarrada burcad-badeeddu ay si weyn hoos ugu dhaceen wixii ka dambeeyay 2012, haddana khataraha amniga badaha ee aaggaas ayaa weli ahmiyad u leh ciidamada shisheeye, kuwaas oo hadda sidoo kale la socda shabakadaha tahriibta iyo saameynta ay colaadaha gobolku ku yeelanayaan amniga badda. Gacanka Cadan wuxuu ku yaallaa meel u dhow marinka istiraatiijiga ah ee Baab al-Mandab, kaas oo isku xira Badda Cas iyo Badda Carbeed, waana halbowle muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah iyo raridda shidaalka. Khataraha ka jira Badda Cas ayaa kordhiyay feejignaanta ciidamada badda ee ku sugan marinnada u dhow tan iyo dhammaadkii 2023, kaddib markii weerarro lagu qaaday maraakiibta ganacsiga ay khal-khal galiyeen isu-socodka, taas oo ku qasabtay qaar ka mid ah shirkadaha inay maraakiibtooda u weeciyaan dhanka koonfurta Afrika. Cusboonaysiinta go’aanka Turkiga ayaa kusoo beegmaya xilli ay Ankara sii xoojinayso iskaashiga dhanka difaaca ah ee ay la leedahay Soomaaliya. Sida uu sheegay sarkaal ka tirsan Wasaaradda Gaashaandhigga Turkiga, Turkiga ayaa ballan-qaaday inuu Soomaaliya ka caawiyo amniga badaha si ay u difaacdo biyaheeda, arrintaas oo daba socotay heshiis iskaashi difaac iyo dhaqaale oo la saxiixay bishii Febraayo 2024. Turkiga ayaa sidoo kale in ka badan toban sano tababarayay ciidamada Soomaaliya, uuna Muqdisho ku leeyahay saldhigga milateri ee ugu weyn ee uu ku leeyahay meel ka baxsan dalkiisa. Joogitaanka milateri ee Turkiga ee badaha ayaa sidoo kale si weyn ula jaanqaadaya hammiga tamarta ee Ankara ay ka leedahay xeebaha Soomaaliya. Wasiirka Tamarta Turkiga, Alparslan Bayraktar, ayaa sheegay in Turkiga uu qorsheynayo inuu bisha Febraayo 2026 bilaabo hawlgalkiisii ugu horreeyay ee qodista shidaalka biyaha moolka dheer ee Soomaaliya, tallaabadaas oo ka dhalatay heshiis sahmin shidaal ah oo labada dal dhex maray 2024-kii. Ogolaanshaha cusub ee baarlamaanka ayaa ilaalinaya qaab-dhismeedka sharciga ah ee ciidamada badda Turkiga ay ku joogaan aaggaas sanad kale, taas oo sii adkeynaysa doorka Ankara ee gobolka ay isku soo galayaan amniga, dublamaasiyadda iyo kheyraadka badda. The post Go’aan xasaasi ah oo lagu gaaray in howlgalka ciidanka Turkiga ee badda Soomaaliya… appeared first on Caasimada Online.

Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump ayaa mar kale weerar afka ah ku qaaday Soomaalida iyo Soomaaliyaba. Trump oo shir jaraa’d oo aqalka cad ka hadlayay ayaa dhaleeceeyay Soomaaliya, isagoo ku tilmaamay “meel aad u xun” isla markaana si xun uga hadlay Soomaalida. Trump waxaa ii yiri: “Ma jirto cid ka hadlaysa in ugu yaraan 19 bilyan oo dollar ay ku maqan tahay Minnesota, inteeda bandanna ay ku maqan tahay soomaalida. Way qaateen, bal qiyaas? Waa dad ay garashsadoodu yar tahay. Dadka kale way shaqaystaan lacag ayeyna helaan, ka dibna Mercedes benz ayey gataan haalkan ayeyna ka yimaadeen. Iyagu lacagna ma haystaan, marnaba lacag ma aysan yeelan, nolol ma yeelan, marnaba xukuumad ma yeelan, dal ma aysan yeelan, waayo dalba ma jiro”. Trump oo hadalkiisa sii wata ayaa yiri: “Soomaaliya xataa dal ma aha, soomaaliya ma laha wax xataa astaamihii dal lagu yaqanay u eg, waxaa loo arkaa halka ugu liidata dundia. Halkan ayey imaanayaan wayna taajirayaan, wax shaqo ahna ma hayaan. Dhanka kale waxaa uu aflagaadeeyay xildhibanad Ilhaan Cumar isagoo yiri: “Waxaa la ii sheegay in Ilhaan Cumar hantideedu gaarayso 30 milyan oo dollar. Marnaba ma aysan shaqayn. Waa xubin congress oo turufatoore ah”. Trump ayaa marar badan hore u weeraray Soomaaliya iyo muhaajiriinta Soomaaliyeed ee ku nool Maraykanka. Bbcsomali Qaran News

Somaliland on Sunday launched an integrated Health Information System (HIS) at Hargeisa Group Hospital, marking a major step in the country’s push to modernise its healthcare sector with technical support from Taiwan. The system brings together financial management, intensive care unit (ICU), call centre and radiology services into a single digital platform, hospital officials said at the launch ceremony in the capital, Hargeisa. Speaking at the event, Allen C. Lou, Taiwan’s ambassador to Somaliland, said the project was aimed at transforming Hargeisa Group Hospital into a fully digitalised facility within one year and positioning it as a model for future Taiwan–Somaliland healthcare cooperation in the Horn of Africa. “We are not only marking a milestone in Somaliland’s digital health transformation, but also celebrating the successful deployment of a robust and integrated health information system across our partner hospitals,” Lou said. Taiwan has ranked first in the Numbeo Healthcare Index for eight consecutive years, a result of advances in medical technology and public health systems, according to Lou. He said Taiwan was committed to sharing its experience and expertise with Somaliland. The project is part of broader health cooperation between the Taiwan Representative Office in Somaliland and the Ministry of Health Development, including the establishment of a Taiwan Medical Center and ongoing programmes led by the Taiwan Technical Mission and Taiwan Medical Mission Several leading Taiwanese medical institutions — Wang-Fang Hospital, National Taiwan University Hospital, and Kaohsiung Medical University Hospital — are supporting the initiative, providing expertise in clinical care, hospital management and medical information systems. Health officials said the integrated HIS is expected to improve efficiency, patient care coordination and data-driven decision-making at the hospital, which serves as one of Somaliland’s main public referral facilities. Lou encouraged Somaliland’s medical professionals to apply for Taiwan scholarships to further build local capacity, noting that long-term cooper ation depends on skills development and institutional partnerships. “Health care transcends borders,” he said. “Taiwan cares, Taiwan is here, and Taiwan will continue to help.” Qaran News

Wasiirka arrimaha gudaha dowladda federaalka Soomaaliya Cali Yuusuf Cali Xoosh iyo wafdi uu hoggaaminaayo ayaa gaaray dalka Pakistan. Wafdigan ayaa la sheegay in ay la kulmi doonaan mas’uuliyiin ka tirsan dowlada Pakistan, islamarkaana ay kala hadli doonaan kaarka NIRA & diiwaangalinta dadweynaha, arrimaha doorashooyinka iyo gargaarka bini’aadantinimo. Wafdiga wasiirka Cali Xoosh waxaa ka mid ah guddoomiyaha guddiga doorashooyinka Cabdikariin Axmed Xasan, maareeyaha hay’adda NIRA Cabdiwali Timacadde, guddoomiyaha hay’adda SoDMA Maxamuud Macallin iyo Taliye Xigeenka Ciidanka Booliska Soomaaliyeed Gen. Cismaan C/laahi Kaniif. PUNTLAND POST

New Delhi (Caasimada Online) – Dalalka Imaaraadka Carabta iyo Hindiya ayaa qaaday tallaabooyin waaweyn oo ay ku sii xoojinayaan xiriirkooda difaaca iyo ganacsiga, iyagoo kala saxiixday heshiisyo dhawr ah oo ku kacaya balaayiin doollar. Heshiisyadan ayaa la dhammaystiray intii lagu guda jiray booqasho gaaban oo Madaxweynaha Imaaraadka, Maxamed bin Zayed Al Nahyan, uu ku tagay magaalada New Delhi. Sida ku cad heshiisyada, Imaaraadku wuxuu Hindiya siin doonaa gaas dabiici ah oo qiimihiisu gaarayo $3 bilyan, wuxuuna qayb ka noqon doonaa waxa loogu yeeray “iskaashi weyn” oo lagu horumarinayo aag maalgashi oo ku yaalla gobolka Gujarat ee galbeedka Hindiya. Wadahadallada lagu kala saxiixday heshiisyadan waxaa goobjoog ka ahaa Madaxweynaha Imaaraadka, oo ay wehlinayeen wasiirrada Arrimaha Dibadda iyo Gaashaandhigga ee dalkaas. Labada dhinac ayaa sidoo kale isku raacay inay sahamiyaan horumarinta wadajirka ah ee teknoolajiyadda nukliyeerka, waxayna saxiixeen warqad is-afgarad (letter of intent) oo ujeedkeedu yahay in la aasaaso iskaashi difaac oo istiraatiiji ah. Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Hindiya, Vikram Misri, ayaa sheegay in qaab-dhismeedkan cusub uu ballaarin doono iskaashiga milateri, oo ay ku jirto in si wadajir ah loo soo saaro hubka iyo tiknoolajiyadaha casriga ah. Sida lagu sheegay bayaan kasoo baxay xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Hindiya, Narendra Modi, heshiisyadan ayaa qayb ka ah dadaal ballaaran oo lagu doonayo in ganacsiga labada dal la gaarsiiyo $200 bilyan marka la gaaro sannadka 2032, taas oo ah laba-jibaarka inta uu hadda yahay. Loolanka sii xoogaysanaya Heshiiskan difaaca ayaa kusoo beegmaya xilli ay sii kordhayaan xiisadaha u dhexeeya Imaaraadka iyo Sacuudiga, iyadoo danaha dhaqaale iyo kuwa juqraafi-siyaasadeed ee kala duwan ay isu beddelayaan loolan muuqda. Labadan dal ee Khaliijka ayaa ku loolamaya saameynta Yemen iyo Geeska Afrika, iyagoo sidoo kale taageeraya dhinacyada iska soo horjeeda ee dagaalka sokeeye ee Suudaan. Riyadh ayaa ka jawaabtay saameynta sii kordhaysa ee Abu Dhabi ku leedahay Badda Cas iyo Afrika iyadoo samaysatay isbahaysi difaac oo ay la gashay Pakistan oo haysata hubka nukliyeerka, waxaana la sheegayaa in Turkigu uu ku dhow yahay inuu ku biiro qorshahaas. Waxaa sidoo kale jira warar sheegaya in Sacuudigu uu ka fiirsanayo dhismaha isbahaysi labaad oo milateri oo diiradda saaraya Badda Cas, kaas oo laga yaabo inay ku jirto Masar. “Heshiiska difaaca ee Abu Dhabi ay la gashay New Delhi wuxuu u muuqdaa mid istiraatiijiyad gaashaamasho ah,” ayay tiri Sabena Siddiqui oo ah falanqeeye arrimaha juqraafi-siyaasadda, mar ay la hadashay wargeyska The New Arab. “Waxay u muuqataa in Imaaraadku uu isku dayayo inuu muujiyo in isaguna uu dhankiisa ku haysto awood milateri oo weyn.” Si kastaba ha ahaatee, iskaashigan ma gaarsiisna heshiiska difaaca wadaagga ah ee dhex maray Sacuudiga iyo Pakistan, qodobkaas oo uu si gaar ah u xusay xoghayaha arrimaha dibadda ee Hindiya. “Ka qayb-qaadashadayada dhinaca difaaca iyo amniga ee aan la leenahay dal ka tirsan gobolka, macnaheedu maahan inaan si gaar ah ugu lug yeelanayno colaadaha gobolka,” ayuu Misri u sheegay suxufiyiinta. Andreas Krieg, oo bare ka ah Dugsiga Daraasaadka Amniga ee King’s College London, ayaa sheegay in heshiisyadani ay u oggolaanayaan Abu Dhabi inay ballaariso xiriirradeeda istiraatiijiga ah iyadoo aan ku dhex milmin khilaafaadka gobolka ee Hindiya. “Abu Dhabi waxay doonaysaa faa’iidooyinka istiraatiijiyadeed ee ka dhasha u dhawaanshaha Hindiya, iyadoo aan dusha u ridan culayska khilaafaadka Hindiya ama aan lagu qasbin inay kala doorato xulafada is-diidan,” ayuu u sheegay The New Arab. Wuxuuna hadalkiisa kusoo xiray: “Natiijada ugu dambaysaa waa ballaarinta xulashooyinka istiraatiijiga ah ee Imaaraadka iyo adkaynta awoodda Sacuudiga ee ah inuu kaligiis qaabeeyo isbahaysiyada Koonfurta Aasiya isagoo u maraya Pakistan, iyadoo aan loo baahnayn in Khaliijka loo kala qaybiyo laba xero oo si adag isu haya.” The post Imaaraadka oo heshiis difaac deg deg ah la galay dal kale xilli uu ka baqayo Sacuudiga appeared first on Caasimada Online.

Kismaayo (Caasimada Online) – Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya weerar ay saaka dagaal-yahaanno ka tirsan Al-Shabaab ku qaadeen saldhigyo Ciidanka Jubaland ku leeyihiin aagga xadka ay wadaagaan Soomaaliya iyo Kenya, gaar ahaan deegaanada Buurgaabo iyo Jasiiradda Kudhaa ee gobolka Jubada Hoose. Saldhigyada oo ay daganaayeen Daraawiishta Jubaland ayaa waxaa aroornimadii hore ee saaka weeraro ku eekeysay kooxda Al-Shabaab, kadibna waxaa xigay dagaal toos ah oo ilaa iyo hadda ka socda halkaasi, kaasi oo labada dhinac ay isku adeegsanayaan hubka noocyadiisa kala duwan. Dagaalka oo ah mid xooggan ayaa lagu soo warramayaa inuu ka dhashay khasaare badan oo isugu jira dhimasho iyo dhaawac, wallow aan illaa hadda si rasmi ah loo xaqiijin karin. Al-Shabaab oo qoraal ku baahisay barahooda bulshada ayaa sheegtay inay la wareegtay deegaannada Buurgaabo iyo Jasiiradda Kudhaa, isla markaana khasaare culus ay gaarsiisay ciidankii ku sugnaa halkaasi, sida ay hadalka u dhigtay. Dhankooda saraakiil u hadashay Jubaland ayaa sheegay inay iska difaaceen weerarka uga yimid Khawaarijta, waxayna intaasi ku dareen in dagaalka ay ku dileen maleeshiyaad badan. Ma jiraan ilo madax banaan oo xaqiijin kara sheegashada labada dhinac, waxaana weli xaaladda deegaanka Buurgaabo ay tahay mid aad u kacsan, waxaana ka socda dagaalka, iyadoo gurmadyo ay helayaan labada dhinac. Inta badan Al-Shabaab ayaa mararka qaar weerar gaadmo ah oo xilli hore oo subaxnimada ku qaada saldhigyada ciidamada, illaa haddana waxaa muuqata in aan wax laga baran weerarada isku xilliga dhaca ee kooxda ku bartilmaameedsato ciidanka dowladda. Weerarkan ayaa kusoo aadaya xilli muddooyinkii uu dambeeyay ay howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka socdeen gobollada Jubooyinka, waxaana iska kaashanayay Ciidanka Daraawiishta Jubaland iyo kuwa Danab oo inta badan beegsada xarumaha muhiimka ah ee argagixisada. The post Al-Shabaab oo qaraxyo ku weeraray saldhigyo ku yaalla… appeared first on Caasimada Online.