Deeq A.

Nomad
  • Content Count

    215,247
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    13

Everything posted by Deeq A.

  1. Addis-Ababa (Caasimada Online) — Ciidamada federaalka Itoobiya ayaa la soo sheegayaa inay ku qulqulayaan agagaarka xuduudda waqooyi ee dalkaas, xilli ololaha Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed uu ku doonayo marin Badda Cas ah uu kiciyay cabsi laga qabo dagaal hor leh oo dhabar-jab ku noqda xasilloonida Geeska Afrika. Kumannaan ka tirsan ciidamada federaalka Itoobiya oo wata taankiyo iyo madaafiicda waaweyn ayaa fariisimo ka samaystay meel dhowr meyl u jirta kooxda fallaagada Tigray, sida uu weriyay wargeyska The Wall Street Journal, ka dib iska horimaadyo dib uga qarxay deegaankaas dhammaadkii bishii Janaayo 2026. Dowladda Itoobiya ayaa ku eedaysay fallaagada inay jabiyeen heshiiskii nabadda ee jilicsanaa ee la saxiixay 2022, kaas oo soo afjaray dagaal sokeeye oo socday laba sano, kaas oo lagu qiyaasay inay ku dhinteen ilaa 600,000 oo qof. Isbeddel lama filaan ah oo ku yimid isbaheysiga gobolka, cutubyo ka tirsan lugta ciidamada Ereteriya oo ka walaacsan damaca badda ee Addis Ababa, ayaa la soo sheegayaa inay ka gudbayaan xuduudda si ay u xoojiyaan xoogagga Tigrayga, sida ay sheegeen goobjoogayaal iyo ilo dhanka milateriga ah oo uu soo xigtay wargeyskaas ka soo baxa dalka Mareykanka. “Waxaa jira calaamado muujinaya inay dhowdahay in colaaddu dib u qaraxdo,” ayuu Magnus Taylor oo ah falanqeeye ka tirsan kooxda xasaradaha caalamiga ah (International Crisis Group) u sheegay The Wall Street Journal. ‘Xabsi Juquraafiyeed’ Saddexdii sano ee la soo dhaafay, Abiy Ahmed oo ah ninka ku guuleystay abaalmarinta Nabadda ee Nobel-ka, ayaa si weyn u hadal hayay in luminta xeebta ay tahay caddaalad darro taariikhi ah oo u baahan in la saxo. Itoobiya ayaa lumisay xeebteedii dhererkeedu ahaa 1,400 meyl (2,250 kiiloomitir) sanadkii 1993-kii markii ay Ereteriya ka go’day ka dib dagaal xornimo doon ahaa oo socday soddon sano. “Muddo dheer ayaan ku jirnay xabsi juquraafiyeed — tani ma ahan wax sax ah,” ayuu yiri Abiy dhowaan, isagoo farta ku fiiqay dekedda Assab ee dalka Ereteriya, oo qiyaastii 30 meyl (50 kiiloomitir) u jirta xuduudda Itoobiya. Waxa uu intaas ku daray in marin u helidda baddu ay tahay “fure” muhiim ah. In kasta oo Ra’iisul Wasaaruhu uu bishii Maarso sheegay in Itoobiya aysan “xabbad kaliya” ku ridi doonin deriskeeda, haddana hadalladiisa waxaa weheliya dhoolatusyo milateri oo xooggan. Dhoolatus dhowaan ka dhacay koonfurta Itoobiya, waxaa lagu soo bandhigay boorar ay ku qoran yihiin in qaranku uusan sii ahaan doonin mid bad la’aan ah “haddii aad jeceshihiin iyo haddii kaleba.” Falanqeeyayaasha ayaa rumeysan in Abiy uu dareemayo dhiirigelin uu ku fuliyo qorshihiisa, xilli uu arko nidaamka caalamiga ah oo sii daciifaya. Khudbad uu u jeediyay baarlamaanka, Abiy ayaa xitaa soo qaatay tusaalihii Israa’iil ay ku qabsatay buuraha Golan Heights sanadkii 1967-kii, isagoo tilmaamay in quruumuhu ay xoog ku qabsan karaan dhul marka ay u arkaan inay u muhiim tahay jiritaankooda. Damaca badda ee Itoobiya ayaa si weyn u walaaciyay Ereteriya, taas oo u aragta hiraalka Abiy inuu yahay hanjabaad toos ah oo duulaan milateri. Geesta kale, dadka Tigrayga ah oo ka kooban kaliya boqolkiiba lix (6%) dadka Itoobiya oo gaaraya 130 milyan, ayaa milaterigoodu dalka ka talinayay soddon sano ka hor inta uusan Abiy Ahmed oo ka soo jeeda qowmiyadda Oromada xukunka iman 2018-kii. Markii dagaalku qarxay 2020, Ereteriya waxay xulafo la ahayd Itoobiya si loo burburiyo fallaagada Tigrayga. Laakiin maanta, diblamaasiyiintu waxay sheegayaan in taliyayaasha Tigrayga ay ku qanciyeen cadowgoodii hore ee Ereteriya in isbaheysigu yahay jidka kaliya ee ay kaga badbaadi karaan dowladda federaalka ee dib u soo xoogeysanaysa. Tadesse Werede oo ah madaxa gobolka Tigray ayaa sheegay in inkasta oo ay nabad raadinayaan, haddana ay u diyaar garoobeen inay iska difaacaan duulaan kasta. Dadka rayidka ah ee Tigray ayaa bilaabay inay ka qaxaan deegaannada xuduudda, iyadoo la soo weriyay saxmad xooggan oo ka jirta bangiyada magaalada Mekelle iyo dukaamada raashinka oo laga soo dhex dhameeyay agabkii yiillay. Xiisado is-bed-bedelaya Raadinta Itoobiya ee marin-biyoodka kuma koobna Ereteriya oo kaliya. Sannadkii 2024, Addis Ababa waxay heshiis muran dhaliyay la gashay Somaliland, oo ah gobol gooni u goosad ah oo ka tirsan Soomaaliya, si ay u kireysato 20 kiiloomitir oo xeeb ah. Tallaabadaas ayaa ka caraysiisay Soomaaliya, waxayna soo jiidatay dalka Masar oo markii horeba isku hayeen Itoobiya arrinta ku saabsan biyo-xireenka weyn ee (GERD). Bishii Febraayo 2026, Qaahira ayaa la sheegay inay Itoobiya u soo jeedisay inay ka caawiso helitaanka dekedaha Jabuuti iyo Ereteriya, laakiin waxay shardi uga dhigtay in Addis Ababa ay ka tanaasusho damaceeda saldhig milateri oo badeed, kuna qanacdo dalabaadka Masar ee ku saabsan biyo-qaybsiga webiga Niil. Dagaal cusub oo ka qarxa Itoobiya ayaa khatar weyn ku ah marinka ganacsiga caalamiga ah ee Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, kaas oo maamula qiyaastii 15 boqolkiiba (15%) ganacsiga adduunka. Waqtigan xaadirka ah, gobolka waxaa hadheeyay dagaalka sokeeye ee Suudaan, kacdoonnada Soomaaliya, iyo weerarada kooxda Xuutiyiinta ee dalka Yemen. In kasta oo Hey’adda Lacagta Caalamiga ah (IMF) ay saadaalisay in dhaqaalaha Itoobiya uu kordhi doono sanadkan, khubarada ayaa ka digaya in Abiy uu ciidankiisa culays weyn saarayo. “Itoobiya waxay ciidankeeda u raryaysaa waqooyiga sababtoo ah ma lahan awood ay ku maareyso dhowr dhibaato oo isku mar ah,” ayuu Stefano Ritondale oo ka tirsan shirkadda sirdoonka ee Artorias u sheegay The Wall Street Journal. The post Itoobiya oo ciidan dhoobtay xadka, xilli Abiy go’aansaday inuu xoog ku qabsado BAD appeared first on Caasimada Online.
  2. Abu Dhabi (Caasimada Online) — Madaxweynaha Isutagga Imaaraadka Carabta, Sheekh Maxamed bin Saayid Al Nahyan, ayaa Sabtida si rasmi ah u shaaciyay in dalkiisu uu ku jiro “xaalad dagaal”, isagoo wacad ku maray in xukuumadda Abu Dhabi ay dhibaatadan kasoo bixi doonto iyadoo ka xooggan sidii hore. Hadal uu jeediyay madaxweynaha oo ay baahisay Wakaaladda Wararka rasmiga ah ee Imaaraadka (WAM) xilli uu booqanayay dadkii ku dhaawacmay weeraradii ay Iiraan ku qaadday dalkaas, ayuu ku sheegay in daryeelka dadka dhaawacmay uu yahay “mas’uuliyad saaran garbaha dowladda.” Sheekh Maxamed bin Saayid ayaa xusay inuu isbitaalka ku booqday shan qof oo rayid ah oo ay dhaawacyo kasoo gaareen duqeymaha, kuwaas oo kala ah labo muwaadin oo u dhashay Imaaraadka, hal qof oo Hindi ah, hal Suudaani ah, iyo hal qof oo Iiraani ah. Isagoo shacabka u xaqiijinaya xaaladda guud, wuxuu yiri: “Imaaraadka xaaladdiisu waa ay wanaagsan tahay.” Madaxweynaha ayaa sidoo kale u mahadceliyay ciidamada qalabka sida ee dalkaas doorka muhiimka ah ee ay cayaarayaan “xilligan lagu jiro dagaalka,” wuxuuna si weyn u ammaanay hay’adaha amniga oo uu ku tilmaamay inay dalka u hayaan “adeeg sharaf iyo qaddarin mudan.” Sidoo kale, wuxuu bogaadiyay ajaanibta u soo shaqo-tagtay ee ku dhaqan Imaaraadka, isagoo yiri: “Waxaan ku jirnaa xilli dagaal, waxaana u ballanqaadayaa inaan gudan doonno waajibkeenna. Xaaladdan waa mid nala soo darsay oo nagula qasbay, waxaana u hawlgalaynaa inaan is-difaacno, isla markaana aan badbaadinno qoysaskeenna iyo dalkeenna.” Isagoo farriin kulul u diraya cidda uu ku sifeeyay cadowga Imaaraadka, ayuu yiri: “Imaaraadku waa dal soo-jiidasho leh, qurux badan, tusaalena u ah caalamka, balse yuusan qofna is-khiyaanin. Imaaraadku wuxuu leeyahay harag adag iyo hilib qaraar — suurtagal ma ahan in si fudud naloogu liqo,” isagoo mar kale adkeeyay ballanqaadkiisa ah in dalku uu dagaalkan kasoo bixi doono isagoo ka awood badan sidii hore. 28-kii bishii Febraayo, xukuumadda Iiraan ayaa gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Drones-ka ku garaacday Israa’iil iyo waddamada Khaliijka ee martigeliya saldhigyada iyo hantida milateri ee Mareykanka. Qaar ka mid ah weeraradan ayaa sababay khasaare nafeed iyo burbur xooggan oo soo gaaray xarumaha rayidka ah, oo ay ku jiraan dekedo iyo dhismayaal la-dego. Xukuumadda Tehran ayaa ku doodeysa in weeraradani ay yihiin aargoosi toos ah oo ka dhan ah olole milateri oo ay si wadajir ah u fuliyeen Mareykanka iyo Israa’iil, kaas oo gudaha Iiraan ku dilay boqolaal qof, oo uu ku jiro Hoggaamiyihii ugu sarreeyay Iiraan, Aayatulaahi Cali Khamenei, iyo saraakiil sarsare oo dhanka milateriga ah. Horraantii Sabtida, Madaxweynaha Iiraan Mascuud Pezeshkian ayaa fagaaraha ka ballanqaaday in Iiraan ay joojin doonto beegsiga ay ku hayso waddamada deriska ah, balse wuxuu shardi uga dhigay in aan dalalkaas dhulkooda laga soo qaadin wax weeraro ah oo ka dhan ah Iiraan. The post Bin Zayed oo markii ugu horreysay soo hadlay xilli uu weerar culus ku socdo dalkiisa appeared first on Caasimada Online.
  3. Washington (Caasimada Online) — Waaxda Caddaaladda ee Mareykanka ayaa shaacisay in maalintii Jimcaha dambi lagu helay nin u dhashay dalka Pakistan, kaas oo laba sano ka hor qorsheynayay inuu khaarajiyo Madaxweyne Donald Trump iyo siyaasiyiin kale oo caan ka ah Mareykanka, isagoo fulinayay amar uga yimid dowladda Iiraan. Asif Merchant ayaa lagu eedeeyay inuu isku dayay inuu gudaha Mareykanka ka qoro dad fuliya qorshahan oo bartilmaameedsanayay Trump iyo mas’uuliyiin kale, taas oo ahayd aargoosi ka dhan ah dilkii ay Washington sanadkii 2020-kii ugu geysatay magaalada Baqdaad taliyihii sare ee milateriga Iiraan, Qaasim Suleymaani, xilligaas oo uu Trump ku jiray muddo-xileedkiisii koowaad. Sida ay xaqiijiyeen dacwad-oogayaasha federaalka, bartilmaameedyada qorshahan ee sanadkii 2024-kii waxaa sidoo kale ka mid ahaa Madaxweynihii xilligaas xafiiska joogay ee Joe Biden iyo Nikki Haley, oo sanadkaas Trump kula tartantay magacaabista xisbiga Jamhuuriga ee doorashada madaxtooyada. Bayaan rasmi ah oo kasoo baxay Waaxda Caddaaladda ayaa lagu sheegay in Asif lagu helay dambiyo ay ka mid yihiin “isku-day dil oo lacag lagu bixinayo iyo abaabulka falal argagixiso oo ka gudbaya xuduudaha caalamiga ah,” kuwaas oo ay si toos ah u hagayeen hay’adaha dowladda Iiraan. Dhageysiga maxkamadeynta ninkan oo ka dhacday degmada Brooklyn ee magaalada New York ayaa bilaabatay toddobaadkii hore, maalmo un ka hor intii uusan Madaxweyne Trump amrin duulaanka baaxadda leh ee ay Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iiraan, kaas oo haatan isku beddelay dagaalkii ugu weynaa ee gobolka soo mara muddo sanado ah. Qirashada eedeysanaha iyo fashilinta qorshaha Intii ay socotay maxkamadeynta, Asif wuxuu qirtay inuu ku biiray qorshe ay soo maleegeen Ciidamada Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iiraan (IRGC), balse wuxuu ku dooday inuu falkaas u sameeyay si qasab ah, si uu u badbaadiyo qoyskiisa oo ku sugan caasimadda Tehran. Wuxuu intaas ku daray in aan marnaba la siin amar toos ah oo ku aaddan khaarajinta shakhsi gaar ah, balse sarkaalkii Iiraaniga ahaa ee hagayay uu magacaabay saddexdaas mas’uul intii ay ku guda jireen wadahadallo ay ku yeesheen magaalada Tehran. Laamaha amniga ee Mareykanka ayaa fashiliyay qorshahan ka hor inta aan la fulin wax weerar ah. Sida ay sheegtay Waaxda Caddaaladdu, shakhsi uu Merchant la xiriiray bishii Abriil ee sanadkii 2024 si uu uga caawiyo shirqoolka ayaa laamaha amniga ku wargeliyay dhaqdhaqaaqiisa, wuxuuna isku beddelay xog-bixiye qarsoodi ah oo la shaqeeya dowladda. Asif ayaa sanadkaas la xiray, isagoo markii hore maxkamadda horteeda ka qirtay inuusan wax dambi ah gelin. Ciidamada Ilaalada Kacaanka ayaa door udub-dhexaad ah ku leh Iiraan, iyagoo isku darsaday awood milateri, mid dhaqaale, iyo shabakad sirdoon oo baaxad leh. Xukuumadda Tehran ayaa dhankeeda si adag u beenisay eedeymaha sheegaya inay bartilmaameedsatay Trump ama mas’uuliyiin kale oo Mareykan ah. Dhanka kale, weerarada is-daba-joogga ah ee ay Mareykanka iyo Israa’iil qaadayeen tan iyo maalintii Sabtida ayaa galaaftay nolosha ugu yaraan 1,332 qof oo shacab Iiraaniyiin ah, iyadoo kumanaan kalena ay ku dhaawacmeen, sida uu xaqiijiyay safiirka Iiraan u fadhiya Qaramada Midoobay. Dagaalkan ayaa sidoo kale lagu dilay hoggaamiyeyaal sare oo Iiraaniyiin ah, oo uu ku jiro Hoggaamiyihii ugu sarreeyay dalkaas, Aayatulaahi Cali Khamenei. Dhinaca Mareykanka, taliska milateriga ayaa shaaciyay in lix ka mid ah ciidamadooda lagu dilay duqeyn lala beegsaday saldhig ku yaalla dalka Kuweyt, halka diiwaanka Israa’iil uu muujinayo in ugu yaraan 10 qof oo rayid ah lagu dilay gudaha dalkaas tan iyo markii ay colaaddu qaraxday. The post Nin Pakistani ah oo isku dayey inuu dilo Donald Trump oo… appeared first on Caasimada Online.
  4. Qaahira (Caasimada Online) — Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka, Marco Rubio, iyo dhiggiisa dalka Masar, Badr Abdelatty, ayaa khadka taleefanka ku wada hadlay Khamiistii, iyagoo diiradda saaray arrimaha Soomaaliya iyo xaaladda amniga ee gobolka Geeska Afrika. Sida lagu sheegay bayaanada rasmiga ah ee kasoo baxay labada dhinac, wadahadallada ayaa xoogga lagu saaray ilaalinta xasiloonida Geeska Afrika. Wasiir Abdelatty ayaa si weyn u adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la dhowro midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalalka Soomaaliya iyo Eritrea. Sidoo kale, wasiirka ayaa mar kale ku celiyay mowqifka adag ee xukuumadda Qaahira ee ah in la gaashaanto aqoonsi kasta oo la siiyo Somaliland, oo ah maamul ku dhawaaqay inuu ka go’ay Soomaaliya sanadkii 1991-kii balse aan haysan aqoonsi caalami ah oo buuxa. Wuxuu aqoonsigaas ku sifeeyay mid si cad ugu xad-gudbaya shuruucda caalamiga ah, isla markaana halis toos ah ku ah madax-bannaanida Soomaaliya. Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar ayaa ka digay in tallaabooyin kasta oo loo qaado aqoonsiga Somaliland ay cawaaqib xumo weyn ku yeelan karaan xasiloonida Geeska Afrika iyo guud ahaan gobolka Badda Cas, oo ah marin-biyood istaraatiiji ah oo aad muhiim ugu ah ganacsiga iyo amniga caalamka. Dowladda Masar ayaa la filayaa inay toddobaadyada soo socda ciidamo u soo daabusho gudaha Soomaaliya, kuwaas oo qayb ka noqon doona hawlgalka cusub ee dib-u-qaabeynta lagu sameeyay ee Midowga Afrika ee taageeraya ciidamada amniga Soomaaliya. Xukuumadda Qaahira ayaa bilihii lasoo dhaafay si weyn u xoojisay iskaashiga dhanka amniga ee ay la leedahay Muqdisho, xilli ay gobolka Geeska Afrika ka jiraan isbeddello isbaheysi iyo tartan awoodeed oo sii kordhaya. Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa dhankeeda sheegtay in Xoghaye Rubio uu Wasiir Abdelatty uga mahadceliyay kaalmada ay dowladda Masar ka geysatay fududeynta soo-daabulidda iyo badbaadinta muwaadiniinta Mareykanka ah ee si nabad ah ku sii marayay dhulka Masar intii ay socdeen rabshadihii ugu dambeeyay ee gobolka. Wadahadalkan taleefanka ah ayaa kusoo beegmaya xilli ay cirka isku sii shareerayaan xiisadaha ka taagan Bariga Dhexe, oo ay ku jiraan duqeymaha Iiraan ay la beegsatay xarumaha milateri ee Mareykanka ee Khaliijka iyo weerarada ka dhanka ah Israa’iil. Ugu dambeyn, Abdelatty ayaa mar kale xaqiijiyay in Masar ay si kulul u cambaareyneyso weerarada lagu qaaday dalalka Khaliijka, Urdun, Ciraaq, Turkiga iyo Asarbaijaan, isagoo hoosta ka xarriiqay in aan marnaba qiil loo heli karin xad-gudubyada ka dhanka ah madax-bannaanida dowladaha. The post Mareykanka iyo Masar oo isku raacay qodob muhiim ah oo ku saabsan Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.
  5. Tehran (Somalia Today) – Iran’s President Masoud Pezeshkian on Saturday vowed to halt strikes on neighbouring Arab states, provided they do not allow the United States to launch attacks from their territory, as US President Donald Trump demanded Tehran’s “unconditional surrender”. Meanwhile, the US-Israeli military campaign against the Islamic Republic entered its eighth day, driving an unprecedented regional escalation and threatening global energy markets. The conflict erupted with a massive joint bombing campaign on February 28. Since then, it has fundamentally reshaped the Middle East’s geopolitical landscape, killing Iran’s supreme leader and several senior officials. ‘Complete destruction’ On Saturday, Trump used his Truth Social platform to issue a maximalist ultimatum. “Today Iran will be hit very hard!” Trump wrote. He warned that areas and groups “not considered for targeting up until this moment” now faced “complete destruction and certain death” because of Iran’s behaviour. The US president also claimed the American military had “knocked out” 42 Iranian warships in just three days of concentrated strikes. An Iranian army spokesman quickly responded, warning that any “enemy” vessels entering the Persian Gulf would end up “at the bottom of the sea”. Trump later doubled down during an address at the “Shield of the Americas” summit in Doral, Florida. There, he formally ruled out any diplomatic deal with Tehran and called for its immediate capitulation. In Tehran, however, Pezeshkian forcefully rejected the ultimatum. “That we surrender unconditionally is a dream that they must take with themselves to the grave,” Pezeshkian said in remarks carried by state media. “What we adhere to are international laws and humanitarian frameworks,” he added. Conditional halt An interim leadership council has taken control of the fractured Iranian state following the death of the supreme leader. Pezeshkian said the council approved a motion on Friday to halt attacks on neighbouring Arab nations. He also offered a rare apology for the barrage of missiles and drones that crossed Arab airspace, blaming the strikes on “miscommunication in the ranks”. But Pezeshkian also set a strict geopolitical condition. He said Arab neighbours would be spared only if their territory is not used as a launchpad for further US or Israeli offensives. He later clarified on X that Tehran had not intentionally targeted its neighbours. Instead, he said, Iran had targeted the heavy American military footprint within their borders. The Gulf Cooperation Council (GCC) nations — Saudi Arabia, Qatar, the United Arab Emirates, Kuwait, Bahrain, and Oman — all host major US strategic assets. Washington maintains thousands of troops across the region and relies heavily on the US Navy’s Fifth Fleet in Bahrain and the sprawling Al Udeid Air Base in Qatar. Iraq, Jordan, Azerbaijan, and Turkey have also come into the crosshairs. In the United Arab Emirates alone, retaliatory strikes have killed three people and injured nearly 80. At the same time, the US embassy in Jordan and diplomatic posts in Qatar and Bahrain have carried out emergency evacuations as the security situation worsens. In response to the tension, Saudi Arabia on Saturday warned Iran against engaging in “misguided calculations”. Russian President Vladimir Putin also stepped in diplomatically. He held a phone call with Pezeshkian to express condolences over the deaths of Iran’s supreme leader and senior officials, while also urging an immediate end to hostilities. IRGC in charge Despite Pezeshkian’s diplomatic overtures, regional analysts warn that the moderate president has little influence over Iran’s strategic military decisions. Instead, power remains firmly in the hands of the elite Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC). The powerful paramilitary force operates independently of the regular army. “The IRGC is now in charge fully, and they will decide whether to attack or not,” Al Jazeera analyst Resul Serdar said. He noted that IRGC commanders wield immense power in what they see as a war of survival, leaving civilian politicians with virtually no influence. The IRGC issued its own stark warning on Saturday, reinforcing Pezeshkian’s condition. “Should the previous hostile actions continue, all military bases and interests of criminal America and the fake Zionist regime on land, at sea, and in the air across the region will be considered primary targets,” state media quoted an IRGC statement as saying. It warned that they would face “crushing strikes” by the armed forces. Mounting death toll The human cost of the eight-day war is staggering. Iran’s UN Ambassador Amir Saeid Iravani said Saturday that 1,332 Iranian civilians, including women and children, have been killed. He accused the United States and Israel of deliberately targeting civilian infrastructure. The only American fatalities came when an Iranian drone struck a US command centre in Kuwait, killing six soldiers. Meanwhile, the threat of a multi-front war is growing. Iranian Kurdish rebel factions based in northern Iraq have indicated that it is “highly likely” they will launch a cross-border ground offensive into Iran. That threat, in turn, prompted the Iraqi government to declare that its territory “must not be used as a launching point” for attacks against neighbouring countries. Economic turmoil The spiralling conflict threatens to choke off one of the world’s most vital economic arteries. The Strait of Hormuz handles the transit of roughly a fifth of the world’s daily oil consumption. Across the Gulf, the conflict has caused deaths, damage, major disruption to flights, and a heavy knock-on impact on oil and gas production. Against that backdrop, Qatar’s Energy Minister Saad al-Kaabi warned that Gulf energy exports could come to a complete halt “within weeks”. In an interview with the Financial Times, al-Kaabi painted a grim picture of the global economic fallout. “Everybody’s energy price is going to go higher,” he warned. “There will be shortages of some products, and there will be a chain reaction of factories that cannot supply.” He stressed that a prolonged conflict would severely affect global economic growth. The post Iran sets condition to halt strikes on Gulf neighbours appeared first on Caasimada Online.
  6. Washington (Somalia Today) – The Trump administration is facing mounting anger from its Arab allies in the Persian Gulf, who say Washington left them exposed to a devastating barrage of Iranian drones and missiles. The rift began after a surprise US-Israeli military strike on Iran on February 28, which triggered a massive wave of retaliatory bombardments across the region. Gulf officials say the initial attack blindsided them and left them with too little time to prepare their defences. Officials from two Gulf nations, speaking on condition of anonymity, expressed deep frustration with Washington’s handling of the escalating conflict. They said the United States ignored repeated warnings that a direct strike on Iranian soil would have catastrophic consequences for the entire Middle East. One official said regional governments were furious that the US military had prioritised defending Israel and its own strategic bases, while leaving Gulf countries to fend for themselves. The official warned that his country’s stock of air defence interceptors was “rapidly depleting” under the sheer volume of Iranian fire. ‘Netanyahu’s war’ The governments of Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Bahrain, Kuwait, Oman, and Qatar have not officially commented on the diplomatic dispute. But public figures with close ties to the Gulf monarchies have broken the silence, openly suggesting that Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu pulled President Donald Trump into a needless and destructive regional war. “This is Netanyahu’s war,” Prince Turki al-Faisal, the former Saudi intelligence chief, told CNN on Wednesday. “He somehow convinced the president to support his views.” The conflict has effectively shattered the fragile diplomatic detente brokered between Saudi Arabia and Iran in 2023, plunging the oil-rich peninsula back into a state of high-alert militarisation. The White House has pushed back fiercely against the criticism. Spokeswoman Anna Kelly said Iran’s retaliatory ballistic missile attacks had actually fallen by 90 percent because the ongoing US-led “Operation Epic Fury” was crushing Tehran’s military infrastructure. “President Trump is in close contact with all of our regional partners,” Kelly said. “The terrorist Iranian regime’s attacks on its neighbours prove how imperative it was that President Trump eliminate this threat to our country and our allies.” Vulnerable targets Despite the White House’s assurances, the Gulf states have emerged as lucrative and highly vulnerable targets for Tehran. The peninsula lies well within range of Iran’s short-range ballistic missiles and is packed with high-profile business hubs, tourist destinations, and vital energy infrastructure that helps drive the global flow of oil. Since the retaliation began, Iran has fired at least 380 missiles and more than 1,480 drones at the five Arab Gulf nations, according to an AP tally based on official statements. Local authorities say at least 13 civilians have been killed across the region. The US military has also suffered direct casualties. Six American soldiers were killed in Kuwait on Sunday when an Iranian drone struck an operations centre in a civilian port, more than 10 miles from the main US Army base. The husband of one of the slain soldiers, who served in an Iowa-based logistics unit, said the targeted centre was a shipping container-style building with no air defences. Shahed overwhelms Behind closed doors, the Pentagon has conceded that it is struggling to contain the crisis. In classified briefings on Tuesday, US Defense Secretary Pete Hegseth and General Dan Caine, chairman of the Joint Chiefs of Staff, told lawmakers the United States could not intercept all incoming unmanned aerial vehicles (UAVs). They said they were facing particular difficulty in stopping the low-flying Shahed suicide drones, leaving American troops and Gulf allies highly vulnerable. According to a US official familiar with the briefings, Washington simply lacks the broad capabilities needed to counter one-way drone swarms targeting civilian areas or unconventional outposts outside Iraq and Syria. The security gaps were laid bare this week when drone strikes sparked fires outside the US embassy in Riyadh, Saudi Arabia, and the US consulate in Dubai. The crisis has grown so severe that the United States and its Middle Eastern allies sought tactical assistance from Ukraine on Thursday. Ukrainian President Volodymyr Zelensky confirmed that Washington had asked for his military’s expertise in countering the Iranian-designed Shahed drones, which Russia has used extensively against Ukrainian cities. “Certainly, I’ll take, you know, any assistance from any country,” Trump told Reuters when asked about the unusual request. Bader Mousa Al-Saif, a Kuwait-based analyst with Chatham House, said Washington had dangerously underestimated the risk to its Arab partners. “I don’t think they saw that there would be as much exposure to the Gulf,” Al-Saif said, adding that the lack of a defensive plan “speaks to US short-sightedness.” Economic fallout Israel’s multi-layered air defence network has deepened the frustration because it has protected the country far more effectively than the ageing Patriot and THAAD systems deployed across the Gulf. Yet despite their exposure, Gulf nations remain deeply reluctant to launch counteroffensives against Iranian territory, fearing a repeat of the devastating 2019 attacks on Saudi Arabia’s Abqaiq oil processing facilities. Elliott Abrams, a former US special representative for Iran during Trump’s first term, said all parties knew Tehran had the capacity to launch massive strikes. “The neighbours knew it and were afraid of it. But it was never clear that Iran would actually do it, because they have a lot to lose,” Abrams said. “These attacks will leave long-term enmity, and if they keep up, the Gulf Arabs may start attacking Iran,” he added. But for now, the Gulf remains focused on the severe economic damage and instability caused by the open-ended conflict. “What comes next?” asked Michael Ratney, a former US ambassador to Saudi Arabia and current senior adviser at the Center for Strategic and International Studies. “The countries of the Gulf will have to bear the brunt of whatever that is.” The post Gulf states angry at US over exposure to Iranian strikes appeared first on Caasimada Online.
  7. Moscow (Caasimada Online) — In kasta oo Xoghayaha Dagaalka ee Mareykanku uu iska fogeeyey su’aal laga weydiiyay doorka Ruushka ee dagaalka Mareykanka iyo Israa’iil ay kula jiraan Iiraan toddobaadkan, haddana waxaa soo baxaya ifafaale muujinaya in sirdoonka Moscow uu gacan ka geysanayo hagaajinta beegsiga Iiraan ay ku hayso danaha Mareykanka ee gobolka. Wargeyska The Washington Post, oo soo xiganaya saraakiil Mareykan ah oo magacooda qariyay, ayaa tebiyay in Iiraan ay hadda si fiican u awooddo inay si dhow ula socoto dhaq-dhaqaaqa maraakiibta dagaalka iyo diyaaradaha Mareykanka, arrintaas oo la rumeysan yahay inay gacan kaga helayso xulafadeeda soo-jireenka ah ee Ruushka. Sare-u-kacan sirdoon ayaa imanaya in yar ka badan hal sano kadib markii Madaxweynaha Iiraan Mascuud Pezeshkian iyo dhiggiisa Ruushka Vladimir Putin ay saxiixeen heshiis iskaashi istaraatiijiyadeed oo dhammaystiran oo qaadanaya 20 sano. Heshiiskan ayaa udub-dhexaad u ah xoojinta xiriirka milateri ee labada dhinac, xilli ay xukuumadda Tehran wajaheyso go’doomin caalami ah iyo cunaqabateyno adag oo uga imanaya Mareykanka. Toddobaadkan, sawirro satalayt ah ayaa muujiyay in Iiraan ay u badan tahay inay burburisay nidaamyada raadaarka difaaca gantaallada ee THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) oo ku yaalla saddex dal oo gobolka ah. Haddii la xaqiijiyo, weeraradan ayaa dhabar-jab weyn ku ah Mareykanka iyo xulafadiisa sida Sacuudi Carabiya, Isutagga Imaaraadka Carabta, iyo Urdun, kuwaas oo dhammaantood si buuxda ugu tiirsan ilaalinta gaashaandhigga Washington. Nidaamka difaaca ee THAAD, oo ay soo saarto shirkadda weyn ee hubka Mareykanka ee Lockheed Martin, ayaa si gaar ah loogu talagalay in lagu ogaado, laguna burburiyo gantaallada ballistic-ga ah ee riddada dhow, tan dhexe iyo tan fog. “Kaliya ma ahan inuu jiro horumar ku yimid beegsiga Iiraan iyo waxa ay bartilmaameedsanayaan, balse waxaa jira iskaashi dhab ah oo dhanka sirdoonka ah oo ka dhexeeya Iiraan iyo Ruushka,” ayay tiri Nicole Grajewski, oo ah qoraaga buugga Russia and Iran: Partners in Defiance from Syria to Ukraine. Waxay sheegtay in tani ay tahay taageero muhiim ah oo uu Ruushku siin karo Iiraan isagoo aan si toos ah fagaaraha dagaalka usoo gelin. In kasta oo awoodaha hawada sare ee Ruushka aysan gaarsiisnayn heerka Mareykanka, haddana waxay buuxin karaan daldaloolo badan oo Iiraan ka saacidaya dagaalka. Warbixin uu telefishinka CNN sii daayay toddobaadkan ayaa iftiimisay baaxadda burburka ay Iiraan gaarsiisay xarumaha Mareykanka, xilli ay waddo aargoosi ay goobjoogayaal badan ku tilmaameen dagaal khatar ku ah jiritaanka Tehran. Ugu yaraan sagaal saldhig oo Mareykanku leeyahay ayaa lagu garaacay gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn 48-kii saac ee ugu horreeyay dagaalka, iyadoo aysan jirin wax calaamado ah oo muujinaya in weeraradu ay hoos u dhacayaan. Maalintii Isniinta, diyaarad drone ah oo ay leedahay Iiraan ayaa ku dhacday xarun sir ah oo ay hay’adda sirdoonka CIA-da Mareykanku ku lahayd caasimadda Sacuudiga ee Riyadh. Grajewski ayaa xustay in inkastoo Iiraan laga burburiyay nidaamkeedii isgaarsiinta iyo taliska (command and control), ay haddana awood u yeelatay inay fuliso weeraro abaabulan oo casri ah, in kasta oo aysan si xag-jir ah wax uga beddeli doonin wejiga dagaalka. Dhimashada iyo dhaawaca ciidamada Mareykanka Ilaa iyo hadda, waxaa si fagaare ah loo xaqiijiyay dhimashada lix askari oo Mareykan ah, kuwaas oo dhammaantood lagu dilay dalka Kuweyt. Dalkan ayaa u muuqda inuu xambaaray khasaaraha ugu badan ee soo gaaray saldhigyada milateri ee uu Mareykanku ka maamulo gobolka. Sida laga dheehan karo hadallada madaxweynaha, waxaa suurtagal ah inuu shacabka u diyaarinayo dhimasho intaas ka badan. “Nasiib darro, waxaa u badan in khasaaruhu intan ka badnaan doono inta uusan dagaalku dhammaan,” ayuu yiri Madaxweyne Trump horraantii toddobaadkan. Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida ee Mareykanka, Dan Cain, ayaa isna xaqiijiyay cabsidaas isagoo saxafiyiinta ugu sheegay dhismaha Pentagon-ka inay filayaan khasaare dheeraad ah, balse ay ka shaqeynayaan sidii loo yareyn lahaa. Andrew Leber, oo ah bare-sare oo ka tirsan Jaamacadda Tulane, ayaa sheegay in Mareykanku uu gacan bir ah ku hayo xogta waxa ka dhacaya saldhigyadiisa Khaliijka, taas oo muujinaysa inay jiri karaan dhimashooyin iyo khasaare aan weli la shaacin. Arrintaas waxaa sii xoojinaya xayeysiis shaqo oo markii dambe la tiray oo barta LinkedIn lasoo dhigay toddobaadkan, halkaas oo shirkad qandaraasle ah oo la shaqeysa dowladda ay ku raadineysay khubaro qaabilsan ururinta iyo diiwaangelinta agabka shakhsiga ah ee askarta Mareykanka ee lagu dilo dibadda. Taliska Dhexe ee Mareykanka ayaa 2-dii Maarso xaqiijiyay in 18 qof oo Mareykan ah ay dhaawacyo halis ah soo gaareen, iyagoo 4-tii Maarso si adag u beeniyay sheegashada Iiraan ee ah inay dileen 100 askari oo Mareykan ah. Ma cadda in tirada dhaawacyada la shaaciyay ay ku jiraan labo askari oo Mareykan ah oo wargeyska The Washington Post uu kashifay inay ku sugnaayeen hoteelka Crowne Plaza ee caasimadda Baxreyn ee Manama, markii ay Iiraan duqeysay 1-dii Maarso. Wasiirka Arrimaha Dibadda Iiraan, Abbas Araghchi, ayaa telefishinka Al Jazeera u sheegay in Mareykanku ay banneeyeen saldhigyadii ay deganaayeen, ayna u guureen hoteelada si ay dadka rayidka ah uga dhigtaan gaashaan bani’aadam. Xukuumadda Baxreyn iyo xulafadeeda Khaliijka ayaa dhankooda si kulul u cambaareeyay weerarka lagu qaaday goobaha rayidka ah. Ugu dambeyn, Andrew Leber ayaa tilmaamay in siyaasadda Mareykanka ee Baxreyn ay tahay in askarta lagu baahiyo hoteelo kala duwan si loo yareeyo khasaaraha baaxadda leh ee dhalan kara haddii hal goob la duqeeyo. Khubarada ayaa aaminsan in beegsiga saxda ah ee hoteelada uu muujinayo in Iiraan ay isticmaalayso shabakad sirdoon bani’aadam ah (human intelligence) oo ku sugan gudaha Khaliijka, lagana yaabo in aysan ku tiirsanayn oo kaliya xogta satalaytka. The post Ruushka oo guulo weyn u horseeday Iiraan – Maxaa ku dhacay Mareykanka? appeared first on Caasimada Online.
  8. Helsinki (Caasimada Online) — Maxkamad ku taalla dalka Finland ayaa Jimcihii xukunta in xabsiga lagu sii hayo nin 70 jir ah, kaas oo looga shakisan yahay inuu si ula kac ah dab u qabadsiiyay guri dabaq ah, falkaas oo galaaftay nolosha shan qof oo isku qoys ah oo Soomaali ah. Maxkamadda Degmada Uusimaa ee Bariga ayaa bixisay amarkan xabsiga loogu sii haynayo eedeysanaha, xilli ciidamada boolisku ay sii wadaan baaritaanka musiibadii 3-dii bishan Maarso ka dhacday magaalada Vantaa ee dhacda waqooyiga caasimadda Helsinki. Booliska ayaa si rasmi ah kiiskan ugu baaraya shan dambi oo dil ah, labo isku-day dil, iyo fal-dambiyeed kharribaad hantiyeed oo aad u culus. Dabkan oo kacay aroornimadii hore, abbaaro 5:40 subaxnimo, ayaa si xowli ah u qabsaday dhisme la-degan yahay oo ku yaalla xaafadda Pähkinärinne, wuxuuna muddo kooban gudahood si xooggan u liqay guri ku yaalla dabaqa labaad. Waxaa halkaas ku naf-waayay shan xubnood oo isku qoys ah, kuwaas oo kala ahaa laba lamaane oo 30-meeyo jir ah iyo saddexdooda carruur ah oo da’doodu kala ahayd saddex, lix, iyo siddeed jir. Qoyskan waxaa ka badbaaday hal cunug oo aad u yar, kaas oo dhaawacyo gubasho ah ay kasoo gaareen dabka, balse si degdeg ah loola cararay isbitaalka si xaaladdiisa caafimaad loola tacaalo. Waaxda gurmadka degdegga ah ayaa xustay in dadkii deriska ahaa ee guryahooda isku soo xiray aysan wax dhibaato ah kasoo gaarin holaca xooggan. Si kastaba ha ahaatee, qoyskan Soomaaliyeed ee geeriyooday ayaa meydadkooda laga dhex helay jaranjarada dhismaha oo uu qiiq madow is-qabsaday, kadib markii ay u muuqatay inay isku dayayeen inay naftooda la baxsadaan oo ay dhismaha ka baxaan. Taliyaha waaxda dab-damiska ee aaggaas, Markus Kuosmanen, ayaa ku tilmaamay xoogga dabkan mid ka baxsan caadiga, isagoo xusay in kooxaha gurmadku ay ku qasbanaadeen inay jebiyaan daaqadaha si ay gudaha ugu galaan gurmadna u sameeyaan. ‘Wax ujeeddo cunsurinimo ah ma jirin’ Eedeysanaha oo ah nin u dhashay dalka Finland, isla markaana deganaa isla dhismahan la gubay, ayaa gacanta lagu dhigay wax yar un kadib markii dabka la xakameeyay. Intii ay socdeen su’aalo weydiinta horudhaca ah, Taliska Booliska Uusimaa ee Bariga ayaa xaqiijiyay in dabka si ula kac ah looga dhex shiday guriga uu eedeysanuhu isagu deganaa. In kasta oo dhibbanayaasha dhintay ay yihiin asalkoodu dad Soomaali ah, laamaha amniga ayaa si cad meesha uga saaray in falkani uu yahay mid salka ku haya dambi nacayb ama cunsurinimo. “Falkan laga shakisan yahay si gaar ah looguma bartilmaameedsan qoyska, mana jirin wax ujeeddo cunsurinimo ah oo ka dambeysay,” ayuu afhayeen u hadlay booliska u sheegay warbaahinta intii uu socday shir jaraa’id oo la qabtay kadib dhacdada. Dhammaan dadkii kale ee deganaa dhismahan ayaa si nabad-gelyo ah looga daadgureeyay, iyadoo dhismaha oo uu burbur lixaad leh soo gaaray ay ooddeen hay’adaha amniga si aan loo gelin, ilaalana looga qabto goobta dambigu ka dhacay. Madaxa baarayaasha kiiskan, Sanna Rentola, ayaa caddeysay in baaritaanka hordhaca ah uu u badnaan doono inuu qaato dhowr bilood, uuna u baahan doono isku-xirnaan wada-shaqeyneed oo dhexmarta hay’ado kala duwan. Booliska ayaa waqtigan xaadirka ah ka gaabsanaya inay bixiyaan faahfaahin farsamo oo dheeraad ah, iyagoo sugaya warbixinnada kama dambaysta ah ee baaritaanka dhakhaatiirta (autopsy) iyo natiijooyinka sheybaarka dambi-baarista si loo ogaado xaqiiqada dhabta ah ee falkan. The post War ka cusub ninka 70 jirka ah ee Finland ku dilay 5 qof oo Soomaali oo isku qoys ahaa appeared first on Caasimada Online.
  9. Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Hey’adda Culumada Soomaaliyeed Sheekh Bashiir Axmed Salaad oo wareysi siiyay Shabelle Tv ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan dastuurka la ansixiyay oo ay weli diidmo ka muujinayaan xubnaha mucaaradka, Jubbaland iyo Puntland. Sheekha ayaa marka hore ka warbixiyay ujeedka ay u xaadireen kulankii Baarlamaanka ee lagu meelmariyay wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka, wuxuuna sheegay in ay ahayd kaliya inay saxaan, si aan loogu soo darin khaladaad dhanka Diiniga ah. “Annaga waxaan u tegnay Baarlamaanka in waxa la qorayo in meeshan aysan gelin wax khaladan, maxaa yeelay hadhow si loo saxo lama garanaayo” ayuu yiri Sheekh Bashiir. Sidoo kale, wuxuu tilmaamay in la saxay khaladaadkii hore uga jiray dastuurkii ku-meel-gaarka ahaa, sida da’da qaan-gaarnimada oo markii hore ahayd 18 sano balse hadda la waafajiyay Diinta Islaamka, lagana dhigay 15 sano. “Waxaa kamid ah meelahaas da’da in muddo ah soo khaldaneyd 18 wixii ka yar in la yiraahdo waa carruur waxaa kamid ah qofka xaq wuxuu u leeyahay inuu noolaado oo loola jeedo ka hortegga ama diidmo la diidaayo xukunka dilka ah hadda waa la saxay kulligood” ayuu mar kale yiri Sheekh Bashiir. Waxaa kale oo uu carrabka ku dhuftay in qodobada kale ee siyaasadda iyo qaybsiga khayraadka ay yihiin arrimaha hadda la’isku hayo wuxuuna soo jeediyay in loo wajaho wada-hadal, heshiis qaran oo midnimo keenaya. Hadalkan ayaa kusoo aadaya, iyada oo Arbacadii lasoo dhaafay Labada Gole ee Baarlamaanka ay cod aqlabiyad leh ku meel-mariyeen cutubyada 4-aad ilaa 15-aad oo ay horay uga doodeen, maadaama wax ka beddel lagu sameeyay. Intaasi kadib Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), ayaa ku dhawaaqay in muddada xil-heynta Baarlamaanka 11-aad ay tahay shan sano, waxay sidoo kale tani ka dhigan tahay in muddo xileedka madaxweynaha uu yahay shan sano, sida ku cad dastuurka cusub, iyada oo madaxweynuhu xilka sii hayn doono illaa May 2027. Si kastaba, Siyaasiyiinta mucaaradka ee Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa qaadacay in ay oggolaadaan in dastuurka cusub uu dhaqan galo, waxayna tani keeneysaa xaalad siyaasadeed oo horleh iyo dalka inuu galo qalalaase siyaasadeed, marka la’eego sida ay wax ku socdaan. The post Daawo: Maxay Culimadu ka tiri dastuurka la ansixiyay? appeared first on Caasimada Online.
  10. Muqdisho (Caasimada Online) – Xisbiga Himilo Qaran ee uu hoggaamiyo madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa caddeeyay mowqifkiisa ku aadan wax ka beddelka dastuurka dalka, isaga oo dalab xasaasi ah u gudbiyay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud. Ugu horreyn xisbiga ayaa shaaca ka qaaday in uusan aqoonsaneyn go’aanka Baarlamaanka ee wax ka beddelka dastuurka KMG ka ah, wuxuuna xusay in loo maray hannaan aan sharci ahayn. Sidoo kale waxa uu xisbigu sheegay in isbeddal kasta oo dastuurka ah uu ku imaan karo kaliya inay ka qayb qaataan dhammaan hay’adaha quseyso, iyada oo loo marayo hab sharci ah. “Xisbigu wuxuu aaminsanyahay in wax ka beddelka kasta oo lagu sameeyo dastuurka dalka uu ku imaan karo hab sharci ah oo waafaqsan qodobada dastuurka kumeelgaarka ah, islamarkaana ay ka qaybqaataan dhammaan hay’adaha dastuuriga ah ee labada heer dowladeed iyo qaybaha kala duwan ee bulshada Soomaaliyeed”. ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka. Waxaa kale oo uu xisbigu soo saaray baaq culus oo ku socda madaxweynaha, isaga oo ka dalbaday in uu dalka u jiheeyo doorasho, si looga baaqsado qalalaase siyaasadeed iyo hubinti la’aan, maadaama uu sii dhamaanayo muddo xileedka hay’adaha dowladda federaalka Soomaaliya. “Xisbiga Himilo Qaran wuxuu ugu baaqayaa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya in mudada yar ee ka hartay xil-heyntiisa sharciga ah uu diiradda saaro sidii lagu heli lahaa doorasho heshiis lagu yahay, si looga fogaado qalalaase siyaasadeed iyo hubanti la’aan ku timaadda mustaqbalka dowladnimada iyo xasilloonida dalka” ayaa mar kale lagu yiri bayaanka Himilo Qaran. Baaqan ayaa kusoo aadayo, iyada oo Arbacadii Labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ay cod aqlabiyad leh ku meel-mariyeen cutubyada 4-aad illaa 15-aad oo ay horay uga doodeen, maadaama wax ka beddel lagu sameeyay. Intaasi kadib Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), ayaa ku dhawaaqay in muddada xil-heynta Baarlamaanka 11-aad ay tahay shan sano, waxay sidoo kale tani ka dhigan tahay in muddo xileedka madaxweynaha uu yahay shan sano, sida ku cad dastuurka cusub, iyada oo madaxweynuhu xilka sii hayn doono illaa May 2027. Si kastaba, Siyaasiyiinta mucaaradka ee Dowladda Federaalka, Jubbaland iyo Puntland ayaa qaadacay in ay oggolaadaan in dastuurka cusub uu dhaqan galo, waxayna tani keeneysaa xaalad siyaasadeed oo horleh iyo dalka inuu galo qalalaase siyaasadeed, marka la’eego sida ay wax ku socdaan. The post Xisbiga Sheekh Shariif oo arrin xasaasi ah ka dalbaday madaxweyne Xasan Sheekh appeared first on Caasimada Online.
  11. Doon u rarnayd ganacsato reer Puntland ah ayaa maanta ku gubatay bannaanka dekedda magaalada Boosaaso, taas oo aan helin gurmad. Doonta oo lagu magacaabo Mahbub Muxuyadiin 1421 waxay siday badeecooyin ganacsi oo kala duwan, iyada oo ka timid dalka Imaaraadka Carabta. Dekedda Boosaaso oo ay muddo 10 sano ah maamulayso shirkad Imaaraad ah ayaa la ahayn adeega dab-damiska gaadiidka badda, waxaana marar badan ku gubtay doonyo ganacsi. Puntland oo ka hadashay gubashada doonta ayaa tacsi keliya u dirtay ganacsatada khasaaruhu ka soo gaaray dhibkan soo noqnoqday. Qoraal ka soo baxay wasaaradda maaliyadda Puntland ayaa lagu yiri “waxaan tacsi la wadaagaynaa ganacsatada Soomaaliyeed, gaar ahaan ganacsatada reer Puntland, ee uu khasaaruhu ka soo gaaray gubashada doonta Mahbub Muxuyadiin 1421 oo ku gubatay bannaanka Dekedda Boosaaso, taas oo siday badeecooyin ganacsi oo kala duwan”. “Wasaaradda maaliyaddu waxay ganacsatada iyo dhammaan dadkii ay khasaaruhu ka soo gaaray la wadaagaysaa tacsi iyo tiiraanyo una rajaynaysaa samir iyo adkaysi, waxayna Alle uga baryaysaa in uu khasaarahaas ugu beddelo khayr kana siiyo bedel wanaagsan” ayaa la raaciyay. PUNTLAND POST
  12. Waxaa magaalada Garowe xalay ku geeriyooday Gen. Maxamed Cali Abokor oo lahaa in ka badan 60 sano oo aqoon iyo khibrad ciidan ah. Marxuumka wuxuu ahaa sarkaal xilal kala duwan ka soo qabtay Soomaaliya, sidoo kale wuxuu door muhiim ah ka qaatay dib u dhiska ciidamada Puntland iyo guud ahaan ciidamada Soomaaliyeed. Madaxda Puntland oo ugu horreeyo madaxweyne Siciid Deni ayaa tacsi u diray ummada Soomaaliyeed, eheladii iyo qoyskii uu ka geeriyooday Gen. Maxamed Cali Abokor, isagana waxay Alle u waydiiyeen dambi dhaaf. PUNTLAND POST
  13. Sheikh Ibrahim Tufa, president of the Ethiopian Islamic Affairs Supreme Council, visited the Embassy of Iran in Ethiopia (Photo: Embassy of Iran in Ethiopia) Addis Abeba — Sheikh Ibrahim Tufa, president of the Ethiopian Islamic Affairs Supreme Council, visited the Embassy of Iran in Ethiopia in Addis Abeba to sign a condolence book and express solidarity with the government and people of Iran following recent attacks, the embassy said in a statement on its social media page. According to the embassy, the visit came after what it described as a “brutal attack” by Israel and the United States, which it said resulted in the killing of Iran’s Supreme Leader, Ali Khamenei. During the visit, Sheikh Ibrahim conveyed his condolences and affirmed his sympathy with the Iranian government and people, saying the loss was “not only for Iranians but for all Muslims around the world,” the embassy stated. The embassy added that the council president honored the mission by signing the condolence book and expressing solidarity during his visit. The development comes amid heightened regional tensions following recent exchanges involving Iran and several Gulf states. Earlier this week, Abiy Ahmed, Prime Minister of Ethiopia, expressed solidarity with Qatar during a phone conversation with the country’s Emir, Tamim bin Hamad Al Thani, according to a statement from the Amiri Diwan of Qatar. During the call on 2 March, Abiy checked on the situation in Qatar following Iranian attacks that heightened tensions in the Gulf and conveyed Ethiopia’s support. He also expressed confidence in Qatar’s capacity to manage the repercussions of the attacks in a way that safeguards its security and stability. In a separate diplomatic outreach reported by the Kuwait News Agency, the prime minister also held a telephone conversation with Sabah Khaled Al-Hamad Al-Sabah, Crown Prince of Kuwait. During the call, Abiy condemned the Iranian attack as an “atrocious assault” that violated Kuwait’s sovereignty, airspace, international law, and the UN Charter. The Kuwaiti Crown Prince later conveyed the greetings and appreciation of the Emir of Kuwait, Meshal Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, to Ethiopian President Taye Atske Selassie, thanking Ethiopia for what was described as its principled stance and expressing gratitude to Abiy for his “sincere and fraternal” initiative. Source: Addis Standard
  14. Golaha wasiirrada xukuumadda federaalka Soomaaliya, oo maanta yeeshay kulankoodii caadiga ahaa ayaa looga hadlay amniga dalka, gurmadka xaaladda abaaraha, hawlgalka la dagaalanka Al-shabaab, iyo warbixinno ku saabsan nidaamka casriyaynta dowladnimada iyo dardargalinta adeeg bixinta dowladda. Kulanka golaha oo uu guddoomiyey Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa lagu ansixiyey heshiisyo caalami ah iyo xeer-nidaamiyeyaal muhiim ah, kuwaas oo kala ah; 1- Heshiis is-afgarad oo ku saabsan ka dhaafista dal-ku-galka Baasaboorka Diblumaasiga, una dhaxeeya dowladaha Soomaaliya iyo Pakistan. 2- Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya Dowladaha Soomaaliya iyo Ruushka kuna saabsan arrimaha caafimaadka. 3- Heshiis is-afgarad oo ku saabsan Habraaca dib-u-eegista iskaashiga dalalka Afrika. 4- Heshiiska 1965 ee fududeynta Socdaalka Caalamiga ah ee Gaadiidka Badda (Fal 1965). 5- Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya dowladaha Soomaaliya iyo Isbaaniya (Spain) kuna saabsan wadatashiyada siyaasadeed, iyo Xeer-nidaamiyehiisa. 6- Heshiis u dhaxeeya Soomaaliya iyo hey’adda Caalamiga ah ee Tamarta Atamka ee ku saabsan dhaqangalinta dammaanadaha la xiriira heshiiska ka hortagga ee faafitaanka hubka niyuukleerka, iyo barakatooladiisa dheeraadka ah. 7- Heshiiska Qaramada Midoobay ee ka Ganacsiga sharci Darrada ah ee Daawooyinka Maanka dooriya iyo kuwa maanka saameeya, 1988. 8- Siyaasadda Maareynta wax-qabadka mideysan ee hay’adaha dowladda. 9- Xeer-nidaamiyaha Hay’adda Daryeelka Agoonta shudadada, Naafada iyo Hawlgabka Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed. Ugu dambeyntii golaha wasiirrada ayaa cod aqlabiyad ah ku ansixiyay Aadan Isaaq Cali iyo Cabdifataax Sheekh Axmed Cabdimannaan oo loo dalacsiiyey darajada safiirrinimo. PUNTLAND POST
  15. Somalia’s parliament voted to change its constitution and extend the term in office for lawmakers ​and the president, the president and the parliament’s ‌speaker said, pushing back planned elections by a year. Somalia has endured conflict and clan battles with no strong central government since ​the fall of autocratic ruler Mohamed Siad Barre ​in 1991. While an African Union peacekeeping mission has ⁠pushed back the al Qaeda-linked al Shabaab group, ​it still controls vast areas of the countryside and ​has the ability to conduct regular strikes on major population centres. President Hassan Sheikh Mohamud had reached a deal last August with some ​opposition leaders stipulating that, while lawmakers would be ​directly elected in 2026, the president would still be chosen by ‌parliament. ⁠A 2024 law restored universal suffrage ahead of the vote. On Wednesday, 222 lawmakers from the parliament and senate out of a total of 329 voted by acclamation ​to change the ​law, extending ⁠their term and that of the president to five years, from four years previously. “Today ​is a historic day for it is ​the ⁠official completion of the constitution which had dragged for a long period,” the president told a press conference on ⁠Wednesday. Opposition ​party leaders, including former presidents and ​former prime ministers, rejected the amendment and called for elections in ​May as planned. Source: Reuters
  16. Xildhibaano ka tirsan labada aqal ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya oo maalmo ka hor laga celiyay magaalada Garowe ayaa maanta loo ogolaaday in ay u safraan Puntland. Xildhibaannada iyo senatarada oo ka soo jeeda deegaanada Puntland ayaa maalmahii ugu dambeeyay ku xanibnaa magaalada Muqdisho, iyaga oo ku sugnaa Airport Hotel oo ku yaalla xarunta Xalane. Mudanayaashan waxay ka mid ahaayeen xildhibaano iyo senataro diidan wax ka baddelkii dastuurka ee shalay la ansixiyey, iyaga oo la aragti noqday Puntland. Xildhibaannadan waxaa safarka ku weheliya la-taliyaha madaxweynaha Puntland ee arrimaha bulshada Axmed Cabdi Hurre oo habeen hore lagu xiray Muqdisho. PUNTLAND POST
  17. Weerarada cirka ee Bariga Dhexe ayaa socda maalinkii lixaad oo xiriir ah, iyada oo ay saamayn ku yeesheen suuqyada caalamka. Israa’iil ayaa sheegay in ay xalay weerar ku qaaday gantaalaha balistikada ee yaalla magaalada Qom ee Iiraan, sidoo kale waxaa mar kale qaraxyo ka dhaceen caasimadda Teheran. Sidoo kale Israa’iil ayaa duqeymo cirka ah ka fulisay Lubnaan, kuwaas oo sababay dhimasho iyo dhaawac. Dhanka kale Iiraan waxay xalay gantaallo ku garaacday Israa’iil, waxaana qaraxyo laga maqlay magaalooyin ay ka mid yihiin Tel Aviv iyo Quddus. Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga (UNHCR) ayaa sheegtay in rabshadaha sii kordhaya ee Bariga Dhexe ay sababeen barakac ballaaran. Ilaaa 100,000 qof ayaa ka qaxay magaalada Tehran labadii maalmood ee ugu horreeyay, kaddib weerarka Maraykanka iyo Israa’iil. PUNTLAND POST
  18. On 26 December, Israel became the first country to recognise Somaliland. However, the controversial move arguably undermines the very legitimacy of the state in the eyes of many Somalis. Somaliland, a breakaway region in northern Somalia, unilaterally declared its independence in 1991. Since then, the territory has operated as a de facto autonomous polity, though it has remained diplomatically isolated and, until now, lacked any international recognition. Israel’s President Benjamin Netanyahu, Foreign Minister Gideon Sa’ar and Somaliland’s President Abdirahman Mohamed Abdullahi (‘Cirro’) signed a joint declaration of mutual agreement, via Facetime, marking a novel moment in diplomatic practice. On 6 January, Sa’ar became the first Israeli official to visit Hargeisa, establishing full diplomatic relations. What Drives Israel’s Interest in the Region? Despite considerable speculation regarding plans in Addis Ababa, Nairobi and Washington, DC, no state has yet followed Israel’s lead. The move has created a volatile tinderbox in the Horn of Africa, revealing an emergent geopolitical realignment in which the US defends Israel’s right while formally upholding Somalia’s territorial integrity. The decision has catalysed a counter-bloc led by Egypt, Saudi Arabia and Turkey, aligned with Mogadishu and shaped by growing rivalries with the UAE, which despite backing Somalia’s sovereignty, sustains strong ties with Somaliland and is widely reported to have facilitated Israel’s decision. Somalia formally severed ties with the UAE after a UAE-backed Yemeni separatist leader entered its territory via Somaliland, prompting Mogadishu to cancel all agreements with Abu Dhabi. Somali defence minister Ahmed Fiqi called on Saudi Arabia to take military action against Somaliland, reflecting a stronger shift in alignment toward Riyadh. Meanwhile, regional states such as Ethiopia and Kenya have responded cautiously, reaffirming Somalia’s sovereignty. While, Djibouti has taken a more defensive position, suspending all diplomatic and commercial ties with Somaliland. Israel’s recognition of Somaliland has already brought turmoil to the wider Horn, a region increasingly resembling a geopolitical playground for the Gulf and the Middle East. It is a hub for security interests, hosting military bases used for counterterrorism and anti-piracy operations. Somaliland in particular provides access to the Gulf of Aden and, critically, to the Strait of Bab El Mandeb, a key maritime chokepoint through which a significant amount of global trade flows. Israel’s move has drawn the attention of key actors in Egypt, Saudi Arabia, Yemen, the UAE and Turkey, while the US, China, the UK and the EU are all carefully monitoring developments. During his first official visit to Hargeisa, Sa’ar highlighted three key areas of collaboration with Somaliland: water and agriculture, health and education and defence and security. It is the third of these which has undoubtedly garnered the most attention. Reports have suggested the potential for an Israeli military base in Somaliland, despite previous denials. Former Israeli officials identified three primary strategic security interests driving Israel’s decision: maritime security cooperation, particularly along the Bab El Mandeb and the Gulf of Aden; the establishment of a military base to monitor Houthi activities across the Gulf and participation in an encirclement strategy against Iran’s so called ‘axis of resistance’ which includes, Hamas, Hezbollah, the Houthis and the Islamic Revolutionary Guard Corps Qods force (IRGC QF). The move is contentious, not only because it erodes Somalia’s claim to sovereignty and territorial integrity, but because it also undermines the country’s political identity and the broader moral framework on which that identity is based As early as 2024, multiple reports suggested that Israel was considering forcefully relocating resettling Palestinians from Gaza to the region. While Somaliland said the recognition decision was unrelated to the Palestinian issue, both Somalia and the Palestinian authority believe they are linked. What are the Implications for Mogadishu and Hargeisa? Israel’s recognition has certainly not simplified Somaliland’s regional standing. Indeed, the move risks isolating it further, undermining historic diplomatic efforts. While some in Somaliland have celebrated Israel’s decision, it has gained limited external support. Somaliland, simultaneously a part of Somalia, Africa, the Arab world and the broader Muslim world, has received little support in recent weeks from stakeholders connected to any of these. Most regional governments have reaffirmed their support for Somalia’s territorial integrity and both the African Union and East African Community were quick to condemn Israel. African states in particular will be concerned that the Somaliland’s independence would serve to boost the hopes of other secessionist movements on the continent. For Hargeisa, Israel’s recognition constitutes an existential dilemma, a territory long courted for its strategic utility yet denied recognition, now confronted with recognition that does not resolve its political status and which risks deepening its isolation. For decades, foreign entities have engaged Somaliland economically and militarily while publicly reaffirming Somalia’s sovereignty, implicitly differentiating between Somalia as a state and Somalia as a territorial space. This is not unique to Somaliland; other de facto states have historically operated under such strategic ambiguity, where selective recognition provides short term security but risks entrenching dependence and prolonging political limbo. Mogadishu views Israel’s declaration as an ‘act of aggression’. The move is contentious, not only because it erodes Somalia’s claim to sovereignty and territorial integrity, but because it also undermines the country’s political identity and the broader moral framework on which that identity is based. Currently, Somalia and Djibouti are the only countries in the Horn of Africa region – and two of 29 globally – that do not have any diplomatic ties with Israel and do not recognise its statehood. In Somalia, the Palestinian cause is a deep-seated moral reference point that transcends nationalism, politics and popular sentiment. Somali realities are more complex than the oft proclaimed dichotomy of a ‘failed Somalia’ and a ‘democratic Somaliland’. While Hargeisa has long established relative stability in most areas of the territory, it is important to note that Somaliland has itself never been fully unified. The recognition has heightened internal tensions and provoked debate over freedom of speech, as the government cracked down on dissenting voices. Several clerics and scholars have been arrested for opposing the Israel Somaliland agreement, declaring it morally and politically problematic. Arrests have also reportedly targeted individuals displaying Palestinian flags. The recognition has laid bare internal divisions within Somaliland, especially in the historically marginalised eastern and western regions. Some separatist voices contend that recognition under such terms is worse than non-recognition, a view rooted in Somalilanders’ historic support for the Palestinian cause. The Al Shabaab/Houthi Factor Israel’s move drew sharp responses from both the Houthis and al Shabaab, highlighting the security and ideological stakes of this decision in both the Horn and the Red Sea arenas. Not only will the move provide the al Shabaab’s media arm, Al Kataib, with an arsenal of material to use in its recruitment efforts, it could also offer the group new targets for attacks. Following Sa’ar’s Hargeisa visit, al Shabaab issued a statement castigating Somaliland’s leadership as apostates and legitimising violence against them. The group called on its supporters to wage jihad, invoking the Palestinian cause and warning that any Israeli presence in Somaliland would be considered a target. While the group’s permanent presence in Somaliland is limited, the statement referenced its past attacks in Hargeisa in 2008, signalling both intent and operational capability. The group’s spokesperson Ali Dheere (‘Ali Mohamed Rage’) has referred to the recognition as ‘the apex of humiliation and disgrace’ and declared that the group would defend their lands against the ‘accursed Israelis’. Meanwhile, pro-al Shabaab news outlets have shown images of civilians protesting against Israel in areas under militant control. Across the Gulf of Aden, Yemen’s Houthis also warned that any Israeli presence in Somaliland would be treated as a legitimate ‘military target’. And, amid uncertainty surrounding the Gaza ceasefire in early 2026, the Houthis have signalled their willingness to increase attacks against Israeli targets. Besides increasingly intense strikes, the Houthis had, prior to Israel’s announcement, sustained a naval blockade in the Red Sea and the Gulf of Aden that caused shipping traffic through the Suez Canal to drop by 70%. Cooperation between the Houthis and al Shabaab has reportedly intensified over the last year, representing a growing threat to peace, security and stability in the Red Sea arena and the Horn. Beyond reported efforts to enhance al Shabaab’s drone capabilities, Somali fighters are said to have received military and ideological training from the Houthis. The groups have also been involved in a transnational weapons smuggling ring despite an active UN arms embargo. The relationship between the Houthis and al Shabaab is only strengthening and, if mobilised against a common target, could transform insecurity in the region. Poor Outcomes for Both Parties? For Israel, continued efforts to cultivate ties with Somaliland, as with other parts of the Arab world (including Morocco, the UAE and Bahrain through the Abraham Accords), are complicated by its current disregard for the realities of the Palestinian question. As for Somaliland, Hargeisa’s quest for recognition, ironically, has deepened its isolation. A region that had been functioning autonomously without recognition for so long now finds itself diplomatically snubbed and facing an increased threat from extremist militants, raising questions about the wisdom of this chosen path. Source: RUSI.ORG
  19. Fadhigii 56-aad ee Shirka Golaha Wasiirrada Jammhuuriyadda Somaliland oo uu Shir-gudoominayey Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), isla markaana uu wehelinayey Madaxweyne ku-xigeenka JSL Mudane Maxamed Cali Aw Cabdi ayaa maanta ka qabsoomay Qasriga Madaxtooyada Somaliland. Fadhigii 56-aad ee Shirka Golaha Wasiirrada qodobbada lagaga wada hadlay waxa ka mid ahaa: (1) 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐚𝐡𝐚 𝐀𝐦𝐧𝐢𝐠𝐚: Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga, Mudane Cabdalle Maxamed Carab ayaa Golaha Wasiirrada JSL warbixin guud ka siiyey Xaaladda Amniga dalka, isaga oo sheegay in guud ahaanba Amniga dalku uu sugan yahay, min bari ilaa galbeed isla markaana aanay jirin wax shaqaaqooyin ah ama xiisad ah oo ka taagan dhammaan Gobollada dalka, marka laga reebo fal dambiyeedyada maalinlaha ah ee ka dhaca Bulshada iyo shilalka gaadiidka. Wasiirku waxa uu sheegay in Xukuumaddu ay mar walba mudnaanta koowaad siinayso adkaynta amniga iyo xasilloonida Qaranka, gaar ahaan marxaladda cusub ee uu dalku galay aqoonsiga kaddib, isaga oo xusay in Shacab iyo Dawladba looga baahan yahay feejignaan weyn, iskaashi iyo wada shaqayn buuxda oo la xidhiidha amniga dalka iyo dadka Jamhuuriyadda Somaliland. (2) 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐃𝐡𝐚𝐪𝐚𝐚𝐥𝐚𝐡𝐚 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚: Wasiirka Wasaaradda Maaliyadda iyo Horumarinta Dhaqaalaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Cabdilaahi Xasan Aadan ayaa Golaha Wasiirrada u sheegay in Colaadaha ka socda Bariga Dhexe ay saamayn karaan dakhliga gudaha iyo koboca dhaqaalaha dalkeena, maadaama qayb weyn oo dakhliga ahi ay ka timaaddo cashuuraha laga qaado alaabada iyo badeecadaha dibadda laga soo dhoofiyo. Wasiirku waxa uu xusay in loo baahan in aynu Qaran ahaan isku tashanno haddii ay colaadaha Bariga Dhexe sii daba dheeraadaan. Dhinaca kale, Wasiirka Wasaaradda Maaliyadda iyo Horumarinta Dhaqaalaha, isaga oo ah Guddoomiyaha Guddida Sare ee Hoggaanka Siyaasadda Hay’adda Caymiska Qaranka waxa uu faahfaahin ka bixiyey muhimadda uu Caymisku Qaranka JSL u leeyahay, isaga oo xusay in Caymiska Qaranku uu yahay Tiir Istiraatiji ah oo lagu xoojinayo Dhaqaalaha iyo Ganacsiga Dalka, ilaalinta Hantida Qaranka iyo suurto gelinta dhaqaale ku taagan tiiraar adag. Wasiirku waxa uu hoosta ka xarriiqay in Hirgelinta Adeegyada Caymiska Qaranku ay tahay barnaamij Qaran oo u baahan in fulinteeda si wadajir ah la iskaga kaashado, maadaama Caymiska Qaranku uu faa’iidooyin badan u leeyahay dadkeenna. (3) 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐃𝐚𝐠𝐚𝐚𝐥𝐤𝐚 𝐁𝐚𝐫𝐢𝐠𝐚 𝐃𝐡𝐞𝐱𝐞 𝐢𝐲𝐨 𝐬𝐚𝐚𝐦𝐚𝐲𝐧𝐭𝐚 𝐚𝐲 𝐤𝐮 𝐥𝐞𝐞𝐝𝐚𝐡𝐚𝐲 𝐆𝐚𝐧𝐚𝐜𝐬𝐢𝐠𝐚: Wasiirka Wasaaradda Ganacsiga iyo Dalxiiska Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Xasan Nuur ayaa Golaha Wasiirrada uga xog warramay Xaaladda dagaalka Bariga Dhexe iyo saamaynta suurtagalka ah ee uu ku yeelan karo dhaqaalaha dalka, gaar ahaan dhinacyada maciishadda iyo shidaalka. Wasiirku waxa uu xusay in xiisadaha ka aloosan marin-biyoodyada istaraatiijiga ah iyo dalalka soo saara Shidaalka ay sababi karaan kor-u-kac ku yimaadda qiimaha shidaalka iyo kharashaadka gaadiidka badda, taas oo si toos ah u saamayn karta qiimaha badeecadaha daruuriga ah ee dalka la keeno. Sidoo kale, Wasiirku waxa uu tilmaamay in Wasaaradda Ganacsiga oo kaashanaysa Guddi Sare (Task Force) uu Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland arrintan u xilsaaray ay si dhow ula socdaan isbeddellada suuqyada caalamiga ah, isla markaana ay wado qiimayn joogto ah, wada-tashi ganacsatada ah, iyo qorsheyaal lagu xasilinayo suuqyada gudaha si looga hortago sicir-barar iyo jahawareer ganacsi. Wasiirka Wasaaradda Ganacsiga Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu Golaha u sheegay in ay kulan la yeesheen ganacsatada dalka iyaga oo ku adkeeyey in aanay kor u qaadin qiimaha maciishadaha iyo shidaalka, iyaga oo ku salaynaya xiisadda ka taagan Bariga Dhexe. Wasiirku waxa uu ganacsatada ku boorriyey in ay muujiyaan masuuliyad Qaran, isla markaana ay ilaaliyaan xasilloonida suuqyada iyo danta guud ee bulshada. (4) 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐆𝐮𝐮𝐝 𝐞𝐞 𝐂𝐚𝐚𝐟𝐢𝐦𝐚𝐚𝐝𝐤𝐚 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚: Wasiirka Wasaaradda Horumarinta Caafimaadka Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Dr. Xuseen Bashiir Xirsi ayaa Golaha Wasiirrada siiyey warbixin guud oo ku saabsan xaaladda caafimaadka dalka, isaga oo sheegay in hoos u dhac uu ku yimid xanuunka xummadda oo bilihii la soo dhaafay dalka ka jiray. Sida oo kale, Wasiirku waxa uu tilmaamay saamaynta ay Abaarahu ku yeesheen bixinta adeegyada caafimaadka iyo caqabadaha ka dhashay baahida cunto iyo biyo yarida sii kordhaya. Dhinaca kale, Wasiirku waxa uu ka digay in colaadaha Bariga Dhexe ay saamayn ku yeelan karaan helitaanka daawooyinka iyo qalabka caafimaadka, maadaama intooda badan dibadda laga soo dejiyo. Wasiirku waxa uu xusay in Wasaaradda Caafimaadku ay si joogto ah u kormeeri doonto kaydka daawooyinka ee suuqyada dalka si loo hubiyo sugnaanta iyo joogtaynta kaydka daawooyinka muhiimka ah. 5) 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐖𝐚𝐱𝐛𝐚𝐫𝐚𝐬𝐡𝐚𝐝𝐚 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚: Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada, Barbaarinta iyo Sayniska Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Professor Ismaaciil Ducaale Yuusuf ayaa si qoto dheer Golaha Wasiirrada uga warbixiyey saamaynta ba’an ee ay abaaruhu ku yeesheen hab-sami-u-socodka waxbarashada dalka, gaar ahaan deegaanada miyiga iyo bulshada xoolo-dhaqatada ah. Wasiirku waxa uu tilmaamay in Xaaladda Abaaruha ee biyo iyo cunto la’aantu ay sababeen barakac iyo hayaan baahsan, dhaqaale-yari iyo nolosha qoysaska oo adkaatay, taasina ay sababtay in arday badani ka maqnaadaan dugsiyada, taas oo u baahan gurmad iyo qorshe degdeg ah oo lagu badbaadinayo Waxbarashada carruurta ku nool meelaha ay abaaruhu sida gaarka ah u saameeyeen. Wasiirku waxa uu soo jeediyey in Guddida Gurmadka Abaaraha Heer Qaran ay Qorshaha ku darsadaan sidii loo taageeri lahaa Iskuullada ay abaaruhu saameeyeen. 𝐀𝐋𝐋𝐀𝐀 𝐌𝐀𝐇𝐀𝐃 𝐋𝐄𝐇 𝐗𝐮𝐬𝐞𝐞𝐧 𝐀𝐚𝐝𝐚𝐧 𝐂𝐢𝐠𝐞 (𝐃𝐞𝐲𝐫), 𝐀𝐟𝐡𝐚𝐲𝐞𝐞𝐧𝐤𝐚 𝐌𝐚𝐝𝐚𝐱𝐰𝐞𝐲𝐧𝐚𝐡𝐚 𝐉𝐚𝐦𝐡𝐮𝐮𝐫𝐢𝐲𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐒𝐨𝐦𝐚𝐥𝐢𝐥𝐚𝐧𝐝 Qaran News
  20. Turkiga oo sheegay in ay qabteen gantaal laga soo ganay Iiraan Wasaaradda Difaaca Qaranka ee Turkiga ayaa sheegtay in gantaal ballistic ah oo laga soo riday Iiraan kuna wajahnaa Turkiga la soo riday. Wasaaraddu waxay shaacisay in gantaalka ballistic-ga ah ee laga soo ganay Iiraan uu ka gudbay hawada Ciraaq iyo Suuriya ka hor inta aanu u jihaysan hawada Turkiga, halkaas oo ay ku soo rideen cutubyada difaaca hawada iyo gantaallada ee NATO ee ku sugan Bariga Badda Mediterranean-ka. Wasaaraddu waxay sidoo kale sheegtay in qayb ka mid ah difaaca hawada ee lagu burburiyay gantaalka ka yimid Iiraan ay ku dhacday degmada Dörtyol ee gobolka Hatay, balse aysan jirin wax khasaare naf ama dhaawac ah oo ka dhashay dhacdada. Qaran News
  21. Markab ay Iiraan leedahay oo ku quusay Sri Lanka Ciidamada badda ee Sri Lanka ayaa xaqiijiyay in ay soo badbaadiyeen 32 qof kadib markii ay soo waceen markabka ciidamada badda Iran ‘IRIS Dena’ subaxnimadii hore ee saaka. Budhika Sampath, oo ah afhayeenka ciidamada badda ee Sri Lanka ayaa yiri: “In kasta oo ay ka baxsan tahay biyaheenna, waxay ku jirtay gobolkeenna goobidda iyo samatabbixinta. Markaa waxaa nagu waajib ah inaan uga jawaabno sida ku cad waajibaadka caalamiga ah.” Waxa uu intaa ku daray: “Waxaan helnay dad dul sabbeynaya biyaha, waanu soo badbaadinnay, ka dib markii aan weydiinnay waxaan ogaannay in dadkaas ay ka yimaadeen markab laga leeyahay Iran.” Waxa uu sidoo kale sheegay in sida ku cad warqadaha markabka 180 qof la rumeysan yahay in ay saarnaayeen, inkastoo aan la ogeyn tirada saxda ah ee la la’yahay. Qaran News
  22. ​Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa si adag u naqdiyey habka loo maray wax-ka-beddelka Dastuurka Federaalka Soomaaliya, iyagoo ku tilmaamay tallaabo si cad u jebinaysa habraacyada dastuuriga ah iyo xeer-hoosaadka Baarlamaanka. Goluhu wuxuu ku dooday inaan la helin aqlabiyaddii loo baahnaa ee laba-meelood saddex (2/3) ee labada Aqal, taasina ay ka dhigayso ansixintaas mid aan sharci ahayn. Waxay ku adkeeyeen in dastuurku yahay heshiis bulsho oo saldhig u ah dowladnimada, loona baahan yahay wadatashi dadweyne oo macno leh intii lagu beddeli lahaa rabitaan koox yar iyo dano siyaasadeed. ​Dhanka kale, Goluhu wuxuu walaac ka muujiyey eedeymo la xiriira cadaadis siyaasadeed, qarda-jeex, iyo cod-iibsasho oo harreeyey hannaanka ansixinta, taas oo ay sheegeen inay dhaawacayso kalsoonida hay’adaha sharci-dejinta. Waxay ugu baaqeen beesha caalamka inay si cad u muujiyaan mowqifkooda ku aaddan jebinta dastuurka, iyagoo hoosta ka xariiqay in aamusnaantu ay tahay oggolaansho dadban. Ugu dambeyn, Golaha Mustaqbalka Soomaaliya wuxuu caddeeyey inay weli aqoonsan yihiin Dastuurka Ku-meel-gaarka ah ee 2012 inuu yahay saldhigga midnimada dalka iyo nidaamka doorashooyinka ilaa laga helayo heshiis qaran oo dhab ah. ​ Source: goobjoog.com
  23. Xildhibaanada iyo senatorrada labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa maanta kulan wadajir ah oo yeesheen ku ansixiyey wax ka baddelka iyo dhamaystirka dastuurka dalka. Wadar ahaan 222 xubnood oo ka kala tirsan labada aqal ayaa ka qeyb qaatay codbixinta, kuwaas oo kala ahaa 185 xildhibaan oo Golaha Shacabka ah iyo 37 senator oo Aqalka Sare ah, xubnahaasi ayaa si aqlabiyad leh ugu codeeyey ansixinta dastuurka cusub. Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa ku dhawaaqay natiijada codbixinta, isagoo sheegay in dastuurka rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya si sharci ah loo ansixiyey, isla markaana uu ka dhaqan geli doono dalka. PUNTLAND POST
  24. Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah u meelmariyey wax-ka-beddelka iyo dhammaystirka Dastuurka Ku-meelgaarka ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (JFS). Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Aadan Maxamed Nuur Madoobe, ayaa ku dhawaaqay in wax-ka-beddelka la ansixiyey, isaga oo xusay in laga bilaabo maanta uu dhaqan galay. Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa yiri: “221 Xildhibaan ayaa gacanta u taagay dhammaystirka Dastuurka JFS. Dhanka kale, maamul goboleedyada Puntland iyo Jubbaland, iyo sidoo kale qaar ka mid ah mucaaridka ku sugan Muqdisho, ayaa horey u qaadacay hannaanka dhammaystirka dastuurka. Waxay ku doodeen in aan si buuxda loo wada dhammayn, isla markaana ay ka maqan yihiin wadatashi iyo is-afgarad siyaasadeed oo ballaaran. Arrintan ayaa la filayaa inay saameyn ku yeelato xaaladda siyaasadeed ee dalka, iyadoo laga yaabo inay keento dood iyo loollan siyaasadeed oo hor leh oo u dhexeeya dowladda federaalka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada. Source: goobjoog.com
  25. Muqdisho, Soomaaliya: Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay bixinta lacag dhan US$3.88 milyan oo ah caymiska Takaful ee xoolaha. Lacagtan waxaa si toos ah loo gaarsiiyay xoolo-dhaqatada dalka ee ka faidaystay barnaamijka DRIVE ee caymiska xoolaha. Lacagtan waxaa helay 17,734 xoolo-dhaqato ah oo is diwaangeliyay xilliyadii Gu’ga (April 2025) iyo Dayrta (October 2025). Bixinta caymiskan waxay timid kadib markii tusmada abaaraha Takaful ee ku salaysan xogta dayax-gacmeedka uu xaqiijiyay in roob la’aantii dhacday Dayrtii October–December 2025 ay si weyn u baabi’isay dhul-daaqsimeedka gobollo badan. Xoolo-dhaqatadii iibsatay caymiska abaaraha waxaa lacagaha si toos ah loogu shubay akoonnadooda moobilka. Qoysaska helay lacagtan ma aheyn kaalmo la siiyay, balse waa dad horey u iibsaday caymiska Takaful, oo ah nidaam waafaqsan Shareecada Islaamka kuna dhisan mabda’a wadaagga khataraha iyo iskaashiga bulshada. Caymiska Takaful waa aalad maaliyadeed oo lagu xoojinayo adkeysiga dhaqaale ee xoolo-dhaqatada Soomaaliyeed. Barnaamijka DRIVE waa tusaale ka mid ah hindisaha cusub ee Bangiga Adduunka ee la yiraahdo ‘AgriConnect’, kaas oo isku xiraya saddex arrin oo muhiim ah: 1-dib-u-habayn sharciyeed (sida hirgelinta Sharciga Takaful), 2-maalgelin guud iyo mid gaar, iyo 3-maalgashiga kaabayaasha dhijitaalka ah, Waxa uu si isku dhafan isugu xirayaa suuqyada xoolo-dhaqatada, adeegyada maaliyadeed, tignoolajiyada, iyo horumarinta xirfadaha. Source: goobjoog.com