Deeq A.

Nomad
  • Content Count

    215,170
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    13

Everything posted by Deeq A.

  1. Jabuuti (Caasimada Online) — Madaxweynaha Jabuuti, Ismaaciil Cumar Geelle, ayaa si adag u cambaareeyay go’aankii ay dowladda Israa’iil dhowaan ugu aqoonsatay Somaliland qaran madax-bannaan, isagoo ka digay in tallaabadani ay wiiqayso xasiloonida Geeska Afrika, isla markaana ay sii hurinayso loolanka awoodeed ee gobolka. Wareysi xasaasi ah oo uu siiyay joornaalka Jeune Afrique cadkiisa bisha Maarso, ayuu Geelle ku muujiyay sida uu uga naxay go’aankii ay dhamaadkii bishii Diseembar xukuumadda Tel Aviv ku aqoonsatay maamulka gooni-isu-taagga ah. Madaxweyne Geelle ayaa ku eedeeyay xukuumadda Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu inay marinka xasaasiga ah ee Badda Cas ka leedahay ujeeddooyin aan marnaba kuwa nabadeed ahayn. Hoggaamiyaha Jabuuti ayaa sidoo kale dhaliil culus dusha uga tuuray dowladda Isutagga Imaaraadka Carabta, isagoo dalkaas Khaliijka ku tilmaamay “marinka” iyo “hormuudka” ugu weyn ee Israa’iil ay ku timaado gobolka. Wuxuu xusay in Imaaraadku uu gacan weyn ka geystay in la gaaro heshiiskan diblomaasiyadeed, isagoo ku andacooday in Abu Dhabi ay ahayd ciddii bilowday qorshaha aqoonsiga Somaliland, kadibna ay Israa’iil si degdeg ah uga faa’iideysatay fursaddaas. Geelle ayaa Imaaraadka ku eedeeyay inuu gobolka Geeska Afrika iyo Badda Cas ka wado isbeddello istaraatiijiyadeed oo sii qoto-dheereynaya khilaafaadka jira, isagoo intaas ku daray in Abu Dhabi ay faragelin qalalaase xambaarsan ku hayso dalalka Yemen, Suudaan, Soomaaliya, Chad, iyo Liibiya. Heshiiska aqoonsiga Somaliland ayaa waxaa si wadajir ah u saxiixay Netanyahu, Wasiirkiisa Arrimaha Dibadda Gideon Saar, iyo Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro). Netanyahu ayaa xilligaas sheegay in Israa’iil ay iskaashi degdeg ah la yeelan doonto Somaliland dhinacyada beeraha, caafimaadka, teknoolajiyadda, iyo dhaqaalaha, isagoo heshiiskan ku sifeeyay mid ku qotoma ruuxda “Heshiisyadii Abraham”. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa markiiba si kulul u cambaareysay ku dhawaaqista Israa’iil, iyadoo ku tilmaantay tallaabo sharci-darro ah iyo weerar bareer ah oo lagu oo qaaday madax-bannaanideeda dhuleed. Dhanka kale, Madaxweyne Geelle ayaa ka digay cawaaqibka istaraatiijiyadeed ee ka dhalan kara arrinta magaalada xudunta u ah is-qabqabsiga ee Berbera, taas oo leh deked biyo qoto-dheer oo ku taalla Gacanka Cadmeed. Wuxuu muujiyay cabsida uu ka qabo in Israa’iil ay halkaas ka sameysato saldhig milateri si ay awood ugu yeelato agagaarka marinka muhiimka ah ee Baab al-Mandab. Sidoo kale, wuxuu ka digay in madaxda Somaliland ay xukuumadda Netanyahu dartiis u sameyn karaan tanaasulaad siyaasadeed oo xad-dhaaf ah, isagoo xusay inay suurtagal tahay inay siiyaan wax kasta oo uu dalbado si ay aqoonsi u helaan. Geelle ayaa xiriirka kala dhexeeya Madaxweynaha cusub ee Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi “Cirro”, ku tilmaamay mid qabow, isagoo xaqiijiyay inuu shakhsiyan diiday inuu qaabilo. Wuxuu intaas ku daray in inkastoo xuduudda dhulku ay furan tahay, haddana si buuxda loo joojiyay isku-socodkii duulimaadyada hawada ee u dhexeeyay Jabuuti iyo Somaliland. Ugu dambeyn, Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle ayaa ku dooday in muddo 34 sano ah ay madaxda Somaliland raadinayeen aqoonsi qiimo kasta ha ku kacee, taas oo uu xusay inay hadda khatar ku tahay midnimada Soomaaliya, isla markaana ay jabinayso mabaadi’da Midowga Afrika iyo shuruucda caalamiga ah. Wuxuu si adag u naqdiyay qaab-dhaqankaas, isagoo sheegay in hoggaamiyeyaasha Somaliland ay u muuqdaan kuwo diyaar u ah inay aqbalaan gacan kasta oo loo soo taago, xitaa haddii ay tahay gacanta sheydaanka, wuxuuna hoosta ka xarriiqay in taasi aysan marnaba ahayn mowqifka dowladda Jabuuti. The post Geelle oo weerar ku qaaday Somaliland iyo Imaaraadka, kana diiday Cirro in uu qaabilo appeared first on Caasimada Online.
  2. Muqdisho (Caasimada Online) — Xubno ka tirsan Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya oo deegaan doorashadoodu tahay degmada Buurhakaba ayaa eedeymo culus u jeediyay ciidamada milateriga Itoobiya ee qaybta ka ah hawlgalka nabad-ilaalinta Midowga Afrika, iyagoo ku eedeeyay inay faragelin qaawan ku hayaan arrimaha siyaasadda gudaha ee maamulka Koonfur Galbeed. Qoraal rasmi ah oo taariikhdiisu ku beegan tahay 27-kii Febraayo 2026, loona diray Guddoomiyaha Midowga Afrika, ayay saddexda xildhibaan ee kala ah Saadaad Maxamed Nuur Caliyoow, Fowsiyo Maxamed Sheekh, iyo Maxamed Cali Xasan, ku caddeeyeen in ciidamada Itoobiya ee ka hawlgala aagga loo yaqaan Qaybta 3-aad (Sector 3) ay cadaadis xooggan saarayaan maamulka degmada Buurhakaba. Mudanayaasha ayaa sheegay in ciidamadu ay dayaceen waajibaadkoodii aasaasiga ahaa ee sugidda amniga, beddelkeedana ay dhex-quuseen oo ay faragelinayaan arrimo siyaasadeed oo heer degmo ah. Xildhibaanada ayaa uga digay taliska Midowga Afrika in ficilada noocan ah ay si weyn u dhaawici karaan kalsoonida ay shacabku ku qabaan hawlgalka nabad-ilaalinta, isla markaana ay kasii dari karaan xaaladda amni iyo midda siyaasadeed oo markii horeba ahayd mid aad u jilicsan. “Ciidamada amniga ee loo igmaday inay difaacaan dadka rayidka ah, dalkana xasilshaan, ma ahan inay qayb ka noqdaan qaabeynta jiheynta siyaasadda,” ayay mudanayaashu si adag ugu xuseen warqaddooda. Sidoo kale, xubnahan baarlamaanka ayaa carrabka ku adkeeyay in mowqifka siyaasadeed ee ka taagan Buurhakaba uusan ahayn mid ku kooban maamulka degmada oo qura, balse uu yahay mid ay wadaagaan wakiilada la doortay, odayaasha dhaqanka, jilayaasha bulshada rayidka ah, siyaasiyiinta, iyo laamaha amniga ee deegaanka. Warqadda ayaa dib u milicsatay dhacdooyinkii doorashadii maamulka Koonfur Galbeed ee sanadkii 2018-kii, xilligaas oo ciidamada Itoobiya lagu eedeeyay inay si toos ah lug ugu lahaayeen xariggii Mukhtaar Roobow oo ahaa musharrax madaxweyne. Xildhibaanada ayaa tilmaamay in dhacdadaas ay wali bulshada dhexdeeda ku abuureyso kalsooni darro iyo shaki qoto dheer. Dhanka kale, mudanayaasha ayaa walaac xooggan ka muujiyay xaaladda bani’aadannimo ee kasii dareysa gudaha Buurhakaba. Waxay iftiimiyeen go’doominta saaran degmada, carqaladeynta lagu hayo duulimaadyada rayidka iyo kuwa sida gargaarka bini’aadantinimo, iyo saameynta abaar ba’an oo deegaanka ku dhufatay taas oo keentay biyo-yari baahsan oo saameysay nolosha dadka. Ilaa iyo hadda, ma jiro wax war ah ama jawaab rasmi ah oo kasoo baxay xukuumadda Itoobiya ama taliska hawlgalka Midowga Afrika oo ku aaddan eedeymahan culus ee loo jeediyay ciidamadooda. The post ITOOBIYA oo far-gelin ku billowday arrimaha siyaasada gudaha ee Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.
  3. Tehran (Caasimada Online) — Warbaahinta rasmiga ah ee dowladda Iiraan ayaa waaberigii hore ee saaka oo Axad ah si rasmi ah u xaqiijisay geerida Hoggaamiyihii ugu sarreeyay dalkaas, Aayatulaahi Cali Khamenei, kadib weerar baaxad weyn oo ay si wadajir ah u fuliyeen ciidamada Mareykanka iyo kuwa Israa’iil. Geerida Khamenei ayaa shaki weyn gelineysa mustaqbalka Jamhuuriyadda Islaamiga ah, waxayna gobolka u horseedaysaa halis cusub oo xasillooni-darro ah. Saacado ka hor xaqiijinta Tehran, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku dhawaaqay khaarajinta hoggaamiyaha, isagoo tallaabadan ku tilmaamay “fursaddii ugu weyneyd” ee ay shacabka Iiraan dib ugu soo ceshan karaan dalkooda. Qoraal uu soo dhigay baraha bulshada ayuu Trump ku yiri, “Khamenei, oo ka mid ahaa dadkii ugu sharta badnaa taariikhda, waa dhintay.” Wuxuu sidoo kale bixiyay digniin culus oo ku aaddan in duqeymo joogto ah oo bartilmaameed sax ah leh ay sii socon doonaan inta lagu jiro toddobaadkan iyo wixii ka dambeeyaba, ololehan oo uu Mareykanku ugu qiil-dayay inuu lagama maarmaan u yahay curyaaminta awoodda nukliyeerka ee Tehran. Telefishinka dowladda Iiraan iyo wakaaladda wararka ee IRNA ayaan si madax-bannaan u faahfaahin sababta dhimashada wadaadkan 86-jirka ahaa, balse waxay xuseen inuu ku sugnaa xaruntiisa weyn ee bartamaha caasimadda Tehran markii uu duulaanku bilaabanayay. Sawirro dayax-gacmeed oo ay baahisay shirkadda Airbus ayaa muujinaya burbur ba’an oo gaaray dhismahaas. Telefishinka dowladda ayaa baahiyay in geerida Khamenei ee xafiiskiisa ay muujineyso inuu mar walba garab taagnaa shacabkiisa, uuna safka hore kaga jiray waajibaadka la-dagaalanka wax ay ugu yeereen “is-kibrinta caalamiga ah.” Firaaq hoggaamineed Weerarkan ayaa daaha ka rogaya weji cusub oo layaab leh oo ku saabsan faragelinta tooska ah ee Mareykanka ee Iiraan, wuxuuna xambaarsan yahay khatar aargoosi iyo inuu qarxo dagaal baahsan. Tallaabadan ayaa sidoo kale muujinaysa muruq-tuur militari oo aan horay loo arag oo ka yimid madaxweyne ku ololeeyay hal-ku-dhegga “Mareykanka ayaa mudnaanta koowaad leh” isla markaana wacad ku maray inuu dalkiisa ka saarayo dagaallada aan dhammaadka lahayn. Khaarajinta Khamenei, oo ah weerarkii labaad ee maamulka Trump uu ku qaado Iiraan muddo siddeed bilood gudahood ah, ayaa si lama huraan ah u abuuri doonta firaaq hoggaamineed oo qoto dheer. Tani waxay salka ku haysaa iyadoo uusan jirin beddel si cad loo yaqaan oo xilka la wareegaya, iyo iyadoo hoggaamiyaha dhintay uu ahaa shakhsiga iska leh awoodda go’aaminta kama dambeysta ah ee dhammaan siyaasadaha masiiriga ah muddo tobanaan sano ah, isagoo maamulayay hay’adaha wadaaddada iyo Ciidamada Ilaalada Kacaanka ee udub-dhexaadka u ah nidaamka dalkaas. Iyadoo wararka geeridu ay si tartiib tartiib ah u soo baxayaan, goobjoogayaal ku sugan Tehran ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee AP in qaar ka mid ah shacabka ay waddooyinka isugu soo baxeen iyagoo muujinaya farxad, halka kuwa Kalena ay murugo dareemayaan. Dhanka kale, mas’uuliyiinta sarsare ee Iiraan ayaa wacad ku maray jawaab adag. Xoghayaha Golaha Amniga Qaranka ee Iiraan, Cali Larijani, ayaa Sabtidii sheegay in Israa’iil iyo Mareykanku ay ka shallayn doonaan falkooda. Qoraal uu soo dhigay bartiisa X ayuu Larijani ku yiri, “Askarteenna geesiyaasha ah iyo ummadda weyn ee Iiraan waxay cashar lama-ilaawaan ah u dhigi doonaan daalimiinta caalamiga ah ee cadaabta mudan.” Kumuu ahaa Khamenei? Cali Khamenei oo 86-jir ah, ayaa awoodda ugu sarreysa ee dalkaas la wareegay sanadkii 1989-kii kadib geeridii aasaasihii Jamhuuriyadda Islaamiga ah, Aayatulaahi Ruuxulaahi Khumeyni. Wuxuu ahaa awoodda kaliya ee go’aamisa jiheynta hay’adaha siyaasadeed, milateri, iyo kuwa diimeed ee dalka, isagoo si buuxda u qaabeeya siyaasadda arrimaha gudaha iyo xiriirka arrimaha dibadda. Wuxuu sii waday nidaamkii adkaa ee ka horreeyay, isagoo meesha ka saaray madaxweyneyaal la doortay oo isku dayay inay dalka u horseedan is-furfurnaan, wuxuuna si gacan-bidaar leh u cabburiyay dibadbaxyo is-daba-joog ah iyo dhaqdhaqaaqyadii wax-ka-beddel-doonka ahaa ee diidanaa isku-dhaca reer Galbeedka. Xiisadda labada dal ayaa gaartay heerkii ugu halista badnaa bishii Juun ee sanadkii 2025, markaas oo uu dhexmaray dagaal xagga cirka ah oo qaatay 12 maalmood. Dagaalkaas, Wasiirka Gaashaandhigga Israa’iil, Israel Katz, ayaa ku hanjabay in la khaarajin doono Khamenei, isagoo xusay in hoggaamiyaha “uusan sii jiri karin.” Dagaalkaas 2025-kii dhacay, Israa’iil waxay weeraro lama filaan ah ku bur-burisay xarumaha Nukliyeerka Iiraan ee dhulka hoostiisa ah, halkaas oo lagu dilay saynisyahano iyo saraakiil sarsare oo milateri. Geerida Khamenei, haddii ay dhab noqoto, waxay dharbaaxo weyn ku tahay dal markii horeba la daalaa-dhacayay culeysyo dhaqaale iyo saameynta dagaallada. Intii uu xilka hayay, Iiraan waxay isku beddeshay awood goboleed si weyn uga soo horjeedda Mareykanka, iyadoo saameynteeda ku fidisay Bariga Dhexe oo dhan. Wuxuu taageeray heshiiskii Nukliyeerka ee sanadkii 2015 lala galay quwadaha caalamka xilligii Madaxweyne Xasan Ruuxaani, kaas oo muddo kooban khafiifiyay go’doonkii Iiraan. Balse xiisadda ayaa mar kale cirka isku shareertay markii Madaxweyne Donald Trump uu ka baxay heshiiskaas sanadkii 2018-kii, dibna u soo rogay cunaqabateyno adag. Laga soo bilaabo weerarkii Xamaas ay ku qaadday Israa’iil 7-dii Oktoobar 2023, xulafada Iiraan ee gobolka ayaa wajabayay dhabar-jab is-xigxiga. Xamaas iyo Xisbullah ayaa la kulmay duqeymo ba’an oo wiiqay awooddooda, halka Madaxweynihii Suuriya Bashaar Al-Asad, oo Tehran ay muddo dheer garab taagnayd, xukunka laga riday bishii Diseembar ee sanadkii 2024. Xilka Hoggaamiyaha Sare oo la abuuray wixii ka dambeeyay kacaankii 1979-kii ayaa dastuuri ahaan awood sharciyeed oo buuxda siinaya wadaadka ugu sarreeya, isagoo ka awood badan madaxweynaha iyo baarlamaankaba. Sida uu qabo nidaamka Iiraan, Golaha Khubarada oo ka kooban 88 wadaad oo ay soo xuleen guddiyo adag oo daacad u ah Khamenei ayaa leh awoodda rasmiga ah ee lagu doorto hoggaamiyaha beddelaya marka uu bannaanaado xilka ugu sarreeya dalka. The post DEG DEG: Iiraan oo ku dhowaaqday in la dilay Ayatollah Ali Khamenei appeared first on Caasimada Online.
  4. Tehran (Caasimada Online) — Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa Sabtida ku dhawaaqay in la khaarajiyay Hoggaamiyihii ugu sarreeyay dalka Iiraan Aayatulaahi Cali Khamenei, isagoo tallaabadan taariikhiga ah ku tilmaamay “fursaddii ugu weyneyd” ee ay shacabka Iiraan u heleen inay dib ugu hantaan talada dalkooda. Hase yeeshee, dhacdadan ayaa mugdi weyn gelisay mustaqbalka Jamhuuriyadda Islaamiga ah, waxayna sare u qaadday halista ah in gobolka Bariga Dhexe uu galo xasillooni-darro baahsan. Qoraal uu Madaxweyne Trump soo dhigay bartiisa xiriirka bulshada ayuu ku xaqiijiyay warkaas, isagoo yiri, “Khamenei, oo ka mid ahaa dadkii ugu sharta badnaa taariikhda, waa dhintay.” Trump ayaa sidoo kale soo saaray digniin adag oo dhanka milateriga ah, isagoo ku goodiyay in ay dalkaas ka sii socon doonaan duqeymo culus oo bartilmaameed sax ah leh, kuwaas oo aan istaagi doonin inta lagu guda jiro toddobaadkan iyo wixii ka dambeeyaba. Xukuumadda Washington ayaa ololehan milateri ee dhimashada badan dhaliyay ku qiil-daysay inuu yahay mid lagama maarmaan u ah in gabi ahaanba lagu curyaamiyo awoodda iyo barnaamijka nukliyeerka ee xukuumadda Tehran. Sidoo kale, ilo-wareedyo ka tirsan dowladda Israa’iil ayaa xaqiijiyay inay hayaan xog iyo caddeyn muujinaysa in Khamenei, lagu dilay duqeymo culus oo wadajir ah oo ay maanta fuliyeen ciidamada Mareykanka iyo kuwa Israa’iil. Sida ay tebisay wakaaladda wararka ee Reuters oo soo xiganaysa sarkaal Israa’iili ah, waxaa la rumeysan yahay in la helay meydka Khamenei, warkan oo laga soo xigtay sirdoonka Israa’iil ee Mossad. Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa fariin maqal iyo muuqaal ah oo uu goor dambe oo Sabti ah baahiyay ku sheegay in ay jiraan calaamado badan oo iftiiminaya in Khamenei “uusan mar dambe jirin.” Dhanka kale, sarkaal sare oo ka tirsan dowladda Israa’iil ayaa Sabtidii xaqiijiyay in hoggaamiyaha la khaarajiyay, meydkiisana la arkay kadib duqeymaha wadajirka ah ee Washington iyo Tel Aviv. Dhanka kale, xukuumadda Iiraan ayaan weli si degdeg ah u xaqiijin warka ku saabsan geerida hoggaamiyahooda, xilli ay caasimadda dalkaas iyo guud ahaan gobolkaba ka taagan tahay xaalad kacsanaan iyo hubanti la’aan ah. Duqeymahan oo ahaa kuwo si weyn loo qorsheeyay ayaa bartilmaameedsaday madaxda ugu sarreysa xukuumadda Tehran, arrintaas oo gobolka Bariga Dhexe gelisay weji cusub oo dagaal. Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa isna sheegay in weeraradani ay soo afjarayaan khatartii amni ee ku wajahnayd dalkiisa, ayna fursad dahabi ah u siinayaan shacabka Iiraan inay ridaan maamulka talada haya. Cali Khamenei oo 86-jir ah, ayaa awoodda ugu sarreysa ee dalkaas la wareegay sanadkii 1989-kii kadib geeridii aasaasihii Jamhuuriyadda Islaamiga ah, Aayatulaahi Ruuxulaahi Khumeyni. Wuxuu ahaa awoodda kaliya ee go’aamisa jiheynta hay’adaha siyaasadeed, milateri, iyo kuwa diimeed ee dalka, isagoo si buuxda u qaabeeya siyaasadda arrimaha gudaha iyo xiriirka arrimaha dibadda. Wuxuu sii waday nidaamkii adkaa ee ka horreeyay, isagoo meesha ka saaray madaxweyneyaal la doortay oo isku dayay inay dalka u horseedan is-furfurnaan, wuxuuna si gacan-bidaar leh u cabburiyay dibadbaxyo is-daba-joog ah iyo dhaqdhaqaaqyadii wax-ka-beddel-doonka ahaa ee diidanaa isku-dhaca reer Galbeedka. Xiisadda labada dal ayaa gaartay heerkii ugu halista badnaa bishii Juun ee sanadkii 2025, markaas oo uu dhexmaray dagaal xagga cirka ah oo qaatay 12 maalmood. Dagaalkaas, Wasiirka Gaashaandhigga Israa’iil, Israel Katz, ayaa ku hanjabay in la khaarajin doono Khamenei, isagoo xusay in hoggaamiyaha “uusan sii jiri karin.” Dagaalkaas 2025-kii dhacay, Israa’iil waxay weeraro lama filaan ah ku bur-burisay xarumaha Nukliyeerka Iiraan ee dhulka hoostiisa ah, halkaas oo lagu dilay saynisyahano iyo saraakiil sarsare oo milateri. Geerida Khamenei, haddii ay dhab noqoto, waxay dharbaaxo weyn ku tahay dal markii horeba la daalaa-dhacayay culeysyo dhaqaale iyo saameynta dagaallada. Intii uu xilka hayay, Iiraan waxay isku beddeshay awood goboleed si weyn uga soo horjeedda Mareykanka, iyadoo saameynteeda ku fidisay Bariga Dhexe oo dhan. Wuxuu taageeray heshiiskii Nukliyeerka ee sanadkii 2015 lala galay quwadaha caalamka xilligii Madaxweyne Xasan Ruuxaani, kaas oo muddo kooban khafiifiyay go’doonkii Iiraan. Balse xiisadda ayaa mar kale cirka isku shareertay markii Madaxweyne Donald Trump uu ka baxay heshiiskaas sanadkii 2018-kii, dibna u soo rogay cunaqabateyno adag. Laga soo bilaabo weerarkii Xamaas ay ku qaadday Israa’iil 7-dii Oktoobar 2023, xulafada Iiraan ee gobolka ayaa wajabayay dhabar-jab is-xigxiga. Xamaas iyo Xisbullah ayaa la kulmay duqeymo ba’an oo wiiqay awooddooda, halka Madaxweynihii Suuriya Bashaar Al-Asad, oo Tehran ay muddo dheer garab taagnayd, xukunka laga riday bishii Diseembar ee sanadkii 2024. Xilka Hoggaamiyaha Sare oo la abuuray wixii ka dambeeyay kacaankii 1979-kii ayaa dastuuri ahaan awood sharciyeed oo buuxda siinaya wadaadka ugu sarreeya, isagoo ka awood badan madaxweynaha iyo baarlamaankaba. Sida uu qabo nidaamka Iiraan, Golaha Khubarada oo ka kooban 88 wadaad oo ay soo xuleen guddiyo adag oo daacad u ah Khamenei ayaa leh awoodda rasmiga ah ee lagu doorto hoggaamiyaha beddelaya marka uu bannaanaado xilka ugu sarreeya dalka. The post Ayatollah Ali Khamenei oo la shaaciyey in la dilay appeared first on Caasimada Online.
  5. Dubai (Caasimada Online) — Iiraan ayaa Sabtida gantaallo culus oo aargudasho ah ku garaacday dhowr magaalo oo ku yaalla waddamada Khaliijka Carabta, weerarkaas oo dhaliyay jugta qaraxyo is-xigay oo ruxay daaqadaha dhismooyinka, isla markaana dadka deegaanka ku qasbay inay gabaad raadsadaan. Duqeymahan ayaa lala beegsaday dalalka Kuweyt, Qadar, Baxreyn iyo Isutagga Imaaraadka Carabta, kuwaas oo dhammaantood martigeliya saldhigyo ay leeyihiin ciidamada milateriga Mareykanka, kadib markii Mareykanka iyo Israa’iil ay weerareen Tehran. Xukuumadda Tehran ayaa sheegtay in weerarkan uu yahay aargoosi ka dhan ah duqeymo wadajir ah oo Mareykanka iyo Israa’iil ay dhowaan ka fuliyeen gudaha ciidda Iiraan. Dhanka kale, dalka Urdun ayaa sheegay inuu hawadiisa ku bur-buriyay gantaallo kusoo wajahnaa. Dalka Imaaraadka Carabta ayaa la kulmay duqeymihii ugu cuslaa, taas oo falanqeeyayaashu ay la xiriiriyeen xiriirka dhow ee diblomaasiyadeed ee Abu Dhabi ay la leedahay xukuumadda Israa’iil. Magaalada Dubai, oo ah xudunta ganacsiga iyo dalxiiska ee gobolka, ayaa laga maqlay qarax weyn oo ku dhuftay jasiiradda macmalka ah ee caanka ah ee Palm Jumeirah, arrintaas oo naxdin ku beertay dadka deegaanka. Goobjoogayaal la hadlay wakaaladda wararka ee AFP ayaa sheegay inay maqleen jug culus, isla markaana ay arkeen qiiq isku shareeray aaggaas astaan-qarameedka ah. Xafiiska Warbaahinta ee Dubai ayaa goor dambe xaqiijiyay in “shil” uu ka dhacay dhisme ku yaalla Palm Jumeirah. Bayaan kasoo baxay xafiiska ayaa lagu yiri in kooxaha gurmadka degdegga ah markiiba goobta la geeyay, aaggana la xaqiijiyay amnigiisa. Waaxda Difaaca Madaniga ah ee Dubai ayaa xaqiijisay in dabkii ka dhashay weerarka haatan la xakameeyay, iyadoo intaas ku dartay in afar qof ay ku dhaawacmeen oo isbitaal loo qaaday. Mas’uuliyiinta ayaa sheegay inay sii wadayaan dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah ee lagu sugayo badqabka shacabka. Weerarka Palm Jumeirah waxaa xigay shan qarax oo waaweyn oo galabnimadii dambe ay maqleen dadka deegaanka iyo weriyeyaasha AFP ee ku sugan daafaha magaalada Dubai. Sidoo kale, caasimadda Abu Dhabi, goobjooge ayaa sheegay inuu maqlay shan jug oo xiriir ah oo ruxay daaqadaha dhismooyinka ku dhow xeebta Corniche, halka kuwo kalena ay qaraxyo waaweyn ka maqleen aagagga Al Dhafra iyo Bateen. Diyaaradaha dagaalka ayaa markii dambe la arkayay iyagoo roondo ka wada hawada sare ee Jasiiradda Yas. Xukuumadda Tehran ayaa si degdeg ah u sheegatay mas’uuliyadda weeraradan baaxadda leh. Bayaan kasoo baxay Ciidamada Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iiraan ayaa lagu yiri in dhammaan dhulalka la haysto iyo saldhigyada dambiilayaasha ee Mareykanka ee gobolka lagu garaacay dharbaaxooyin xooggan oo ka yimid gantaallada Iiraan. Kooxda ayaa ku hanjabtay in hawlgalkan uu si is-daba joog ah u socon doono ilaa cadowga si buuxda looga adkaado. Inkastoo nolosha caadiga ah ay ka sii socotay qaybo ka mid ah Imaaraadka, haddana weeraradan aan horay loo arag ayaa sababay walaac degdeg ah. Barnaamijyada cunnada lagu dalbado (Delivery apps) ayaa muujiyay dib-u-dhac weyn iyadoo ay u muuqatay in dadku ay bilaabeen inay raashin badan mar qura iibsadaan. Shaqaale ka tirsan dukaan ku yaalla fagaaraha Nshama Town Square ee Dubai, oo diiday in magaciisa la xigto, ayaa sheegay in xaaladdu aysan caadi ahayn, biyuhuna ay gabaabsi yihiin, iyadoo alaab-qeybiyeyaasha qaarna ay sheegeen inaysan keenaynin badeecooyin hor leh. Dowladda Imaaraadka ayaa si degdeg ah soo dhex-gashay, iyadoo shacabka ugu baaqday in aysan argagaxin oo aysan suuqyada isku buuxin. Mas’uuliyiinta ayaa u xaqiijiyay dadka deegaanka in agabka cunnada iyo badeecooyinka aasaasiga ah ay aad u badan yihiin, soo dejintuna ay si caadi ah u socoto, kaydka istaraatiijiga ahna uu yahay mid xooggan oo ku filan waqti dheer. Xiisaddan goboleed ayaa sidoo kale dhalisay dhaqdhaqaaq diblomaasiyadeed oo degdeg ah. Kadib weerarada, Madaxweynaha Imaaraadka Carabta Sheekh Maxamed bin Saayid Al Nahyan ayaa khadka taleefanka kula hadlay Dhaxal-sugaha Sacuudiga Maxamed bin Salmaan. Riyaad ayaa muujisay in ay garab taagan tahay Abu Dhabi, iyadoo labada hoggaamiye ay ka digeen in xiisadda gobolka ay sii korodho, waxayna ku baaqeen in lagu soo laabto waddada diblomaasiyadda. Wadahadalkan ayaa calaamad u ahaa xiriir toos ah oo dhif iyo naadir ah oo dhexmaray labadan quwadood ee Khaliijka, kuwaas oo cilaaqaadkoodu uu ahaa mid aan wanaagsaneyn tan iyo dabayaaqadii sanadkii hore. The post Daawo: Iiraan oo si xooggan u weerartay Imaaraadka appeared first on Caasimada Online.
  6. Tehran (Caasimada Online) – Macluumaadka isa soo taraya ee laga helayo weerarka culus ee maanta lagu qaaday Iiraan ayaa sheegaya in uu sii kordhayo khasaaraha gaaray Tehran, waxaana la soo warinayaa in la la’yahay madax sare oo ka tirsan dowladda, kuwaas oo loo badinayo in ay dhinteen. Wakaaladda wararka ee Reuters ayaa goordhow tebisay in la la’yahay Wasiirkii Difaaca Iiraan, Amir Nasirzadeh, iyo Taliyihii Ilaalada Kacaanka, Mohammad Pakpour, iyadoo la rumeysan yahay in ay ku geeriyoodeen dagaalka. Dhanka kale, Iiraan ilaa iyo hadda ma sheegin war rasmi ah oo ku saabsan labada mas’uul ee ka midka ah madaxda dalkaas. Wasiirka Arrimaha Dibadda Iiraan, Abbaas Araghchi, oo goordhow la hadlay NBC News, ayaa dhinaca kale xaqiijiyay in ay nool yihiin hoggaamiyaha ruuxiga ah ee Iiraan, Ayatollah Cali Khamenei, iyo madaxweyne Masoud Pezeshkian. “Ayatollah Cali Khamenei iyo madaxweyne Masoud Pezeshkian way nool yihiin, inta aan ogahay. Dhammaan mas’uuliyiinta sare way nool yihiin, wax walbana waa hagaagsan yihiin,” ayuu yiri wasiirku. Warar aan weli madax-bannaan loo xaqiijin ayaa sidoo kale sheegaya in la beegsaday Cali Shamkhani, oo ah la-taliye sare oo dhanka amniga u qaabilsan Khamenei, waxaana ilo wareedyo ku dhow nidaamka Tehran ay xaqiijiyeen dhimashada dhowr sarkaal oo sare oo ka tirsan Ilaalada Kacaanka iyo mas’uuliyiin siyaasadeed. Wakaaladda wararka dowladda Iiraan ee Tasnim ayaa dhankeeda xaqiijisay in la duqeeyay goobo u dhow madaxtooyada iyo dhismaha uu deggan yahay Khamenei. Si kastaba ha ahaatee, sarkaal Iiraani ah ayaa u sheegay Reuters in hoggaamiyuhu uusan ku sugnayn Tehran xilligii weerarku dhacayay, isla markaana horay loogu daadgureeyay goob ammaan ah. Goor sii horreysay, Ciidamada Difaaca Israa’iil ayaa sheegay in duqeymaha ay ka fuliyeen Tehran ay la beegsadeen goobo ay ku sugnaayeen saraakiil sare oo dhanka siyaasadda iyo amniga ah, isla markaana uu jiro khasaare ba’an oo gaaray Iiraan. Sidoo kale, ciidamada Israa’iil ayaa hadda qiimeynaya natiijada weerarka, maadaama uu qaatay saacado badan lana beegsaday xarumo muhiim ah. Si kastaba ha ahaatee, xogta dhabta ah waxa la ogaan karaa marka dagaalku dhammaado ama dhinacyadu qirtaan, waxaana weli sii soconaya duqeymaha labada dhinac, iyadoo dagaalkuna uu ku sii fidayo dalalka gobolka. The post Madax sare oo ka tirsan Iran oo loo badinayo inay dagaalka ku dhinteen + Magacyada appeared first on Caasimada Online.
  7. Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland, Mudane Saciid Cabdullahi Deni oo maalmahan ku sugnaa magaalada Muqdisho ayaa galabta ka dhoofay garoonka Aadan Cadde, isaga oo dib ugu laabtay magaalada Garoowe ee xarunta gobolka Nugaal. Deni oo deganaa xeyndaabka xerada Xalane ayaa caasimada u yimid wada-hadalladii Villa Somalia iyo Golaha Mustaqbalka ee fashilmay, kadib markii labada dhinac ay isku fahmi waayeen qodobada wada-hadalka oo ku aadanaa xal ka gaarista hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddalka dastuurka. Sidoo kale, madaxweynaha Puntland ayaa olole xooggan iyo dhaq-dhaqaaq ka sameeyay Muqdisho, isaga oo la kulmay madax ka tirsan dowladda, xubnaha mucaaradka iyo qaybaha bulshada oo uu kala hadlay xaaladda dalka. Kahor inta aanu ka bixin Saciid Deni Muqdisho wuxuu quus ka muujiyay wada-hadal dambe oo lala galo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo sheegay in si walba oo loola hadlay uu ka biyo diiday xalka, uuna iska sii wato shaqadiisa. “Madaxweyne Xasan Sheekh horta wuxuu fadhiyaa gurigii ummadda kursigii dowladda dhalinyaradii Soomaaliyeed ee askarta ahayd baana waardiyeyneyso laakiin haddaad run u sheegtid iyo haddaa wax kale u sheegtid-ba waana iska faraxsan yahaywaana iska qoyslayaa” ayuu Jimcihii yiri madaxweyne Deni. Waxaa kale oo uu ku daray “Aniga waan garan waayay si loola hadlo, waxaase qabaa hadal dambe yaan loogu tegin way soo dhammaatay in loo caqli celiyo”. Horay waxaa sidaan oo kale Muqdisho uga dhaq-dhaqaaqay madaxweynaha Jubbaland Axme Madoobe oo isna ka qayb ka ahaa wada-hadalladii fashilmay, waxayna arrintan sii murjineysaa xaaladda sii cakirmeysa ee Soomaaliya. Si kastaba, dhaq-dhaqaaqyadan ayaa kusoo aadaya, xilli si weyn isha loogu hayo xaaladda siyaasadeed ee dalka, waxaana ay dadka ay is weydiinayaan halka ay ku dambeyn doonto xiisadda, maadaama waqtigii uu gabagabo yahay, hadane heshiis laga gaari waayay, sida loo wajahayo waqtiga kala guurka. The post Saciid Deni oo ka dhoofay Muqdisho kadib fashilkii… appeared first on Caasimada Online.
  8. Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa maanta dib ugu soo laabtay magaalada Garowe, kaddib muddo saddex todobaad ku dhow oo ku maqnaa Muqdisho. Madaxweyne Deni waxaa Muqdisho ka soo raacay qaar ka mid ah xildhibaanada iyo senatarrada Puntland ku metela dowladda Federaalka, kuwaas oo uu ka mid yahay wasiiru dowlaha Baatroolka dowladda Federaalka xildhibaan Ismaaciil Buraale. Mustaqbalka Golaha ayaa ku ballamay in ay bartamaha bisha Abriil shir ku qabsadaan magaalada Garowe, kaas oo ay doonayaan in ay uga arrinsadaan arrimaha doorashooyinka. Madaxweyne Siciid Deni wuxuu hore u sheegay in uusan magaalada Muqdisho ka tagi doonin tan iyo inta laga heshiinayo arrimaha doorashooyinka. PUNTLAND POST
  9. Tehraan (Caasimada Online) – Ugu yaraan 51 arday ah ayaa ku dhintay weerarka ay maanta sida wadajirka ah Mareykanka iyo Israa’iil ugu qaadeen gudaha dalka Iiraan, kadib markii mid kamid ah gantaallada uu ku dhacay iskuul ku yaalla magaalada Minab ee dalkaasi. Ardayda ayaa xilliga ay dhaceysay duqeynta ku sugnaa gudaha iskuulka oo si gaar ah carruurta wax lagu baro, waxaana haleelay mid kamid gantaalada oo sidoo kale burburiyay qaybo kamid ah dhismaha iskuulka. Warar kale oo soo baxaya ayaa sheegaya in ‘howlgalkan lagu dilay Maxamed Abuubakar oo ahaa taliyihii ciidanka Iiraan’ sida ay tabinayaan qaar kamid warbaahinta reer galbeedka, waxaase xogta dhabta ah la ogaan karaa marka dagaalku dhammaado, ama dhinacyadu qirtaan. Sidoo kale, waxaa jira khasaare kale iyo burbur gaaray dhismayaal muhiim ah iyo xarumo dowladeed oo ku yaalla Tehraan, kuwaas iyana saaka la duqeeyay. Warbaahinta Israa’iil ayaa baahisay in guriga uu Tehraan ka deganyahay hoggaamiyaha ruuxiga ah ee Ayatullahi Cali Khamanay la beegsaday, waxaana baraha bulshada si weyn loogu baahiyay burburka dhismaha. Hase ahaatee, hoggaamiyaha ayaa goor sii horreysay laga saaray magaalada Tehraan oo ay weli ka socdaan duqeymo xooggan, iyada oo la geeyay goob amaan ah oo si gaar ah loo ilaaliyo, sida ay ku warrantay Wakaaladda Reuters. Saraakiisha Israa’iil ayaa dhankooda sheegay in hadda ay wadaan baaris, isla markaana xaqiijin doonaan cidda joogtay guriga iyo khasaaraha gaaray. Xiisaddan ayaa waxaa laga yaabaa inay ka sii darto, maadaama ay kusii fidday gobolka, kadib markii Iiraan ay duqeysay saldhigyada Mareykalka ee Khaliijka. The post Xogtii ugu dambeysay ee khasaaraha weerarka Iiraan appeared first on Caasimada Online.
  10. Iiraan ayaa weeraro ku qaaday dalalka Imaaraadka, Sucuudiga, Qadar iyo Baxreyn oo saldhigyo ciidan uu ku leeyahay Maraykanka. Wararka ka imanaya caasimadaha Abu Dhabi, Riyaad, Dooxa iyo Manama ayaa tebinaya qaraxyo waaweyn, seeriga degdegga, difaaca hawada oo howlgal ka socdo iyo qiiq badan. Qaar ka mid ah dalalka Khaliijka ee la weeraray ayaa sheegay in dhammaan gantaalladii lagu bartilmaameedsaday la qabtay lana soo riday. Weeraran lala beegsaday caasimadaha dalalka Khaliijka ayaa yimid, kaddib markii Maraykanka iyo Israa’iil weerar ku qaadeen Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan. Iiraan waxay hore u sheegtay in ay jawaab burburin ah ka bixin doonto weerarada Maraykanka iyo Israa’iil. PUNTLAND POST
  11. Warbaahinta Al Jazeera ayaa tabisay, iyadoo xiganaysa saraakiil Iiraan ah, in Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran ay sheegtay in Bariga Dhexe uu isu beddelay “furin dagaal oo furan,” isla markaana meel kasta oo laga soo weeraro ay ka gaari doonaan jawaabteeda. Digniino iyo Gantaalo la qabtay Wararka ayaa sheegaya in saldhigyo ku yaalla dalal Carbeed laga abaabulay weerarro socda. Dalalka ay xaaladdu sida gaarka ah u taabatay waxaa ka mid ah: Urdun – oo ku dhawaaqday heer digniin sare ah, iyadoo la sheegay in gantaalo lagu qabtay hawadeeda. Baxreyn – oo iyaduna yeertay siiriga digniinta, islamarkaana la sheegay in gantaalo lala beegsaday saldhigyo uu Mareykanku ku leeyahay. Qatar – ayaa dhankeeda sheegtay in xaaladdu ay nabad tahay balse ay Gantaalo hawada ka qabatay. “Operation Epic Fury” Mareykanka ayaa howlgalka militari ee socda u bixiyay magaca “Operation Epic Fury”, taas oo muujinaysa baaxadda iyo culayska howlgalka. Israa’iil oo wajahaysa cadaadis Dhanka kale, Israa’iil ayaa la sheegay inay wajahayso maalmo adag, kaddib markii ay iyadu bilowday duulaanka. Wararka ayaa tilmaamaya in dadweynaha si ballaaran loogu amray inay galaan goobaha dhulka hoostiisa ah si ay uga badbaadaan weerarro suurtagal ah. Xiisaddan sii kordheysa ayaa abuurtay walaac caalami ah, iyadoo laga cabsi qabo in dagaalku ku fido dalal badan oo Bariga Dhexe ah. Source: goobjoog.com
  12. Bayaan ka soo baxay Ciidamada Difaaca Israel ee ayaa sheegaya in Iiraan qaaday weerarro aargoosi ah oo ka dhan ah Israel: “Wax yar ka hor, seerino ayaa laga maqlay meelo badan oo dalka ka mid ah kadib markii la aqoonsaday gantaallo laga soo riday Iiraan oo ku wajahan Dowladda Israel. “Shacabka waxaa laga codsanayaa inay raacaan tilmaamaha Taliska Difaaca Gudaha. “Waqtigan, Ciidanka Cirka Israel waxay ku howlan yihiin inay qabtaan oo ay beegsadaan hanjabaadaha halka loo baahdo si khatarta loo tirtiro. “Difaacu ma aha mid gebi ahaanba xiran, sidaas darteed waa muhiim in shacabka ay sii wadaan u hoggaansanaanta tilmaamaha Taliska Difaaca Gudaha. “Shacabka waxaa laga codsanayaa inay sii wadaan raacitaanka tilmaamaha Taliska Difaaca Gudaha.” Source: goobjoog.com
  13. Tehraan (Caasimada Online) – Dowladaha Mareykanka iyo Israa’iil ayaa goordhow weerar culus oo qaraxyo ah ku qaaday gudaha dalka Iiraan, iyada oo bambaanooyinka laga maqlay guud ahaan magaalada caasimada ah ee Tehraan. Sida ay warisay Wakaaladda Wararka ee Fars dhowr gantaal ayaa ku dhacay waddada Jaamacadda (University Street) iyo aagga Jomhouri ee Tehran. Qiiq ayaa sidoo kale la arkayay isagoo ka baxaya magaalada. Sarkaal sare oo u hadlay Mareykanka ayaa u sheegay Al Jazeera in weerarradan loo fuliyay sidii hawlgal ciidan oo wadajir ah, kaas oo gobolka isugu keenay raxan aad u ballaaran oo diyaaradaha dagaalka iyo maraakiibta dagaalka ah, si la iskuugu dayo in caddaadis lagu saaro Iiraan inay heshiis ka gaarto barnaamijkeeda Nukliyeerka. Dhankeeda Wakaaladda Wararka ee Associated Press (AP) ayaa tebisay in weerarka ka dhacay caasimada Iiraan uu ka dhacay meel u dhow xafiisyada Hoggaamiyaha Sare Ayatollah Ali Khamenei. Sida uu sheegay sarkaal ay soo xigatay Reuters, Khamenei kuma sugna Tehraan, waxaana loo wareejiyay goob ammaan ah. Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump oo isna qoraal soo saaray ayaa ka hadlay weerarka, wuxuuna xaqiijiyay in Mareykanka uu ku lug leeyahay howlgalka socda, laguna beegsaday bartilmaameedyo muhiim ah. Trump, ayaa sidoo kale ku daabacay muuqaal siddeed daqiiqo ah bartiisa bulshada ee Truth Social, isaga oo sheegay in ay burburin doonaan gantaallada Iiraan iyo warshadaha hubka ee dalkaasi “Weli waan dhegeysaneynaa muuqaalka iyo hadallada buuxa ee Trump, waxaana idiin soo gudbin doonnaa warar dheeraad ah dhawaan” ayuu yiri madaxweynaha. Xaaladda ayaa weli qasan, waxaana qaraxyo kale oo waa wayn laga maqlay waqooyiga iyo bariga caasimada Tehraan, waxaana jiro khasaare kala duwan. The post Wararkii ugu dambeeyay weerarka lagu qaaday qaaday Iiraan appeared first on Caasimada Online.
  14. Ilaa saddex qarax ayaa maanta oo sabti ah laga maqlay bartamaha magaalada Tehran ee dalka Iiraan, kuwaas oo ay ku weerartay Israa’iil. Wakaaladda wararka dowladda Iiraan ee Fars ayaa sheegtay in dhowr qarax oo cusub laga maqlay waqooyiga iyo bariga caasimadda Tehran. Wasiirka Difaaca Israa’iil, Israel Katz ayaa ku tilmaamay weerarka mid “hordhac ah” oo looga hortagayo khataro ku soo wajahan Israa’iil. PUNTLAND POST
  15. ​Xildhibaanada laga soo doorto degmada Buurhakaba ee ku jira Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo rasmi ah u gudbiyay hoggaanka Midowga Afrika, iyagoo ku eedeeyay ciidamada Itoobiya ee qaybta ka ah hawlgalka AUSSOM (Sector 3) inay faragelin toos ah ku hayaan arrimaha siyaasadda iyo maamulka degmada Buurhakaba. Xildhibaanadan oo kala ah Saadaad Maxamed Nuur Caliyow, Fowsiya Maxamed Sheekh, iyo Maxamed Cali Xasan, waxay si cad u sheegeen in ciidamada Itoobiya ay cadaadis aan loo baahnayn saarayaan maamulka deegaanka, taasoo ka baxsan waajibaadkii loo igmaday ee ahaa ilaalinta rayidka iyo xasilinta. ​Qoraalka xildhibaanada ayaa lagu xusay in dareenka dadka deegaanka uu aad u kacsan yahay, iyadoo tusaale loo soo qaatay dhacdooyinkii 2018-kii ee ka dhacay Koonfur Galbeed iyo xarigii Mukhtaar Roobow, taasoo ay sheegeen inay weli tahay nabar ka dhex muuqda kalsoonida dadka iyo ciidanka shisheeye. Waxay xildhibaanadu hoosta ka xariiqeen in xilligan oo uu jiro muran ku saabsan sharciyadda muddo xileedka maamulka Koonfur Galbeed, looga baahan yahay ciidamada caalamiga ah inay muujiyaan dhex-dhexaadnimo buuxda, balse waxa hadda ka dhaca Buurhakaba ay u muuqdaan kuwo sii kordhinaya xasilooni darrada iyo kala qaybsanaanta bulshada. ​Ugu dambayn, xildhibaanadu waxay dalbadeen in Midowga Afrika uu baaritaan dhab ah ku sameeyo hab-dhaqanka ciidanka Sector 3 ee ku sugan Buurhakaba, isla markaana laga qaado xayiraadaha dhinaca hawada iyo caqabadaha hortaagan gargaarka bani’aadamnimo ee deegaankaas looga baahan yahay. Waxay ku baaqeen in la ixtiraamo xuquuqda dadka deegaanka ee ah inay iyagu doortaan hoggaankooda iyadoo aan faragelin dibadda ah lagu hayn, si loo helo xasilooni waarta oo ka dhalata gobolka. ​ Source: goobjoog.com
  16. Maamulka Taalibaan ee Afghanistan ayaa sheegay inay diyaar u yihiin wada-xaajood ay la yeeshaan Pakistan, kadib markii iska horimaadyada xadka ay gaareen heer ay diyaaradaha dagaalka Pakistan duqeeyaan Kabul iyo Kandahar. Afhayeenka dowladda Afghanistan (Zabihullah Mujahid) ayaa sheegay in hoggaamiyeyaasha Taalibaan ay diyaar u yihiin wada-hadal si loo soo afjaro rabshadaha. Jimcihii, wasiirka gaashaandhigga Pakistan, Khawaja Asif, ayaa ku dhawaaqay dagaal furan oo ka dhan ah Afghanistan. Labada dhinacba waxay sheegeen inay dileen tobannaan askari oo ka tirsanaa dhanka ale. (Taalibaan ayaa beenisay eedeymaha sheegaya inay hooy siiyaan maleeshiyaad weerarro ka fuliya gudaha Pakistan, kuwaas oo bartilmaameedsada rayidka iyo askarta.) Qaran News
  17. Muqdisho (Caasimada Online) – Qaar kamid ah xubnaha Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa lagu wadaa in maanta ay ka ambabaxaan magaalada Muqdisho, iyagoo galaya safarro dhanka dibadda ah, kadib markii ay fashilmeen wada-hadalladii ay kula jireen madaxweyne Xasan Sheekh. Xubnahan oo u badan madax hore ayaa dib ugu laabanayo dalalkii ay ka yimaadeen, maadaama ay suurageli weysay in ay heshiis buuxa la gaaraan dowladda dhexe oo ay isku hayaan hannaanka doorashooyinka dalka. Sida ay ogaatay Caasimada Online, madaxweynaha Puntland Saciid Deni ayaa maanta ka dhoofaya garoonka Aadan Cadde, isaga oo dib ugu laabanayo Garoowe, halka xubnaha kale ay u jiheysan doonaan dalalkii ay ka yimaadeen. Wararka ayaa intaasi kusii daraya in Xildhibaannada kasoo jeeda Puntland iyo Jubaland ee dhawaan laga mamnuucay fadhiyada Baarlamaanka ay iyana geli doonaan safarro deg-deg ah, ayna aadi doonaan magaalooyinka Garoowe, Boosaaso, Kismaayo iyo Nairobi oo ay ka bilaabi doonaan dhaq-dhaqaaq culus. Ilo wareedyo xilkas ah ayaa innoo sheegay in ujeedka socdaalkan uu yahay mid lagu xoojinayo mowwqifka labada Dowlad-goboleed ee Jubbaland iyo Puntland oo ka soo horjeeda qorshaha wax ka beddelka Dastuurka KMG ka ah. Si kastaba, dhaq-dhaqaaqyadan ayaa kusoo aadaya, xilli si weyn isha loogu hayo xaaladda siyaasadeed ee dalka, waxaana ay dadka ay is weydiinayaan halka ay ku dambeyn doonto xiisadda, maadaama waqtigii uu gabagabo yahay, hadane heshiis laga gaari waayay, sida loo wajahayo waqtiga kala guurka. Golaha Mustaqbalka ayaa horay xudunta is-mariwaaga iyo kala aragti duwanaanta labada dhinac ku sheegay inay sabab u tahay in goluhu ku adkeystay in Dastuurka KMG ka ah ee 2012 uu yahay aas aaska sharciga ee dalka u dagsan, wax ka beddalkiisana uu u baahan yahay heshiis qaran oo loo dhan yahay, halka dhanka kale ay dowladdu taas beddalkeeda ku adkeysatay in aysan cidna u joojineyn wax ka beddalka, siina wadi doonto. Arrinta labaad ee fashilka keentay ayuu goluhu ku sheegay in sidoo kale ay ku adkeysteen in doorashada Dowlad-goboleedyada muddo dhaafka ah la qabto, iyada oo la raacayo sida uu dhigayo Dastuurka Dowlad-goboleedyada iyo mabaadii’da Dastuurka Federaalka Soomaaliya, taa beddalkeena iyaduna waxay dowladdu dooneysay in doorashooyinka saddexda Maamul-goboleed lagu qabto sharciyad doorasho iyo habraacyo ku saleysan Dastuurka wax ka beddalkiisa la’isku haysto, waxayna taasi dhalisay in ugu dambeyn lagu kala tego shirka. The post Xog: Xubnaha Golaha Mustaqbalka oo isaga tegaya Muqdisho kadib fashilkii… appeared first on Caasimada Online.
  18. Wararka degdegga ah ee laga helayo Bariga Dhexe ayaa sheegaya in Israa’iil ay fulisay weerar ay ku tilmaantay weerar horudhac ah oo ka dhan ah Iiraan. Sida ay qortay wakaaladda wararka ee Reuters, Wasaaradda Difaaca Israa’iil ayaa sheegtay in tallaabadani ay ahayd mid looga hortagayo hanjabaad amni oo ay u aragtay mid ka imaneysa Tehran. Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in dhawaaqyo jug xooggan laga maqlay gudaha magaalada Tehran, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin waxa sababay jugtaas iyo in ay si toos ah ula xiriirto weerarka la sheegay. Dhanka kale, warbaahinta Israa’iil ayaa werisay in qalabka digniintu uu ka qeyliyay guud ahaan deegaannada maamulkaas, taasoo muujineysa in xaalad heegan sare ah la geliyay. Ilaa hadda, ma jiro war rasmi ah oo ka soo baxay dowladda Iiraan oo si cad u xaqiijinaya weerar toos ah oo ka dhacay caasimadda, xaaladda ayaana weli ah mid cakiran, iyadoo ay jirto cabsi laga qabo in xiisadda u dhaxeysa Israa’iil iyo Iiraan ay isu beddesho iska horimaad ballaaran oo saameyn ku yeesha guud ahaan Bariga Dhexe. Wararku waa kuwo soo kordhaya, waxaana la filayaa in saacadaha soo socda ay soo baxaan faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan waxa dhabta ah ee ka dhacay gudaha Iiraan iyo jawaabaha ka imaanaya labada dhinac. Source: goobjoog.com
  19. Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynana Maamul-goboleedka Puntland, Saciid Cabdulahi Deni oo weli ku sugan Muqdisho ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda dalka, isaga oo quus ka muujiyay wada-hadal dambe oo lala galo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud. Saciid Deni oo khudbad xasaasi ah ka jeediyay shirweyne ay Jimcihii xubnaha mucaaradka ku yeesheen hoteel Jasiira ayaa weerar culus oo dhanka afka ah ku qaaday Xasan Sheekh Maxamuud, wuxuuna sheegay in si walba oo loola hadlay uu ka biyo diiday xalka, isla markaana uu iska sii wato shaqadiisa. Sidoo kale wuxuu soo jeediyay in aan dib dambe loola hadal, ayna soo dhammaadeen fursadihii wada-hadalka, loo baahan yahay in laga tashado, sida uu hadalka u dhigay. “Madaxweyne Xasan Sheekh horta wuxuu fadhiyaa gurigii ummadda kursigii dowladda dhalinyaradii Soomaaliyeed ee askarta ahayd baana waardiyeyneyso laakiin haddaad run u sheegtid iyo haddaa wax kale u sheegtid-ba waana iska faraxsan yahaywaana iska qoyslayaa” ayuu yiri madaxweyne Saciid Deni. Waxaa kale oo uu ku daray “Aniga waan garan waayay si loola hadlo, waxaase qabaa hadal dambe yaan loogu tegin way soo dhammaatay in loo caqli celiyo”. Dhinaca kale, wuxuu soo hadal qaaday wax ka beddelka Dastuurka oo uu ku dhaliilay Baarlamaanka Soomaaliyeed, maadaama ay ka taagan tahay xiisad culus, ayna ka soo horjeedaan Jubbaland, Puntland iyo xubnaha mucaaradka. Madaxweynaha Puntland ayaa sheegay in Baarlamaanku kasii dhammaanayo muddo xileedka, sidaas oo ay tahayna uu ka shaqeynayo sharci darro. “Waxaa mucjiso ah Baarlamaan 6 bilood ka yar ka hartay oo laba bilood ah oo dhahaya haddane Dastuurkii dalka oo dhan ayaa wax ka beddalayaa inaan dalkan sharci iyo nidaam iyo dowladnimo ay ka jirin ogaada” ayuu raaciyay. Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo todobaadkii hore ay fashilmeen wada-hadalladii u dhexeeyay kooxda Villa Somalia iyo Golaha Mustaqbalka ee ku aadan is-mariwaaga ka taagan hannaanka doorashooyinka, kadib markii ay isku fahmi waayeen labada dhinac, taas oo keentay in shirka lagu kala kaco. The post Saciid Deni oo quus ka muujiyay wada-hadal dambe oo lala galo Xasan Sheekh + Video appeared first on Caasimada Online.
  20. Washington (Caasimada Online) — Wargeyska The New York Times ayaa daabacay warbixin xasaasi ah oo sheegaysa in Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu dhiggiisa Imaaraadka Carabta, Maxamed bin Saayid, u sheegay in Sacuudigu uu soo jeediyay in cunaqabateyn lagu soo rogo Abu Dhabi, sababo la xiriira taageerada ay siiso Ciidamada Gurmadka Degdegga ah ee Suudaan (RSF). Sida warbixintu xustay, Trump ayaa fariintan ugu gudbiyay Maxamed bin Saayid qadka taleefanka bishii Nofembar, waxyar kadib markii Dhaxal-sugaha Sacuudiga, Maxamed bin Salmaan, uu booqasho ku tagay Aqalka Cad. Shabakadda Middle East Eye ayaa horay u baahisay qorshaha Maxamed bin Salmaan ee ahaa inuu Trump ku cadaadiyo inuu tallaabo ka qaado Imaaraadka. Arrintan ayaa imaanaysa xilli guddi ka tirsan Qaramada Midoobay ay go’doomintii RSF ee magaalada El-Fasher ee gobolka Darfuur ku tilmaameen mid xambaarsan calaamadihii xasuuqa. Hadalladan ayaa xoojinaya weedho uu Trump dhowaan ka jeediyay madal ganacsi oo Sacuudiga iyo Mareykanka ku dhexmartay Washington, halkaas oo uu ku yiri in Boqortooyadu ay doonayso inuu qaado tallaabo aad u xooggan oo ku saabsan Suudaan, isagoo raaciyay inay durbaba billaabayaan shaqadaas. Sacuudi Carabiya ayaa markii hore isku dayday inay dhex-dhexaad ka noqoto colaadda u dhaxeysa RSF iyo ciidamada dowladda Suudaan ee uu hoggaamiyo Cabdulfataax Al-Burhaan. Suudaan oo dhacda dhanka kale ee Badda Cas marka laga eego Sacuudiga ayaa noqotay goob ay ku loolamaan quwadaha gobolka. Halka Imaaraadku uu hub iyo dhaqaale ku taageero RSF, Riyaad ayaa dhankeeda garab istaagtay milateriga Suudaan, iyadoo ay wehliyaan dalalka Masar iyo Turkiga. Labada dhinac ee isku haya Suudaan ayaa lagu eedeeyay dambiyo dagaal, balse weerarada RSF ee Darfuur ayaa si gaar ah loogu aqoonsaday kufsi iyo xasuuq wadareed. Sida laga soo xigtay New York Times, Trump ayaa u sheegay hoggaamiyaha Imaaraadka in saaxiibadiis ay doonayaan inay dabin u dhigaan, balse isagu uu garab taagan yahay. Falanqeeyayaasha iyo mas’uuliyiinta gobolka ayaa aaminsan in ololaha Sacuudiga uu ahaa dhibcihii ugu dambeeyay ee ku riixay Imaaraadka inay taageeraan duulaankii ballaarnaa ee ay xoogagga gooni-u-goosadka Yemen qaadeen bishii Diseembar. Tallaabadaas ayaa dhalisay in Sacuudigu uu qaado olole milateri oo xididada loogu siibay awooddii Golaha Ku-meel-gaarka Koonfureed (STC) ee uu Imaaraadku taageero. Hoggaanka Sacuudiga ayaa aaminsan in Imaaraadku uu arrintan u sameeyay aargoosi, isagoo ka caraysan codsiga cunaqabateynta ee Riyaad. Xiisaddan ayaa u muuqata mid salka ku haysa xiriir xumo diblamaasiyadeed oo soo ifbaxeysay. Sida ay xaqiijiyeen mas’uuliyiin reer galbeed ah, Maxamed bin Salmaan ayaa dhawaan warqad dheer u diray La-taliyaha Amniga Qaranka Imaaraadka, Tahnuun bin Saayid, taas oo uu kaga cabanayo dhaq-dhaqaaqyada Abu Dhabi ee Suudaan iyo Yemen. Warqaddan ayaa xambaarsaneyd eedeymo tafatiran, inkastoo ay sidoo kale soo bandhigtay in Wasiirka Difaaca Sacuudiga, Khaalid bin Salmaan, uu dhex-dhexaadin ka galo arrinta. Sacuudiga ayaa warqaddaas ku muujiyay inuu la yaaban yahay sida Imaaraadku u aaminay in Riyaad ay Mareykanka ku cadaadisay cunaqabateyn, taas oo u muuqata isku day lagu qaboojinayo xiisadda. Ilaa iyo hadda, Madaxweyne Trump wax cunaqabateyn ah kuma soo rogin Imaaraadka, balse Mareykanka ayaa asbuucii hore cunaqabateyn saaray saraakiil ka tirsan RSF. Qoraal kasoo baxay Waaxda Maaliyadda Mareykanka ayaa lagu xaqiijiyay in walaalka iyo ku-xigeenka sarkaalka ugu sarreeya RSF, Maxamed Xamdaan Dagalo “Xameeti”, uu isticmaalo aqoonsi Imaaraad ah, marka lagu daro baasaboor Kenyaan ah. The post TRUMP oo Maxamed Bin Zayed u kashifay qorshe ka dhan ah oo uu rabo Bin Salman appeared first on Caasimada Online.
  21. Jabuuti (Caasimada Online) — Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti, Ismaaciil Cumar Geelle, ayaa si kulul u dhaliilay duqeymaha dhinaca cirka ah ee dowladda Mareykanka ay ka fuliso gudaha Soomaaliya, isagoo ka digay in hawlgalada milateri ee la qaado iyadoo aan lagala tashan dalalka gobolka ay waxyeello u geystaan dadka rayidka ah, isla markaana ay wiiqayaan dagaalka ka dhanka ah kooxaha xagjirka ah. Dhaliishan oo ah mid dhif iyo naadir ah oo uu madaxweynuhu fagaare uga jeediyo xulafadiisa milateri ee ugu weyn, ayuu si gaar ah bartilmaameed uga dhigtay ku tiirsanaanta xad-dhaafka ah ee Washington ee adeegsiga diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka dhanka ah ururka Al-Shabaab iyo kooxda Daacish. Wareysi gaar ah oo uu siiyay joornaalka caanka ah ee qaaradda Afrika ka faallooda ee Jeune Afrique, kaas oo la filayo in la daabaco bisha Maarso, ayuu hoggaamiyaha ruug-caddaaga ah ku eedeeyay Mareykanka inuu ku tiirsan yahay xog sirdoon oo khaldan iyo go’aanno laga soo minguuriyay meel ka baxsan gobolka. Wuxuu xusay in ciidamada Mareykanku ay isticmaalaan xog-bixiyeyaal la siiyo lacag kuwaas oo sheega kaliya waxa ay doonayaan inay maqlaan, beddelkii ay la tashan lahaayeen dowladaha gobolka ee xog-ogaalka u ah xaaladda dhabta ah ee dhulka. Sida ku cad qaybo ka mid ah wareysigaas, Madaxweyne Geelle ayaa yiri, Mareykanku ma fahamsana in fulinta duqeymo iyadoo aan lala tashan ama aan lagu wargelin dowladda Soomaaliya iyo dalalka deriska ah ee ay khuseyso, sida Jabuuti, ay tahay mid aan faa’iido lahayn. Madaxweynaha ayaa sidoo kale muujiyay walaac qoto dheer oo ku aaddan khasaaraha nafeed ee ka dhashay ololehan dhinaca cirka ah ee uu Mareykanku dardargeliyay. Isagoo arrintaas ka hadlayay ayuu joornaalka u sheegay in gantaallo la rido iyadoo indhaha la isku qabanayo oo aan loo meel dayayn khasaaraha dhinaca rayidka ah ee ka dhalan kara, aysan marnaba xal ahayn. Hadalladan kasoo yeeray madaxweynaha ayaa Jabuuti ka dhigaya mid ka hor-imanaysa farriimaha rasmiga ah ee Washington. Taliska Milateriga Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa inta badan sheega in hawlgaladooda ay ku fuliyaan wada-shaqeyn buuxda oo ay la yeeshaan Dowladda Federaalka Dhanka kale, dowladda Muqdisho ayaa hawlgaladan inta badan ku tilmaanta kuwo iskaashi ah, iyadoo bishii Febraayo ee sanadkan 2026, mas’uuliyiinta Soomaaliya ay ku dhawaaqeen in duqeymo wadajir ah oo ay fuliyeen ciidamada Soomaaliya iyo kuwa Mareykanku lagu dilay dagaalyahano ka tirsan Al-Shabaab, laguna bur-buriyay shixnado hub ah. Dhaliishan kasoo yeertay Geelle ayaa ah mid xasaasiyad siyaasadeed leh marka la eego doorka laba-geesoodka ah ee Jabuuti ay ku leedahay amniga gobolka iyo xiriirka istaraatiijiyadeed ee ay la leedahay reer Galbeedka. Dalkan dhaca afaafka hore ee Badda Cas ayaa martigeliya xerada Camp Lemonnier, taas oo Ciidamada Badda Mareykanku ay ku tilmaamaan saldhigga kaliya ee rasmiga ah ee Mareykanku ku leeyahay qaaradda Afrika, ahna xudun muhiim u ah taageeridda hawlgalada gobolka oo dhan. Sidoo kale, Jabuuti ayaa si weyn uga dhex muuqata hawlgalada nabad-ilaalinta gobolka, iyadoo ciidamo ku darsata Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM), kaas oo si rasmi ah u beddelay hawlgalkii ATMIS kowdii bishii Janaayo. Inkastoo Geelle uu ku doodayo in ciidamada gobolku ay ka xog-ogaalsan yihiin Mareykanka dhanka dhulka, falanqeeyayaasha milateriga ayaa farta ku fiiqaya is-khilaaf ka muuqda hab-dhaqanka Jabuuti. Milateriga Jabuuti ayaa tan iyo sanadkii 2022 adeegsanayay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Bayraktar TB2 oo lagu farsameeyo dalka Turkiga. In kasta oo Jabuuti ay nidaamkan u adeegsatay gudaha dalkeeda, taas oo la sheegay inay saameyn ku yeelatay dadka rayidka ah ee kasoo jeeda qowmiyadda Canfarta (Afar) intii lagu jiray hawlgalo gudaha ah oo ka dhacay waqooyiga dalkaas, haddana way ka gaabsatay inay diyaaradahaas u adeegsato duqeymo ka dhan ah Al-Shabaab oo ka dhaca xadka dalka deriska ah ee Soomaaliya. Ilaa iyo hadda, taliska AFRICOM iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya midna kama soo saarin jawaab degdeg ah oo ku aaddan hadalladan uu wareysiga ku bixiyay Madaxweyne Geelle. The post Geelle oo shaaciyay arrin xasaasi ah oo Mareykanka uusan kala tashan DF appeared first on Caasimada Online.
  22. Kampala (Caasimada Online) — Taliska ugu sarreeya ciidamada milatariga dalka Uganda ayaa qaatay go’aan masiiri ah oo ay dhammaan ciidamadooda Difaaca Shacabka Uganda (UPDF) kaga saarayaan Soomaaliya muddo sanad gudihiis ah, haddii aan si degdeg ah xal loogu helin caqabadaha soo noqnoqday, oo uu ugu weyn yahay gabaabsiga dhanka dhaqaalaha ee haysta hawlgalka. Sida uu baahiyay wargeyska The Kampala Post oo soo xiganaya ilo xog-ogaal ah oo dhanka milateriga ah, go’aankan adag ayaa lagu gaaray shir xasaasi ah oo Taliska Sare ee UPDF ay 24-kii bishii Febraayo ku yeesheen Aqalka Madaxtooyada ee magaalada Entebbe. Tallaabadan ayaa astaan u ah isbeddel weyn iyo weji cusub oo ku yimid taariikhda ku dhawaad labaatanka sano ah ee Kampala ay ku lug lahayd dadaallada nabadeynta iyo xasillinta Soomaaliya. Madaxweyne Yoweri Kaguta Museveni ayaa shakhsiyan guddoominayay shirkan taliska sare, kaas oo ah awoodda ugu sarreysa ee dejisa istaraatiijiyadda iyo mudnaanta ciidanka qaranka. Madasha waxaa sidoo kale goobjoog ka ahaa Taliyaha Guud ee Ciidamada Difaaca, Janaraal Muhoozi Kainerugaba, iyo saraakiil kale oo sar-sare oo katirsan milateriga Uganda. Go’aankan ayaa ka dhashay walaac xooggan oo gudaha Uganda uga soo kordhayay kharashka baaxadda leh iyo culeyska joogtada ah ee ka dhashay joogteynta ciidamo shisheeye oo hawlgal muddo dheer qaatay ku jira, gaar ahaan xilli ay jirto dhaqaale xumo baahsan oo ragaadisay hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya. Ciidamada Uganda ayaa ahaa kuwii ugu horreeyay ee cagta saara ciidda Soomaaliya bishii Maarso ee sanadkii 2007, xilligaas oo ay qayb ka ahaayeen Hawlgalkii Midowga Afrika ee AMISOM. Hawlgalkaas ayaa ujeedkiisu ahaa xasilinta waddanka iyo dib u dhiska ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya. Kaalinta Uganda ayaa ahayd mid wax ku ool ah, iyadoo gacan weyn ka geysatay in kooxda Al-Shabaab laga saaro magaalooyin waaweyn oo istaraatiiji ah, oo ay caasimadda Muqdisho ugu horreyso. Guulahaas ayaa bud-dhig u noqday hawlgaladii xigay ee ATMIS iyo kan haatan socda ee loo yaqaan AUSSOM. Sanadihii xigay, ciidamada UPDF waxay garab socdeen dhiggooda ka socda dalalka Burundi, Jabuuti, Kenya, iyo Itoobiya. Iskaashigaas wuxuu suurto-geliyay sugidda amniga xarumaha magaalooyinka, ilaalinta hay’adaha federaalka, fududeynta geeddi-socodka siyaasadda, iyo abuurista jawi u sahlaya gaarsiinta gargaarka bani’aadantinimo. Sidoo kale, waxay door muhiim ah ka qaateen tababarida iyo dhismaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed. Si kastaba ha ahaatee, xaaladda amniga ee Soomaaliya ayaa weli ah mid jilicsan, iyadoo kooxda Al-Shabaab ay wali awood u leedahay inay weeraro dhimasho iyo khasaare sababa ka fuliso gobollo kala duwan. Horey madaxda qaaradda Afrika waxay ugu baaqeen in la cusboonaysiiyo taageerada caalamiga ah ee hawlgalka nabad-ilaalinta, xilli khilaafaad siyaasadeed iyo dhaqaale xumo ay si weyn u wiiqayaan dadaallada xasilinta ee muddada fog. Haddii ciidamada Uganda ay si buuxda uga baxaan Soomaaliya, waxay taasi si weyn dib u qaabayn doontaa doorka nabad-ilaaliyayaasha Afrika ee gobolka Geeska Afrika, waxayna mas’uuliyad culus dusha u saari doontaa ciidamada dowladda Soomaaliya si ay si buuxda ammaankooda u hantaan. Dhanka Uganda, go’aankani waxa uu ka turjumayaa dhaxal isugu jira guulo, khasaare iyo kharash aad u culus oo kasoo gaaray mid ka mid ah hawlgaladii milateri ee dibadda ee ugu muddada dheeraa qaaradda Afrika. The post Uganda oo shaacisay in ay sanad gudihiis ciidankeeda kala baxeyso Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.
  23. President Hassan Sheikh Mohamud, alleged by opponents to have overseen amendments to constitutional articles in 2013, now challenges his critics to cite specific provisions that render the current amendment process unlawful. Garowe (PP Editorial) — President Hassan Sheikh Mohamud is not only the first President to lead Somalia after the transitional period ended in 2012. In his first term (2012–2017), he facilitated the formation of three Federal Member States and the expansion of an already existing one (Galmudug). Puntland State of Somalia rejected the formation of Galmudug on the grounds that it “violated the Provisional Constitution”. The Constitution stipulates that a Federal Member State can consist of two or more regions. This interpretation of the Constitution is the source of disagreements over amendments to the Constitution of Somalia. Puntland State, the first autonomous pro-union administration, influenced the drafting of the administration. Puntland consists of two full regions (Nugaal and Bari). The reasoning that Galmudug does not qualify for Federal Member State status was based on the fact that Gaalkacyo is a divided district: Puntland State governs North Gaalkacyo, whereas Galmudug governs South Gaalkacyo. Puntland argued that Galmudug is not made up of two full regions. The second aspect of the Provisional Constitution that caused a schism between Mogadishu and Garoowe was the claim by successive Puntland leaders that, until a referendum on the Constitution is conducted, Puntland reserves the right to act as an independent entity. The interpretation of the Constitution reached an impasse after the end of the transition, when the Federal Government of Somalia began acting as the entity representing sovereign Somalia. In 2023 Puntland State of Somalia invoked what it termed a “quasi-sovereignty privilege” when it severed ties with the Federal Government of Somalia. Puntland opposed amendments to the Provisional Constitution being finalised in Mogadishu by the bicameral legislature. The articles to be amended pertain to the President’s term of office (now four years, but five years after amendment) and the introduction of one-person, one-vote electoral mechanisms. The Federal Government of Somalia has taken a leaf from the book of Puntland State of Somalia when it comes to legislative capture. In 2022 President Said Abdullahi Deni bypassed traditional leaders to handpick MPs and Senators, most of whom supported ongoing constitutional amendments as far back as 2024. When Senators and MPs representing Puntland visited Garoowe last year, the President chastised them for not opposing the plan to amend the Constitution. President Said Abdullahi Deni has opposed amendments to the Provisional Constitution, but has not published a formal legal opinion citing specific constitutional provisions to substantiate his objections. In 2019 President Deni proposed a council modelled on the inter-state cooperation framework founded in Kismaayo in 2019. President Mohamed Abdullahi Farmaajo rejected the proposal. President Deni’s aim was to prevent executive capture of the bicameral legislature. That Puntland sought to alienate other Federal Member States was lost on President Deni. They do not share Puntland State of Somalia’s sovereigntist interpretation of the Provisional Constitution. Puntland did not give much thought to the drafting of the Provisional Constitution back in 2012. President Abdirahman Farole did not foresee that new Federal Member States would be formed to counterbalance the federal preeminence of Puntland. Only Puntland State of Somalia has not contributed to the constitutional amendment process; Jubaland State, now opposed to the amendments, was on board until the Jubaland President Ahmed Mohamed Islam rejected proposed postponement of the Presidential elections of Jubaland State. In 2013, Abdirahman Mohamed Farole asserted that the Provisional Constitution had been modified behind closed doors. Despite these claims, no amended versions of the text were ever produced for public scrutiny. Article 132 of the Provisional Constitution contains the article cited by the Federal Government to defend the constitutional amendment process that began in 2024: “The Federal Parliament adopts a proposed amendment only after approving it on a final vote in the House of the People by at least two-thirds (2/3) of the existing members, and on a final vote in the Upper House of the Federal Parliament by at least two-thirds (2/3) of the existing members.” Puntland State of Somalia defends the Provisional Constitution, yet it does not refer to its articles when Garoowe alleges violations of the Constitution by the Federal Government of Somalia. In 2013 President Abdirahman Farole told Yusuf Garad that some articles of the Provisional Constitution had been amended without consultation with Puntland. Neither Senator Farole nor the Puntland State Government has shared with the public the amended articles of the Provisional Constitution. “The process of ending of the transitional period was unwise,” said Abdi Farah Said (Juha), the Interior Minister of Puntland State of Somalia. Mogadishu learned the lack of consultation on important matters from Puntland State of Somalia. In 2020 Senator Abdirahman Mohamed (Farole) co-authored an open letter with Senator Abdirizaq Osman (Jurille). “Timely elections are not the only issue that is critical; but also the basis of unconstitutional political misrepresentation of the People’s Assembly seats under the 4.5 clan formula that must be removed and scrapped permanently,” wrote the two Senators. Why is Puntland State of Somalia insisting on a return to indirect elections in 2026 based on the 4.5 system? Answers on a postcard, please. © Puntland Post, 2026
  24. Madaxweynaha Puntland Mudane Siciid Cabdullaahi Deni ayaa galabta hotel Jazeera ee Muqdisho kaga qeybgalay shiray yeesheen Golaha Mustaqbalka, kaas oo loogu magac-daray shirweynaha Difaaca Dastuurka Soomaaliya. Madaxweyne Deni ayaa sheegay in dastuurkii 2012 uu yahay kan keliya ee heshiiska lagu yahay, islamarkaana wax-ka-bedel kasta oo lagu sameeyo oo aan heshiis lagu aheyna uu yahay waxba kama jiraan. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayuu markale uga digey wax-ka-bedel aan heshiis lagu ahayn ee lagu sameynayo dastuurka. Sidoo kale madaxweynaha Puntland wuxuu ugu baaqay dowlad goboleedyada Koonfur Galbeed, Galmudug iyo Hirshabeelle in ay qabsadaan doorasho waafaqsan dastuurkooda. PUNTLAND POST
  25. Hargeysa (Caasimada Online) – Safiirka buuxa ee Somaliland u magacowday Israa’iil, Dr. Maxamed Cumar Xaaji ayaa shaaciyay in magacaabistiisu ka hawl-geli doonto dalal badan oo kale. Dr. Maxamed ayaa sheegay in magacaabistiisa safiir leh awood buuxda aysan ku ekaan doonin hal dal keliya, balse uu garaaci doono albaabo hor leh oo faa’iido u leh Somaliland. “Magacaabistayda Safiir leh Awood Buuxda oo dhammaystiran waxa ay ka hawl-geli doontaa dalal badan oo kale. Ma noqon doonto mid ku ekaata hal dal keliya; waxa ay garaaci doontaa albaabo hor leh, waana mid ku shaqayn doonta aragti fog iyo himilo qaran oo ku saleysan ballaadhinta saameynta iyo joogitaanka Somaliland ee fagaarayaasha caalamiga ah,” ayuu yiri Dr. Maxamed Cumar Xaaji. Sidoo kale, wuxuu ballanqaaday inuu daacadnimo iyo go’aan adag ku shaqayn doono, si uu u xaqiijiyo himilooyinka Somaliland, isaga oo mudnaanta koowaad siinaya xoojinta iyo qotodheereynta xiriirka labada dhinac. “Waxaan si cad u ballanqaadayaa inaan ku shaqayn doono daacadnimo, karti iyo go’aan adag, si aan u xaqiijiyo himilooyinka qaranka, anigoo mudnaanta koowaad siinaya xoojinta iyo qotodheereynta xidhiidhka labada waddan (Strengthening Somaliland–Israel Relations), si uu u noqdo mid adag, istiraatiiji ah oo waara.” Wuxuu intaas ku sii daray: “Mid ku dhisan xidhiidh iskaashi buuxa oo dhinacyada amniga, dhaqaalaha, tiknoolajiyadda, diblomaasiyadda iyo horumarinta ah, si loo xaqiijiyo dano wadaag, xasillooni goboleed, barwaaqo iyo xaqiijinta difaac mustaqbal dheer leh.” Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro ayaa Arbacadii Dr. Maxamed Cumar Xaaji Maxamuud u magacaabay safiir buuxa oo idman (Extraordinary and Plenipotentiary) oo Somaliland u fadhin doona Israa’iil. Dr. Maxamed oo hore u ahaa wakiilka Somaliland ee Taiwan ayaa haatan noqonaya safiirkii ugu horreeyay ee Somaliland u dirto Tel Aviv, xilli Israa’iil dabayaaqadii sannadkii 2025 ku dhawaaqday inay aqoonsatay Somaliland. Somaliland iyo Israa’iil ayaa yeeshay xiriir rasmi ah kadib go’aankii Tel Aviv ay ku sheegtay inay aqoonsi siisay Somaliland, oo weli dunidu u taqaan maamul ka tirsan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. The post Safiirka Somaliland u magacowday Israel oo shaaciyay arrin yaab leh appeared first on Caasimada Online.