Deeq A.

Nomad
  • Content Count

    215,028
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    13

Everything posted by Deeq A.

  1. Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa caawa shaaciyay in aysan magaalada Muqdisho ka tagi doonin illaa heshiis laga gaaro khilaafka doorashada dalka. Madaxweyne Deni oo ka hadal ka jeediyay kulan ay yeesheen Golaha Mustaqbalka iyo xildhibaanada mucaaradka ah ayaa yiri “halkan kama tagayno illaa dalka aan jid sax ah qaadsiino, waxa kale ee la hayo waa hadal, wax kasta oo la malmaluuqo oo aan loo midaysnayn ma shaqayn doonaan”. Sidoo kale madaxweyne Deni oo dhaliilay xildhibaanada federaalka ee ka soo jeeda beesha Mogadishu Clan waxa uu yiri “xildhibaanadii Mogadishu Clan ee 2021-kii meeshaan nagu jiir jiiri jiray meel ay aadeen ayaan garan waayay, Xamar idinkagama tagayno ee waan idinku qabsanaynaa”. Hoos ka daawo khudbada madaxwene Deni oo dhameystiran. PUNTLAND POST
  2. Cabdinaasir Maxamed Yuusuf (Buraale) ayaa loo magacaabay agaasimaha cusub ee xarunta cilmi-baarista Puntland ee PDRC, sida ay shaacisay xarunta. ​”Waxaan ku faraxsanahay inaynu shaacinno in guddiga la-talinta ee xarunta PDRC ay si rasmi ah u magacaabeen Cabdinaasir Maxamed Yuusuf inuu noqdo gaasimaha cusub ee fulinta ee xarunta PDRC” ayaa lagu yiri bayaan ka soo baxay xarunta. Agaasimaha cusub wuxuu muddo dheer ka tirsanaa xarunta, isaga oo markii ugu dambeysay ahaa agaasime ku-xigeenka xarunta. Magacaabista Buraale ayaa timid kaddib markii uu bishii Oktoobar ee sanadkii hore geeriyooday agaasimihii xarunta Cali Faarax Cali (Farmayeeri). PUNTLAND POST
  3. Soomaaliya ayaa loo doortay in ay xubin ka noqoto Golaha Nabadda iyo Ammaanka Midowga Afrika (PSC) muddada 2026–2028, kaddib doorasho ka dhacday magaalada Addis Ababa. War-saxaafadeed ka soo baxay wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya ayaa sheegay in arrintani tahay guul diblomaasiyadeed oo taariikhi ah iyo astaan muujinaysa dib-u-soo kabashada kaalinta Soomaaliya kaga aaddan saaxadda diblomaasiyadda qaaradda iyo tan caalamkaba. Sidoo kale war-saxaafadeedka waxaa lagu xusay in ay doorashadan ka tarjumayso kalsoonida iyo aaminaadda ay dalalka xubnaha ka ah Midowga Afrika u muujiyeen Soomaaliya. Dowladda Soomaaliya waxay xaqiijisay in go’aankeedu yahay horumarinta nabadda, ammaanka, xasilloonida, iyo dhiirrigelinta wada-hadal wax ku ool ah oo ka hanaqaada guud ahaan qaaradda Afrika. PUNTLAND POST
  4. Wasiir dowlaha wasaarada gaashandhigga xukuumadda federaalka Soomaaliya xildhibaan Cumar Cabdi Cali oo weheliyo taliyaha ciidanka xoogga dalka Gen. Ibraahim Maxamed Maxamuud ayaa maanta magaalada Muqdisho ku soo dhaweeyay markabka TCG SANCAKTAR, oo ka mid ah maraakiibta dagaalka ee ciidamada badda Turkiga. Markabkan dagaal iyo maraakiib kale oo Turkigu leeyahay oo yimid ayaa dowladda Soomaaliya sheegtay in ay ka qaybqaadanayaan dhismaha iyo tayaynta ciidanka badda iyo difaaca xeebaha oo ka mid ah ciidanka xoogga dalka. “Booqashadan iyo soo dhaweynta maraakiibta dagaalka Turkiga ayaa ku soo beegmaysa xilli dowladda federaalka Soomaaliya ay mudnaan gaar ah siinayso dhismaha, tayeynta, iyo qalabaynta ciidanka badda iyo difaaca xeebaha (CXD), si loo xoojiyo amniga badda loogana hortago khataraha amni ee ka imaan kara marinnada badda” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay dowladda Soomaaliya. Dowladda Turkiga waxay dhawaan magaalada Muqdisho keensatay diyaaradaha dagaalka ee F-16, kaas oo lagu arkay iyaga oo kacaya garoonka diyaaradaha Aadan Cadde. Turkiga wuxuu magaalada Muqdisho ku leedahay saldhigga ugu weyn ee dalkiisa ka baxsan, sidoo kale wuxuu shidaal baaris ka wadaa xeebaha koonfurta Soomaaliya. Sidoo kale waxaa jira warar sheegaya in Turkiga uu dhawaan xarun Dayax -gacmeed ka hirgalin doono Soomaaliya, gaar ahaan gobolka Shabeellaha Dhexe. Soo dhaweyntan markabkan dagaal waxaa qaybgalay safiirka dowlada Turkiga u fadhiyo Soomaaliya, wasiiru dowlaha dekeda iyo gaadiidka badda xukuummada federaalka Soomaaliya, kaaliyaha guud ciidanka xoogga, taliyaha ciidanka badda iyo difaaca xeebaha iyo saraakiil kale. PUNTLAND POST
  5. Madaxda Dowadda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka ayaa isku fahmi la’ goobta uu ka dhacayo shirka ay doonayaan in ay yeeshaan labada dhinac. Golaha Mustaqbalka oo ka kooban Puntland, Jubaland iyo Madasha Samatabixinta waxay doonayaan in shirku uu ka dhaco gudaha xerada Xalane, halka madaxda Dowladda Federaalka rabto in uu ka dhaco gudaha xarunta madaxtooyada Soomaaliya. Beesha Caalamka ayaa wada dadaallo ay isugu soo dhawaynayso labada dhinac, si ay heshiis uga gaaraan goobta uu ka dhacayo shirka. Dhanka kale madaxda Jubaland iyo Puntland ayaa maanta Muqdisho ku leh kulamo gooni gooni ah oo ku saabsan xaaladda siyaasadeed ee dalka, sidoo kale waxaa xalay shir yeeshay Golaha Mustaqbalka, kaas oo looga hadlay arrimaha shirka, iyada oo la sugayo xubno ka tirsan golaha oo weli ka maqan dalka. Sidoo kale saacadaha soo socda waxaa la filayaa in ay kulmaan Golaha Mustaqbalka iyo xildhibaannada labada aqal ee diiddan wax ka beddelka dastuurka, kulankaas oo ay diiradda ku saari doonaa qorsheynta tallaabooyin siyaasadeed oo ay qaadoonaan. PUNTLAND POST
  6. Duleedka deegaanka Bacaadweyn ee gobolka Mudug waxaa shalay galinkii dambe lagu dilay nabadoon Cali Xasan Jarhaye oo ka mid ahaa waxgaradka gobolkaas. Dilka nabadoon Cali Jarhaye waxaa lala xiriirinayaa aano qabiil iyo isku dhac beeleed oo dhawaan ka dhacay deegaanka Roox ee gobolka Mudug. Marxuumka ayaa la sheegay in uu ahaa nin sumcad ku dhex leh bushada, waxaana dhacdada lagu dilay aad ugu xumaaday bulshada gobolka Mudug. Gobolka Mudug ayaa muddooyinkii ugu dambeeyay waxaa ku soo badanayay dilalka salka ku haya aargoosiga aanooyinka qabiilka, kuwaas oo saameyn ku yeeshay amniga iyo kalsoonida bulshada. Puntland oo marar badan sheegtay in ay wax ka qabanayso dadka geysta dilalka aanooyinka qabiilka ayaa weli qaadin wax tallaabo ah oo arrintaas la xiriirta. PUNTLAND POST
  7. Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa gababta ka degay magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya, halkaas oo si diiran loogu soo dhaweeyay. Xildhibaanno ka tirsan labada aqal ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya ayaa madaxweyne Deni ku soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho. Sidoo kale waxaa ka horeeyay madaxweynaha Jubalanad Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) iyo wafdi uu hoggaaminayo oo si la mid ah loogu soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha magaalada Muqdisho. Labada madaxweyne waxay ka qaybgalaan shirka madaxda Dowldda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka oo lagu wado in berri ka furmo magaalada Muqdisho. Shirka madaxda Dowldda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka ayaa ku soo aadayaa, xilliga baarlamaanka federaalka uu wado wax ka baddelka dastuurka oo ka mid ah qodobada ay diidan yihiin Golaha Mustaqbalka. PUNTLAND POST
  8. Diyaarad rakaaba oo lagu magacaabo Star Sky ayaa maanta ku dhacday xeebta Xalane ee ku dhow garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho. Dhammaan rakaabkii iyo shaqaalihii saarnaa diyaaradda dhacday ayaa ka badbaaday shilka diyaaradeed, sida uu xaqiijiyay maareeyaha hay’adda duulista rayidka Soomaaliya Axmed Macalin Xasan. Diyaaad oo markii hore ka dhacday garoonka diyaaradaha Muqdisho ayaa cilad ku timid markii ay muddo 30 daqiiqo gaaraysa hawada ku jirtay, taas oo sababtay in ay dib u soo noqoto, balse markii ay soo degtay ka baxday dhabaha diyaaraduhu ku ordaan oo ku dhacday dhanka xeebta. Diyaaradu waxay siday rakaab gaaraya 50 qof, waxayna u socotay magaalada Gaalkacyo ee xarunta gobolka Mudug, sida uu sheegay maareeye Axmed Macalin Xasan. PUNTLAND POST
  9. Waxaa goor dhow garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho ku dhacday diyaarad ay leedahay shirkadda Star Sky, taas oo u socotay magaalooyinka Guriceel iyo Gaalkacyo. Diyaaradan oo ay saarnaayeen rakaab tiradoodu gaarayso 50 qof ayaa soo dhacday xilli ay markaas uun isku dayaysay inay hawada gasho, waxaana goobta si degdeg ah u gaaray baabuurta dab-damiska iyo kooxaha gurmadka ee garoonka. ​Mas’uuliyiinta shirkadda Star Sky ayaa xaqiijiyay in dhammaan rakaabkii iyo shaqaalihii saarnaa diyaaradda ay nabad qabaan, iyadoo aaney jirin wax khasaare nafo ah oo ka dhashay dhacdadan. In kastoo diyaaraddu ay burbur la kulantay, haddana gurmadka degdegga ah ee lala gaaray ayaa ka hortagay in xaaladdu ka sii darto. Waxaa hadda socda baaritaanno ay sameynayaan mas’uuliyiinta duulista hawada si loo ogaado sababta rasmiga ah ee keentay in diyaaraddu ay soo dhacdo ka hor inta aysan si buuxda u kicin. Source: goobjoog.com
  10. Hordhac Buugga Baadi-Goobka Nabada Geeska, waa buug dhigaal taariikheed ah, oo uu dhowaan qoray Danjire Maxamed Cabdi Afey. Buuggu waxa uu ka faaloonayaa shaqadii uu Danjire Afey soo qabtay muddo ku dhow labaatan sanno. Buuggu waxa uu daboolka ka rogayaa dadaalkii loo soo maray dawlad-dhiska Soomaaliya iyo dabino badan oo loo qoolay. Qoruhu waxa uu muujiyey xilkasnimo, xeeladaha xalinta khilaafaadka, iyo qar-iska xoornimo uu u galay xal u helida Soomaaliya. Daacadnimada, dadnimada, damiirka iyo danqashada ee qoraha waxa ay door wayn ka qaadatay yagleelidii dawalda Soomaaliya iyo dalwad-goboleeyada Soomaaliyeed intooda badan. Waxa uu qoruhu halis u geliey naftiisa sidii loo xaliyey colaado badan iyo doonista dad badan oo dawlad dhiska looga baahnaa. Qoruhu waxa uu kulansaday karti iyo aqoon, sidoo kale waxa soo maray fursado shaqo oo u sahlay inuu ka miro dhaliyo dareenkiisa, sida in uu noqday wasiir-ku-xigeenka arrimaha dibada ee Kenya oo loo idmaday in uu Kenya ku metalo xafladii caleemo saarka ee shirkii Carta, iyo ka qayb -galka shirkii Qaramada Midoobay ee sannadkii 2002dii, taas oo uu ku metelayey dalka Kenya, taas oo fursad u siisay in uu arrimaha Soomaaliya kala hadlo dad badan. Sidoo kale, inuu noqday safiirka Kenya ee dalka Soomaaliya, ergayga gaarka ah ee Soomaaliya ee urur-goboleedka IGAD iyo ergay arrimaha qaxootiga ee hayd’ada qaxootiga aduunka u qaabilsan Soomaaliya iyo Yaman. Buuggu waxa uu xanbaarsan yahay sheekooyin badan oo taariikhdu qorayso, iyo casharo badan oo laga baran karo dhaqanka siyaasiga iyo Soomaalida. Buuggu waxa uu ka kooban yahay 330 bog iyo 13 cutub. Dul-marka Dulucda Buugga Qoraagu waxa uu buuggiisa ku bilaabay taariikh nololeedkiisa oo kooban (sida dhalashada, waxbarashada, shaqada, yagleedida reerka iyo bilowgii gelista siyaasadda). Qoruhu waxa uu ku dhashay miyiga deegaanka Turguda ee koonfurta Wajeer, goor jilaal ah oo reerku geedi yahay. Xilliga uu dhashay qoraagu waxa ay ahayd xilli adag, oo jiilal ah oo ay jirtay colaad ay dawlada Kenya ku beegsanaysay dadka Soomaaliyeed iyo dadyowgii kale ee la dubnaa (Booran, Reer Diinle iyo Gabra) oo doonayey in ay la midoobaan Soomaaliya. Taariikh ahaan dhalashada qoruhu waxa ay ku began tahay 1968-dii, taas oo laga soo dheegtay xilli ay da’day dayr caan ah iyo colaadii jirtay oo loo bixiyey Joon-ka-carar. Qiyaastii qaranigii 17-aad ayaa qayska uu ka soo jeedo quruhu ka soo hayaameen deegaanka Wardheer ee gobolka Doolo. Qoraagu waxaa uu si kooban u iftiimiyey halgalnkii xoriyad doonka ee NFD, dhibtadii iyo tacadiyadii loo geysan jiray dadka (xasuuqyadii: Gaarisa 1980, Wajeer 1982, Mandheera 1984), sidii dadka reer NFD ay ugu halgamayeen in ay la midoobaan Soomaaliya, taageeradii dawladdii Soomaaliya iyo sidii uu heshiiskii Caruusha (1967) uu dhabarka uga jebiyey halgankii iyo himiladii ku biirista Soomaaliweyn. Abaar dhacday sannadkii 1972-dii, ayaa keentay in qoyska qoruhu ay degaan magaalada Gaarisa. Aadan Afey oo ahaa qoraha adeerkiis ayaa saldhig u ahaa nolosha qoyska reer Afey iyo waxbarashada qoraha. Qorahu adeeriis Aadan waxaa loo bedelay Mandheera Sannadkii 1975, halkaas oo uu qoruhu ka dhamaystay waxbarashada dugsiga hoose iyo dhexe. Waxa uu dugsiga sare ku dhamaystay sannadkii 1986 dugsiga Sanbunley oo qiyaastii 10 km ka xigta koonfurta Wajeer. Ka dibna dugsiga sare ee heerkiisa labaad ka bilaabay Dugsiga Sare Nayroobi (Nairobi High School) ee magaalada Nayroobi. Xilligaas nidaamka waxbarashada ee Kenya waxa uu ahaa 13 sanno (7+4+2). Qoraagu waxa uu maanka ku hayey duruufaha qoyskiisa iyo deegaankiisa, waxa uu jeclaa inuu barto sharciga, hase yeeshee waxa uu jaamacada Keenyaata (Kenyatta University) ka helay culuumta siyaasadda. Intii uu jaamacadda dhiganayey waxa uu noqday guddoomiyaha ururka ardayda gobolka waqooyi-Bari ee Kenya, taas oo uu ka ogaaday sida ay qabyaaladu Soomaalida u kala qaybiso, weliba arday aad u tiro yar oo tacliinta sare dhigta. Waxa kale oo uu arrintaas ku helay fursada uu ku dhiirigeliyo ardayda gobolka Waqooyi-Bari. Markii uu dhamaystay jaamacada sannadkii 1992-dii, waxa uu bilaabay in uu furto xafiiska safarada iyo isgaarsiinta. Markii uu dareemay inuu la soo bixi karo nolol maalmeedkiisa ayuu reer dhistay sannadkii 1995-tii. Hamiga labaad ee qoruhu waxa uu ahaa in uu ku biiro siyaasadda Kenya si uu ugu adeego dadka reer Waqooyi-Bari. Arrintaas waxaa aad ugu dhiirigeliyey soocelintii lacag loo xukumay nin macallin ah oo reer Wajeer ahaa oo uu qareenkiisii dhacay. Dhacdadaasi waxa ay abuurtay in Afey aad looga jeclaado deegaankiisii, laguna dhiirigeliyo ka qayb galka siyaasada. Sidoo kale, intii uu guddoomiyaha ahaa ayuu waxa uu kasbaday sumcad badan. Intii uu ku jiray soo celinta lacagta macallinka laga dhacay, qoruhu waxa uu fahmay sida uu siyaasigu wax ugu qaban karo dadkiisa, maadaama uu xildhibaan kala shaqeeyey dacwada soo celinta lacagta. Sannadkii 1997-dii, ayaa Afey loo doortay xildhibaanka koonfurta Wajeer oo ay afar reer ku tartamaan (Maxamed Subeer, Muqaabil, Bah-geri iyo Geri), weliba waxaa tartamayey xildhibaankii xilka hayey iyo xildhibaan hore. Sidoo kale waxa laga dhigay wasiir-ku-xigeenka iskaashatooyinka, bilo ka dibna wasiir-ku-xigeenka deegaanka, todobo bilood ka dibna wuxuu noqday wasiir-ku-xigeenka arrimaha dibada. Sida uu qoruhu sheegay, labo dhacdo oo waaweyn ayaa soo maray deegaanka Waqooyi-Bari intii uu wasiirka ahaa. Tan hore, waxay ahayd daadad ku soo rogmaday deegaanka oo xayiray isku socodka , taas oo uu ka shaqeeyey in la adeegsado diyaarado si dadka cuntada loogu qaybiyo. Tan kale waxa ay ahayd in uu naftiisa iyo xilkiisa khatar u geliyey in uu u tilaabo xadka Soomaaliya ee Diif, si loo dayac tiro ceelal ku yaalay guddaha Soomaaliaya oo ay biyo la’aan ba’an ka jirtay. Arrinta kale ee xusidda mudan, waxa ay ahayd in uusan wargelin madaxweynaha Kenya, taas oo ay dad mucaarad ku ahaa ay uga faa’iidaysteen in ay dacwad ka gudbiyaan. Waxayaabaha kale ee uu qabtay Afey waxaa ka mid ah, dhisida hay’ad samofal, abuurista fursado shaqo iyo waxbarasho. Shirarkii Carta iyo Eldoter Qoruhu waxa uu cutubyada 4-aad ilaa 8-aad, kaga hadlayaa dhacdooyinkii shirarkii Carta, Eldoret, iyo Mbagathi, xulistii baarlamaankii 2-aad, doorashadii madaxtinimada, kulankii Cabdiqaasim iyo Cabdulaahi Yuusuf oo saldhig u ahaa miro dhalka shirkii Mbagathi iyo qodobo kale. Qoruhu waxa uu qirey in khudbadii qiirada badnayd ee madaxweynaha Jabuuti uu ka jeediyey golaha Qaramada Midoobay sannadkii 1999-kii, ay ahayd shidaalka dhaqaajiyey qabashadii shirkii Carta. Qoraagu, isaga oo ah wasiir-ku-xigeenka arrimaha dibada ee Kenya, ayaa loo idmaday inuu hogaamiyo waftiga Kenya ee ka qayb gelaya xaflada caleema-saarka madaxweyne Cabdiqaasim. Waxyaabaha uu hoosta ka xariiqay qoruhu waxa ka mid ah in uu dhex fariistay Sanaawi (Zenawi) iyo Afawerqe (Afwerki) oo aan wada hadlin, indhaha isku eegi karin. Sidoo kale in labaduba ay ka gaabsadeen in ay ka hadlaan xaflada. Qoraagu waxa uu goobtaas ka jeediyey khudbad qiimo iyo qiiro lahayd, isaga oo ku daray khudbada waxyaabo badan oo uu san horey u soo qoran, hase heeshee dareenkiisa ka dhashay, waxa uuna si cad u sheegay in ay dawlada Kenya taageersan tahay dawlada Soomaaliya ee la dhisay. Sanaawi (Zenawi) oo maalin ka dib dalka Burindi kula kulmay madaxweynaha Kenya, Moi ayaa ku yiri: “Ninka dhalinyarada (Afey) ah ee soo dirtay, ma malaynayo inuu fahmayo wixii meesha ka dhacay, fadlan taxadar”. Arrintaasi waxa ay keentay in ay dood adag ka dhex abuurto Afey (qoraha) iyo Madaxweyn Moi. Afey markii uu la kulmay maxdaxweyne Moi, waxaa lagu yiri: “Warkaagu waa kaa soo horeeyey”. Afey si xamaasad leh ayuu ugu sheegay Moi wixii ka dhacay Carta iyo fariinta uu gudbiyey. Moi ayaa ugu jawaabey;” …. Laakiin waxaa la ii sheegay in ay meesha ka dhalatay dawlad islaami ah oo gobolka khatar ku ah”. Afey ayaa ku warceliyey: “Dal muslim ah weeye dalka dawlada dhistay, waajibkeenuna waa in aan garab istaagno”. Moi (oo indha giir iska kiciyey) ayaa yiri:” …taxadar, raysul wasaaraha Itoobiya ma taageerin natiijadii shirka”. Markale ayaa Afey oo difaacaya arrinta yiri: “Waxaan sheegay in Kenya ay wax la qabanayso dalwada la dhisay”. Ka dibna Moi ayaa si adag u yiri: “.. maya, maya, arrinta aan hoos u dhigno..” Arrintaasi welwel ayey ku abuurtay Afey, isaga oo ka danqanaya dhibka haysta Soomaaliya iyo sida loo hortaagan yahay xalkiisa. Maalo ka dib, dawlada Itoobiya ayaa sheegtay in Kenya iyo Itoobiya aysan taageerin natiijadii Shirkii Carta. Afey ayaa mar kale idaacada BBC ka sheegay in Kenya ay taageersan tahay dawlada lagu soo dhisay Carta. Sirdoonka Itoobiya ayaa soo tarjumay warkii Afey oo u gudibyey Kenya. Moi ayaa u yeeray Afey oo ku yiri: “….sow kuma oran arrintaas mar kale ha ka hadlin”. Afey ayaa igu jawaabay idaacada ayaa ila soo xiriirtay, aniguna go’aankii aad ii dhiibtay ayaan u sheegay. Mio ayaa yiri ; “… Haa…laakiin, arrintaas dib ayaan u qiimayn, waana kaala taliyey” Afey waxa uu isku deyey in uu sharxo in aysan Soomaalidu dhib u arag Kenya, sabab loola dagaalna aysan jirin. Moi (oo indho-cadaynaya) ayaa yiri:”…. Waan kuu sheegay arrintaas ka gaabso”. Labada jeer ee uu Afey la kulmay Moi, waxa la fadhiyey madaxii sirdoonka ee Kenya”. Afey oo dareemaya in Moi xilka ka degayo, ayaa kula taliyey inuu Soomaalida shir u qabto, waxa uuna u qoray warqad. Ka dibna, shirkii IGAD ee Diseember 2001, ayaa Kenya loo xilsaaray in ay shir u qabato Soomaalida. Afey awood buuxda ayaa loo siiyey qabanqaabadda shirka. Waxaana la go’aansaday in shirka lagu qabto Eldoret, arrimo la xiriira amaanka, dhaqalaha iyo xushmaynta madaxweynaha oo reer Eldoret ah. Bartamihii sannadkii 2002-ka, ayaa Afey ugu tegay Shaati Gaduud degmada Waajid, si uu ugu martiqaado shirka Eldoret. Dood dheer ka dib Afey waxa uu ku qanciyey Shaati Gaduud in uu raaco, ka dibna waxa uu la kulmay madaxweynaha Kenya. Moi ayaa yiri: “Waxaan rabaa in aad igala shaqayso sidii Soomaaliya dawlada loogu dhisi lahaa, sannadka ayaan xukunka ka degayaa, oday Afrikaan ah baan ahay, derisna waa nahay, marka dib-u-heshisiinta iyo nabada igala shaqee”. Shaati Gaduud ayaa mahadcelin ka dib yiri: “Odey Afrikaan ah ayaad tahay, waxaad ku amaanan tahay martigelinta qaxootiga Soomaaliyeed, …. waxaan metalaa bulshada RRA, waxaan ku jirnaa dagaal, waqti aan nabad iyo dawladnimo ka shaqeeyo ma joogo, waxaan rabaa in aan deg deg u noqdo, waxaan rabaa in aad na siiso hub, saad, shidaal iyo dhaqaale aan isku difaacno.. “Afey waxaa ku adkaatey tarjumida hadalkaas, xooga ayuu aamusay oo waxa uu u sheegay Shaati Gaduud in hadalku adag yahay. Shaati Gaduud inta uu carooday ayuu yiri: “…Adigu fariintayda gudbi”. Moi oo dareen galay ayaa yiri: “maxa dhacay?… ma ku hadli karaa af Ingiriiska…. “Shaati Gaduud ayaa yiri: “Maya, kuma fiicni ku hadalka Ingiriiska”. Ugu dambeyntii Afey waxa uu tarjumay hadalkii Shaati Gaduud. Moi ayaa cabaar aamusay, ka dib waxa uu yiri: “Anigu waxa aan rabaa nabad, kuuguma yeerin in aad dagaal gasho, waxa aad ka cabanayso waxaa lagu sixi karaa hanaan dawladeed, in dawlad la helo waa muhiim, waan og nahay in Soomalidu is dagaasho, xalku waa dawlad xoog leh oo xalisa khilaafaadka”. Ka dibna, Shaati Gaduud waa uu aqbalay, waxaana lagu qanciyey in wixii uu ka cabanayo uu ka sheegto shirka. Shirkii waxa uu furmay Oktoobar 2002, hase yeeshee muran xoogan ayaa ka dhex socday shirka, taas oo ay sabab u ahayd Itoobiya oo taageeraysa hoggaamiye kooxeedyada. Sidoo kale, shirku ma lahayn qorshe cad oo lagu socodsiiyo. Kaftankii Afey iyo Musafeeni (Museveni), ayaa Afey ka codsaday in Musafeeni la hadlo hoggaamiye kooxeedyada, madaama uu yaqaano afka jabhadaha. Ugu horeyna shirka waxaa lagu saxiixday xabad joojin. Afey waxa uu mar kale nasiib u helay in uu Kenya ku melato shirkii Qaramada Midoobay ee 2002-dii. Qoraagu waxa uu sheegay in isaga oo sita baasaboor diblimaasi ah (Diplomatic Passport) oo wafti hoogaaminaya, si adag loo hubinayey dal-ku-galkiisa, lana weydiiyey inuu Soomaali yahay. Sidaas darteed, qoruhu waxa uu hoosta ka xariiqay in qofka Soomaaliga ah meel kasta lagu weydiinayo su’aalaha la weydiiyey. Arrinta kale ee xusida mudan, waxa ay tahay in iyaga oo afar Soomaali ah (Kenya, Itoobiya, Jabuuti iyo Soomaaliya) ay isku afgaran waayeen ka hadalka arrinta Soomaaliya, ka dibna ay go’aan ku gaareen in ay IGAD go’aan ka gaarto arrimaha Soomaaliya. Markii uu dhammaday shirka Qaramada Midoobay, Afey waxa uu dalka Faransiiska kula kulmay madaxweyne Moi, iyaga oo iska xog wareystay doorashadii Kenya. Afey waxaa loo soo bandhigay in uu wax ka dhiso Uhuru, iyo in uu la shaqeeyo raga ay ka mid yihiin Ruto oo uu Moi u gardaadinayo madaxnimada Kenya. Sidoo kale, waxa loo balan qaanday in la siinayo xildhibaan oo aan xisbiga gudihiisa lagala tartamayn. Taas oo burtay, ka dib markii odayaal Soomaali ah ay ku cadeediyeen in xildhibaan kale la siiyo warqada, iyaga oo welwel ka qabay in Afey haddii uu xildhibaan helo, uu si toos ah u qaadanayo wasiirka Waqooyi Bari. Mar kale ayaa Afey lagu qanciyey in la siinayo xildhibaanada ay xisbiyadu soo xulaan iyo wasiir si uu ula shaqeeyo xisibiga KANU. Afey waxa ay ku keentay ciilqab iyo niyad jab, ka dib markii looga baxay balantii labaad. Shir jaraa’id ayuu gurigiisa ku qabtay, kaas oo uu ku sheegay inuu ka baxay xibiga KANU, wuxuuna dhaleeceeyey xisbigii guuldareystay. Boggaga hore ee wargeysyadii ka soo baxayey Kenya ayaa lagu qoray warkaas. Arritaasi waxa ay Afey siisay fursad siyaasadeed iyo taageero uu ka helo dadka Soomaaliyeed. Xisbigii talada dalka Kenya qabsaday ee NARC ayaa aad ula dhacay war-saxaafadeedkii Afey, taas oo keenay in madax sare oo ay horey u soo wada shaqeeyeen iyo kuwo ay aqoon isku lahaayeen oo ka tirsan xisbiga talada haya ay ka codsadeen inuu la shaqeeyo, taas oo uu aqbalay. Sidoo kale waxa Afey talo laga weydiiyeen cida loo xilsaarayo shirkii Eldoret oo muddo jiitamayey. Xog waran ka dib, waxa uu Afey soo jeediyey in Danjire, Kiblagat (Kiplagat) oo ahaa rug-cadaa ku waanagsan xallinta khilaafaadka laga dhigo ergayga shirka. Markii la magacaabay Kiblagat, waxa uu shirkii u raray Mbagathi. July 2003, ayaa loo sheegay in loo magacaabay safiirka dalka Soomaaliya. Ka dibna waxaa loo xaqiiyey magacaabistiisii, taas oo lagu doortay in Soomaalida la tuso sida ay Kenya daacad uga tahay iyo ergaygii shirka oo fahmi waayey Soomaalida. Afey waxa u aqbalay jagadii loo magacaabay, waxase uu caqabad kala kulmay Danjire Kiblagat oo saamayn weyn ku lahaa wasaaradda arrimaha dibada oo curyaamiyey shaqadii safaarada, iyo dawlada Itoobiya oo ka xumayd in qof Soomaali ah loo magacaabo arrimaha Soomaaliya iyo Afey oo ay horey ugu barteen shirkii Carta. Waxaa kale oo jirtay in uusan helin xafiis iyo kharash uu ku shaqeeyo mudo lix bilood ku dhow. Maalinta dabaal-dega xoriyada ee Kenya ayuu la kulmay madaxweyne Kibaaki oo uu u sheegay inuusan shaqayn, maadaama aan xafiis iyo hawl socodsiin la siin. Wasiirkii iyo xog-hayaha arrimaha dibada ayaa arrintaas u qaatay dacwad oo ka xumaaday, haseyeeshe waxa ay dhalisay in miisaaniyada, xafiis iyo gaadiid la siiyo safaarada. Arrimaha uu wax ka qabtay waxaa ka mid ahaa samaynta Alien Card, kaas oo Soomaalida sharci-darada ku joogtay Nayroobi ka caawinaysay in ay ku shaqaystaan ama ay wax ku bartaan. Itoobiya iyo Jabuuti oo la kala safnaa kooxaha siyaasada Soomaaliya ayaa sababay in uu shirkii socon waayey. Marar badan ayaa la kala jiiday labada safiir ee Itoobiya iyo Jabuuti, oo weliba asal ahaan Soomaali ahaa. Prof. Cabdi Ismaaciil ayaa kula taliyey Afey in uu shirka wax ka qabto, kaas oo ay Itoobiya faragelin qaawan ku hayso. Afey waxa uu Safiirada Itoobiya iyo Jabuuti ku yiri: “Waxa aynu nahay Soomaali, mustaqbalka Soomaaliya ayaa meesha looga tashanayaa, ee meesha aan ka saarno danaha dawladaha aan ka socono”. Dhinaca kale, waxa jiray qaar ka mid ah ergada oo Afey ku eedeeyey inuu dhinac la safan yahay. Xaaladda shirka ayaa cakirantay, hawl-wadeenadii shirku waxa ay Kibaaki talo ku siiyeen in shirka dhiig cusub lagu shubo oo la marti-qaado madaxda IGAD. Waxaa adkaatay sidii madaxweyne Cabdiqaasim loo gaarsiin lahaa casumaada, ka dibna Kibaaki waxa uu ku amray Afey in uu Muqdihso tago. Waxaa safarkii ka baaqday afar qof oo Kiinyaati ah oo raaci lahaa, dhammaantood waxa ay u hareen cabsi ay ka qabaan tegista Muqdisho. Mid ka mid ahaa waxa uu yiri: “Markaan xalay xaaskayga u sheegay in aan Muqdisho tegayo, matag ayey bilowday..”. Arrintaas ka dib, Afey labo wasiir oo ka tirsanaa dawladii Cabdiqaasim ayuu ka codsaday in ay raacaan, kuwaas oo aqbalay. Afey hooyadiis oo ka welweshay safarka Muqdisho ayaa ugu ducaysay “Safar Salaama”, ka dib markii uu ku qanciyey in uu u socdo dan Soomaaliyeed, uuna yahay wiil Soomaaliyeed, haddii uusan qaban shaqadaasna aysan jirin cid kale oo qabanaysa. Maxamed Qanyare oo uu horey ula soo hadlay ayaa garoonka Dayniile ku soo dhoweeyey, kuna soo daray ciidan geeya Hotel Saxafi. Marka hoteelka loo wada waxa hortiisa ka dhacay dagaal ay labo kooxood isku horfadhiyaan. Isla habeenkii waxa uu la kulmay madaxweyne Cabdiqaasim oo dood dheer ka dib ka aqbalay in uu shirka tago. Suxbadiina waxa uu Danjire Afey u gudbay magaalada Kismaayo, si Bare Hiraale ugu casumo ka qayb-galka shirka. 7-dii Janaayo 2004, ayaa shirka la furay, ka dib markii madaxdii la marti-qaaday ay wada yimaadeen. Ka hor inta aysan soo gelin madaxdii IGAD, ayaa Xuseen Caydiid qaatay warqadii uu ku qornaa magacii Madaxweyne Cabdiqaasim iyo calanka Soomaaliya ee maamuus ahaan loo hor dhigay kursiga loogu talo galay madaxweynaha Soomaaliya. Cabdiqaasim ayaa si weyn uga carooday markii dhacdadaas loo sheegay, wuxuuna markiiba sheegay inuu noqonayo, oo uusan joogi karin meel lagu bahdilayo. Danjire Afey waxaa la yaraaday dhulkii, isaga oo dareemaya dhibtii uu ka soo marey keenista Cabdiqaasim. Hase yeeshee waxa uu markiiba ku qanciyey Cabdiqaasim in uu arrinta si deg deg u xalinayo. Markii uu ogaaday in Xuseen Caydiid uu qaatay calanka iyo warqadii magacu ku qornaa, waxa uu Danjire Afey u sheegay Xuseen in uu soo celiyo, hase yeeshee Xuseen waa diiday inuu keeno. Danjire Afey, amar ayuu ku siiyey askartii la socotay inay shaqadooda qabsadaan, isaga oo kula hadlay afka Sawaaxiliga, ka dibna Xuseen si deg deg ayuu u soo celiyey calankii iyo warqadii, isaga oo ku ganuunacaya: “Maxaad ninkaas nooga daba wadaan, madaxweyne nooma aha…”. Sidaas ayuu Danjire Afey ku maareeyey dhacdadaas aadka u xanuujisay. Madaxdii shirka ka hadashay ayaa la dardaarantay ergada, hase yeeshee weli shirku ma degin, oo waxa uu muran ka jiray sida loo wada hadlayo, iyo meesha wax laga soo bilaabayo. Mar kale ayuu shirkii socon waayey, ka dibna wasiirka arrimaha dibada ayaa Danjire Afey weydiiyey sida lagu xalin karo arrimaha taag-taagan. Danjire Afey waxa uu ku taliyey in la wada hadal siiyo Cabdiqaasim iyo Cabdullaahi Yuusuf oo kala hogaamiyaan labada dhinac ee isku haya siyaasadda. Kulankii Cabdiqaasim iyo Cabdulaalhi Yuusuf Markii la isku raacay in lawada hadalsiiyo labada hogaamiye, Danjire Afey waxa uu 10/01/2004 si deg deg ah ula kulmay Cabdiqaasim. Danjire Afey waxa uu Cabdiqaasim ku yiri: “fariin ayaan kaaga wadaa wasiir (Kalonzo) ….. anaga (Kenya) waan rogrognay caqabadaha shirka haysta, xaajada meesha talana waxa ay u dhaxaysaa adiga (Cabdiqaasim) iyo Cabdullaahi Yuusuf, waxa aan rumaysanahay haddii labadiinu aad wada hadashaan in uu shirku dhaqaaqayo. Maxay kula tahay adiga iyo Cabdullaahi Yuusuf haddii aan caawa casho idiin samayno”. Cabdiqaasim oo soo dhoweeyey arrinta ayaa yiri: “Raali ayaan ka ahay ee Cabdullaahi Yuusuf ma ogolaanayaa, …ileen Itoobiya ayaa meesha ku jirtee?” Danjire Afey markii uu Cabdullaahi Yuusuf u sheegay fariintii wasiiraka arrimaha dibada ee Kenya, waxa uu Cabdulaahi Yuusuf ku jawaabay: “Aniguba sidaas ayaan aaminsanhay, ee Cabdiqaasim ma ogolaanayaa in uu ila kulmo”. Labadii hogaamiye ayaa isugu geeyey gurigii wasiirka arrimaha dibada ee Kenya (Kalonzo), iyaga oo lagu soo kala qaaday labo baabuur, oo isku mar la keenay si uusan midkoodna uga shakin in loo shiray. Wasiir Kalonza ayaa hadalkii furey oo ka sheekeeyey xiisada siyaasadda ee Kenya, si loo sameeyo gogoldhig. Bilowgii hore labada hogaamiye isma salaamin, isma eegi karin. Kalonzo ayaa yiri: ”Labadiina odey waxaan idiin ku yeernay, shirka dib u heshiisiinta mudo ayaan wadnay, waxaa galay hakad, markaan qiimeynay arrinta, waxaa noo soo baxday in aad labadiinu wax ka qaban kartaan arrinta shirka, hawshaas in aad fududaysaan, kana talo bixisaan sidii shirku ku socon lahaa”. Ka dibna Cabdiqaasim oo hadalka qaatay ayaa si kooban u yiri: “Aniga iyo Cabdullaahi waa wada hadlaynaa”, ka dibna Cabdulaahi Yuusuf ayaa sidii oo kale yiri. Meel labo qof ku wada hadli karto ayaa laysugu geeyey odayaashii. Mudo hal saac ka badan ayey wada hadlayeen, Cabdiqaasim ayaa hadalka ku bilaabay: “Dawladii Siyaad Bare, adiga iyo kuwo kula mid ah ayaa riday, dhibaatada aan aragno ayaa nagu dhacday, dawlad la’aan ayaan nahay dhawr iyo 10 sanno, Soomaaliya god ayey ku dhacday, hadda oo aan dawlad yar nahay oo caalamku na aqoonsaday, adiga ayaa dabada na haysta, … maxaa kugu diray dawladnimada Soomaaliya?” Cabdullaahi ayaa yiri: “Horta dawladii Siyaad Bare, Soomaali oo dhan baa isugu tagtay oo riday, wax aan keligay mas’uul ka ahay ma ahayn, cid Soomaali ah oo aan la dagaalamin ma jirto. Haddaan ogahay in xaaladu sidaas noqonayso lama dagaalameen, waxaan is lahaa iska bedela keligii taliyaha dalka haystay. Adiga hadda waxaa kugu dhegan waa Hawiyaha Xamar jooga, kuwaas ayaad kari la’dahay in aad dawladnimada ku qanciso, …. ee anigu Garoowe ayaan joogaa oo dhib kuguma hayo”. Cabdiqaasim ayaa hadalkii dhexgalay oo yiri: “Adiga iyo kuwa aad sheegayso ee Xamar jooga ayaa Itoobiya u tegay, si loo burburiyo dawladnimada”. Cabdullaahi ayaa yiri: “Meesha waxba kama qaban kartide, waad ku fashilantaye, aan dawlad cusub dhisno”. Cabdiqaasim ayaa ku warceliyey: “Ma xuma, aan ka tago xilkeyga, balse doorasho ha la galo oo nidaam ha la igu bedelo, iska tag war ma aha, …. shirkan aan fadhino aan xoojino oo heshiis gaarno”. Waxa uu kusii daray: “Musharax ayaan ahay, ee ma balan qaadaysaa haddii aan ku guuleysto, in aadan qori dambe qaadan oo aad ila shaqayso”. Cabdullaahi ayaa yiri: “Waan balanqaadayaa in aan kulo shaqaynayo, ee aniguna musharax baan ahay ee haddii aan doorashada ku guulaysto, ma balanqaadaysaa in aad ila shaqayso”. Cabdiqaasim ayaa yiri: “haa, waan balan qaadayaaye, ee aan ka heshiino qodobada aan isku hayno”. Inta doodani socoto Danjire Afey iyo Kalonzo dooda ayey si dhow ula socdaan. Danjire Afey markii uu maqlay doodaas, qosal ayuu la dhacay, ka dibna, waxa uu u sheegay Kalonzo in ay odayaashu isfahmeen, ka dib markii Kalonzo uu weydiiyey waxa uu ku qoslay. Kalonzo, ayaa yiri: “Sidaan rabnay weeye, shirku waa inoo soconayaa…” Ka dibna shirkii waxa ku soo biiray Kalonzo iyo Danjire Afey. Cabdiqaasim ayaa ku bilaabay haddalkii: “Waan heshiinay aniga iyo Cabdullaahi, ee aan shirka balaarino oo aan ku soo darno saxiibada labada dhinac, …. anigu waxa aan u yeerayaa raysul wasaare Maxamed Cabdi Yuusuf”. Cabdulaahi ayaa yiri: “Aniguna waxa aan u yeerayaa Maxamed Qanyare”. Kulankii labaad, Cabdiqaasim ayaa sheegay ceebta haysata iyo sida wax looga sugayo, waxa uuna ku taliyey in qodobada laysku hayo laga doodo, kuwaas oo ahaa: (1) Dastuurka, (2) Muddo xileedka, (3) Caasumada, (4)Xulista Baarlamaanka, (5) Afka dawlada iyo (6) Arrinta Soomaliland. In kasta oo ugu dambayntii laysla gartay qodobada sare, haddana waxaa ay dood dheer ka jirtay, nooca dawlad nimada (Dawlada dhexe mise faderaal). Maxamed Qanyare oo doodaas ka dhex muuqday ayaa ku taliyey in tirada baarlamaanka laga dhigo 275 (Carta 245), iyo in go’aanka laga gaaray ay dawlada Kenya u soo jeediso ergada oo ay ka dhigto mid ay dawlada Kenya soo hindistay, si aan loogu arag go’aan ay gaareen afar qof. Taladaas ayey dawladii Kenya qaadatay, ka dibna wasiir Kalonzo iyo Danjire Afey, waxa ay la kumeen, ergadii SRRC, oo sidii lagu taliyey ayey hadalkii ugu soo jeediyeen. Waxay ergadii SRRC weydii waxa ay la tahay. Aamus kooban ka dib, Cabdullaahi Yuusuf ayaa yiri: “War bal waxaad soo malmaluuqdeen ku celiya”, Ka dib markii lagu celiyey ayuu mahadcelin ka dib yiri: “Aniga macquul ayey ila tahay qodobada aad soo jeediseen, aniga oo Puntland wakiil ka ah waan saxiixayaa”. Qanyare oo ku xigsaday ayaa yiri: “Alaylehe meesha waan ku daalnay, waan ku caajisnay, sida aan nahay, ma sii eegan karno, waxa ay keentay dawlada Kenya waa macquul, waan qaatay waan saxiixayaa”. Ka dibna arrintu waxa ay noqotay tusbax furtay oo ergadii SRRC way wada saxiixeen. Markii lala kulmay ergadii dawlada ku-meel-gaarka ahayd, ee sidii oo kale warka loogu soo jeediyey, ayuu Cabdiqaasim yiri: “Soomaali ayaan u danaynaynaa oo waa idinla qaadanay soo-jeedintiina, waadna ku mahadsan tihiin dadaalka aad bixiseen”, waxa uu armay in la saxiixo. Qodabadaasi waxa ay noqdeen axdi qarameedkii lagu heshiiyey. Waxaa lagu heshiiyey in baarlamaanka loo soo xulo hab-beeleed (4.5), waxaana la dhisay gudiga khilafaadka. Hogaamiye kooxeedyada ayaa doonay in ay xildhibaan helaan ama ay qof keensadaan. Tan kale waxaa dhacday in salaadiin magac-u-yaal ah lagu caano shubo, si ay u saxiixaan kurisga xildhibaanka. Qoruhu waxa uu sheegay in beelaha Dilig-Mirifle iyo Dir ay si hufan u soo xuleen xildhibaanadoodii, halka beelaha Daarood iyo Mogadishu Clan ay u adkaatay xulista xildhibaanada. Tusaale ahaan, Hartiga (Daarood), waxa ku legdamayey Cabdullaahi Yuusuf iyo Galayr, halka ay Bare Hiiraale, Maxamuud Siyaad iyo Biixi ay ku hardamayeen xildhibaanda beesha Mareexaan. Dhinaca Absamaha (Darood) waxaa iyana ka jiray muran xoogan. Dhinaca, Hawiyaha, waxaa awood badan lahaa hogaamiye kooxeedyada hubaysan. Sidoo kale, qoruhu waxa uu sheegay in hoogaamiyaasha siyaasadu ay diidanaayeen in dadka aqoon-yahanka ah laga dhigo xildhibaano, isaga oo tusaale u soo qaatay, in Mawliid Macaane diidanaa in Dalxe uu xildhibaan noqdo. Qoruhu waxa uu la yaabay dhacdadii ugubka ahayd ee ku saabsanayd in koox Soomaali ah oo sheeganaysa in ay Kiristaan yihiin, kuwaas cabasho u gudbiyeen Danjire Kiblagat iyo kooxdii keenyanka ahaa ee la shaqaynaysay. Kiblagat iyo kooxdii la shaqaynaysay waxa ay u muujiyeen caadifad, waxa ayna miiska soo saareen dood ah in ay kooxdaasi tahay kuwo diin ahaan looga tiro badan yahay, oo loo baahan yahay in ay helaan xaqooda. Doodaas waxaa lagu soo afjarey in ay xaqooda ay ka doontaan qabiilada ay ka dhasheen, maadaama hab-beeleed wax lagu qaybsaday. Bishii Agoosto 22, 2004 ayaa la dhaariyey xildhibaanadii la soo xulay. Sheekada xiisaha leh waxa ay ahayd markii shiikhii dhaarinayey xildhibaanada, uu kitaabkii dhigay oo uu isaga baxay shirkii markii loo yeeray xildhibaanadii ay isku reerka ahaayeen, isaga oo sheegay in xaq daro lagu soo xulay oo uusan dharinayn. Arrintaas waxa ay wax u dhintay hab socodkii shirka, ka dibna Danjire Afey si deg deg ah ayuu ugu yeeray nin Soomaali ah oo ka mid ahaa shaqaalihii xafiiska ergaya shirka (Kiblagat), ka dibna wax uu u sheegay in uu dhaariyo xildhibaanada, sidaas ayaana lagu dhaariyey xildhibaanadii dhimanaa. Markii xildhibaanadii la dhaariyey waxaa bilowday is xulufaysi iyo hardan loogu jiro doorashada. Ugu horeyntii, waxaa la qabtay doorashadii guddoonka baarlamaanka oo ay ku tartamayeen Shariif Xasan iyo Sh. Aadan Madoobe, taas oo dhacday 15/09/2004 uuna ku guulaystay Shariif Xasan. Arrintaasi waxa ay welwel iyo walaac ku riday Cabdullaahi Yuusuf iyo kooxdii SRRC. Hase yeeshee 10/10/2004, ayaa madaxweyne loo doortay Cabdullaahi Yuusuf oo ay la tartameen 5 qof oo uu ka mid ahaa Cabdiqaasim. Xafaladdii caleemo saarka ayuu ka jeediyey khubad soo jiidatay caalamka iyo dadka Soomaaliyeed. Waxaa ka mid ahaa hadaladiisii: “ … Waxaad igu xaman jirteen in aan ahay nin dagaal, maanta laga bilaabase waxa aan ahay nin nabadeed….”. La soco qaybta labaad
  11. Ankara, Türkiye – 10 Febraayo 2026 – Hay’adda Isgaarsiinta Qaranka (HIQ) iyo Hay’adda Teknolojiyadda iyo Isgaarsiinta ee Jamhuuriyadda Türkiye (BTK) ayaa saxiixay Heshiis Is-Afgarad (MoU) oo lagu xoojinayo iskaashiga labada dhinac ee dhinaca isgaarsiinta elektaroonigga ah. Heshiiskan, Hay’adaha HIQ iyo BTK waxay iska kaashan doonaan dhinacyada ay wada daneynayaan, kuwaas oo ay ka mid yihiin nidaaminta isgaarsiinta dayax-gacmeedka, amniga saaybarka, maareynta hirarka, hirgelinta kaabeyaasha internet-ka baahsan (broadband), amniga iyo adkaysiga shabakadaha iyo adeegyada isgaarsiinta, nidaaminta internet-ka, iyo qoddobo kale oo nidaamineed oo la xiriira isgaarsiinta elektaroonigga ah. Heshiiska Is-Afgaradka waxaa xarunta dhexe ee Hay’adda BTK ee Ankara, ku saxiixay Mudane Mustafa Yaasin Sheikh, Maareeyaha Guud ee Hay’adda Isgaarsiinta Qaranka ee Soomaaliya, iyo Mudane Ömer Abdullah Karagözoğlu, Guddoomiyaha Hay’adda Teknolojiyadda Macluumaadka iyo Isgaarsiinta ee Jamhuuriyadda Türkiye. Isagoo ka hadlaya heshiiska is-afgaradka, Mudane Ömer Abdullah Karagözoğlu wuxuu yiri: “Annagoo u marayna iskaashigan, waxaan kor u qaadaynaa is-weydaarsiga aqoonta, khibradda nidaamin, si kor loogu qaado qeybaha isgaarsiinta ee mustaqbalka fog ee labada dal ee Türkiye iyo Soomaaliya.” Dhankiisa, Mudane Mustafa Yaasiin Sheekh ayaa ka hadlay muhiimadda heshiiska, isagoo xusay: “Heshiiskani wuxuu xoojinayaa wada-shaqeynta hay’adeed ee u dhexeysa HIQ iyo BTK, wuxuuna taageerayaa dhisidda awoodda shaqaalaha, is-weydaarsiga aqoonta, iyo horumarinta qaab-dhismeedka nidaamin oo wax ku ool ah, taas oo ka qeyb qaadan doonta kobaca iyo casriyeynta qeybaha isgaarsiinta dalkeena.” Kaddib saxiixa heshiiska, Maareeyaha Guud iyo wafdiga uu hoggaaminayo waxay la yeesheen kulammo gaar ah Hay’adda BTK iyo xarumo kale oo hoos yimaada, iyagoo ka qeybqaatay wadahadallo farsamo, aqoon-isweydaarsi, iyo wadaagis khibradeed oo la xiriira hab-dhaqannada nidaamineed, amniga saaybarka, ilaalinta macaamiisha, iyo hab-maamulka internet-ka. Source: goobjoog.com
  12. ​Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya ayaa saaka magaalada Muqdisho ku fulisay xukunnadii dilka ahaa ee ay horey ugu ridday Cabdi Cabdiqaadir Maxamed (Xuseen) iyo Farxaan Maxamuud Cabdinuur Aadan (Xasan). Labadan nin, oo loo haystay dambiyo culus oo ka dhacay caasimadda, ayaa lagu helay inay si bareer ah u dileen afar muwaadin oo Soomaaliyeed, taas oo keentay in Maxkamadda Darajada 1-aad ay ku riddo xukun ah dil toogasho ah oo ugu dambeyn saaka lagu fuliyey. ​Sida ay xaqiijiyeen mas’uuliyiinta maxkamadda, Cabdi Cabdiqaadir iyo Farxaan Maxamuud ayaa mid kastaaba gacantiisa ku dilay laba qof, taas oo tirada guud ee dhibbanayaasha ka dhigaysa afar qof. Ka dib markii la dhammaystiray hannaankii racfaanka iyo baaritaannada dhabta ah, waxaa lagu go’aamiyey in la fuliyo xukunkii caddaaladda si loogu tusaale qaato loona samata-bixiyo nafta muwaadiniinta kale ee rayidka ah. ​ Source: goobjoog.com
  13. Dawladda Soomaaliya ayaa Wada-hadallo wax ku ool ah kula jirta dhiggeeda Pakistan si ay u Hesho 24 Diyaaradaha Dagaalka ee JF-17 Thunder Block III ah, sida ay xaqiijiyeen ilo militari iyo kuwo warbaahineed oo labada dhinac ka ag dhowe. Inkastoo aysan Dowladda Federaalka Soomaaliya si rasmi ah u shaacin haddana wararka ayaa sheegaya inay wada-hadalladu si heer sare ah u socdaan, ayadoo laga wada-xaajoonayo iibsiga 24 diyaaradaha dagaalka ee nooca JF-17 Thunder Block III ah, sida ay sheegtay shabakadda Defence Security Asia oo xiganaysa ilo xog-ogaal ah. Haddii heshiiskan la meel mariyo, wuxuu noqon doonaa tallaabadii ugu ballaarneyd ee casriyeyn ciidan ee ay Soomaaliya qaaddo tan iyo burburkii dowladdii dhexe sanadkii 1991. Heshiiskan ayaa sidoo kale la filaya inuu horseedo isbeddel istiraatiiji ah oo weyn, kaas oo Soomaaliya uga guureyso ku-tiirsanaanta taageero militari ee shisheeye, kuna wajahan dagaalka argagixisada, ayadoo xoogga saaraysa dhisidda ciidan cirka oo madax-bannaan, casri ah, kana shaqeeya ilaalinta hawada, badda iyo dhulka dalka. iibsiga JF-17 wuxuu si toos ah u saameyn doonaa dheelitirka awoodda cirka ee Geeska Afrika, maadaama Soomaaliya ay si rasmi ah dib ugu soo laabaneyso khariidadda dalalka leh awood dagaal oo cirka ah. Soomaaliya waxay leedahay hawada ugu ballaaran gobolka, taas oo gaaraysa (637,000 km²) iyo xeeb dheer oo ka badan 3,300 km, kuwaas oo muddo dheer aan lahayn ilaalin ku filan. Xogta Wada-hadalladan ayaa soo baxday ka dib booqasho uu bishan Febraayo dalka Pakistan ku tegay wafdi sare oo Soomaaliyeed oo uu hoggaaminayay Taliyaha Ciidanka Cirka Soomaaliya, Janaraal Maxamuud Sheekh Cali (Dable Baylood), taas oo muujinaysa in arrintu ka gudubtay kaliya fikrad una gudubtay wada-xaajood rasmi ah oo dowlad-ila-dowlad ah. Maxaa JF-17 uga dhigaya mid ku habboon Soomaaliya? Sida laga soo xigtay Mas’uuliyiinta Pakistan JF-17 Thunder waa diyaarad leh qiime jaban, balse awood buuxda leh dhammaan noocyada howlgallada iyo hannaanka difaaca hawada ee casriga ah. Khubarada amniga ayaa tilmaamay in JF-17 ay leedahay faa’iidooyin ay ka mid yihiin dabacsanaan hub, tababar, dayactir fudud iyo shuruudo siyaasadeed oo ka yar kuwa la socda diyaaradaha Maraykanka ama Yurub. Sidoo kale diyaaradda Block III ee JF-17 waxay ku qalabeysan tahay: Raadaar AESA ah (KLJ-7A) oo leh awood ogaansho oo gaaraysa ilaa 170 km, Xawaare gaaraya Mach 1.6 oo Masaafada dagaalka ah, taas oo u dhiganta in ka badan 1,350 km, ayadoo sidoo kale ay ku rakibanyihiin gantaallo casri ah oo ay ku jiraan PL-15 (BVR) iyo hub kale. Awoodahan ayaa si gaar ah ugu habboon baahiyaha Soomaaliya ee la xiriira ilaalinta hawada, la-socodka badda, la-dagaallanka tahriibka, burcad-badeedda iyo khataraha amniga qaranka. Ciidanka Cirka Soomaaliya wuxuu ahaa mid ka mid ah kuwa ugu xooggan Afrika xilligii dawladdii kacaanka(1969–1991), isagoo haystay diyaarado ay ka mid ahaayeen MiG-21, MiG-17 iyo Il-28, balse intii lagu jirey burburkii dowladnimada ayay awooddaas si buuxda u baaba’day. Muddo ka badan 30 sano, Soomaaliya waxay ku tiirsaneyd gargaar dibadeed, hayeeshee Qaadistii cunaqabataynta hubka ee Qaramada Midoobay Diseembar 2023 ayaa furtay bog cusub, iyadoo ay Soomaaliya Turkigu horey uga heshay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Bayraktar TB2, sidoo ay tiro diyaaradaha Qumaatiga u kaca ah dibedda ka keensatay. Si kastaba, JF-17 waxay noqan kartaa tiirka ugu weyn ee dib-u-dhiska awoodda cirka, ayadoo taasi ay Soomaaliya ka dhigi karto dal leh ciidan cirka oo u gaar ah, islamarkaana madax-bannaanidiisa ilaashan kara. Source: goobjoog.com
  14. Doon cinjir ka sameysan oo siday 55 rakaab ah, oo ay ku jiraan laba carruur ah, ayaa ku qallibantay xeebta Liibiya, sida ay sheegtay hay’adda socdaalka ee Qaramada Midoobay. Hay’adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa Isniintii ku dhawaaqday in doonta ay siday muhaajiriin iyo qaxooti ka kala yimid dalal kala duwan oo Afrikaan ah, iyadoo la soo badbaadiyay keliya laba haween ah oo u dhashay dalka Nigeria. Doonta ayaa degtay ka dib markii ay biyaha ku socotay qiyaastii lix saacadood iyadoo ka soo baxday magaalada xeebta ku taal ee al-Zawiya ee waqooyi-galbeed Liibiya. Hay’adda Socdaalka Adduunka ee IOM ayaa sheegtay, in sanadkan 2026 keliya, ku dhawaad ​​500 oo muhaajiriin ah la soo sheegay inay dhinteen ama la la’yahay iyagoo isku dayaya inay ka gudbaan Badda Mediterranean-ka iyagoo ka soo tallaabaya dalka Liibiya. Liibiya waxay noqotay goob muhiim u ah muhaajiriinta ka soo jeeda dalalka ka hooseeya Saxaraha Afrika, ee doonaya inay gaaraan Yurub tan iyo markii la dilay hoggaamiyihii muddada dheer xukunka hayay, Muammar Gaddafi sanadkii 2011-kii. Mid ka mid ah labada haween ee badbaaday ayaa waxay sheegtay in ninkeedu kamid ahaa dadka dhintay, halka tan kalena ay sheegtay in labadeeda carruur ah ay dhinteen, sida laga so xigtay hay’addu. Kooxaha IOM waxay labada dumar ah siiyeen daryeel caafimaad oo degdeg ah. Iyadoo la soo weriyo masiibooyin soo noqnoqda, haddana muhaajiriintu waxay sii wadaan inay isku dayaan inay ka gudbaan badda. Horaantii sanadkan, hay’adaha amniga ee Liibiya ayaa sii daayay in ka badan 200 oo muhaajiriin ah oo ku xirnaa meel ay ku tilmaameen xabsi qarsoodi ah oo ku yaalla magaalada Kufra ee koonfur bari dalkaas, ka dib markii lagu hayay xaalado bini-aadanimada ka baxsan, sida ay labo ilo-wareed oo dhanka amniga ah u sheegeen wakaaladda Reuters. Source Bbcsomali Qaran News
  15. Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa lagu wadaa in uu maanta gelinka dambe ka dego magaalada Muqdisho, halkaas oo uu kaga qaybgalayo shirka madaxda Dowldda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka. Wafdi hordhac ah safarka madaxweyne Deni oo ay ka mid yihiin ciidamada ilaalada madaxweynaha ayaa saaka ka degaya garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho. Sidoo kale madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe ayaa maanta gelinka dambe gaaraya magaalada Muqdisho, waxaana uga ka sii horraynaya ciidamo iyo wafdi hordhac u ah safarkiisa. Maanta oo talaado ah taariikhduna ku beegan tahay 10 bisha Febraayo waa maalinkii loo balansanaa shirka Muqdisho, iyada oo lagu wado in ay tagaan dhammaan ka qaybgalayaasha. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dhawaan cudurdaar ka bixisay celintii diyaaradihii waday wafuuda iyo ilaalada madaxweynayaasha Puntland iyo Jubaland, kaddib markii ay labada dhinac dhexdhexaadisay Beesha Caalamka. PUNTLAND POST
  16. America First Global Health Strategy – Bilateral Agreements on Global Health Cooperation Fact Sheet Office of the Spokesperson December 4, 2025 As outlined in the America First Global Health Strategy, the United States will sign multi-year Bilateral Agreements on Global Health Cooperation with dozens of countries receiving U.S. health assistance in the coming weeks. These landmark agreements will advance a comprehensive and shared vision directly between the United States and recipient country governments for continued future cooperation on global health issues. The agreements will also maximize the impact of our global health assistance and strengthen our bilateral relationships while simultaneously saving millions of lives, stopping the spread of diseases globally, and helping countries move toward more resilient and durable health systems. These bilateral global health agreements will continue to build on decades of global health investment by fully transitioning U.S. technical assistance and other key functions, including financial responsibility, to countries currently receiving U.S. health assistance. A key component of each bilateral agreement will be staying committed to the ambitious goals that we have set over the past decades for combatting the spread of HIV/AIDS, tuberculosis, malaria, and polio, while prioritizing maternal and child health, disease surveillance, and infectious disease outbreak preparedness. Our guiding principles in these agreements will include streamlining performance monitoring, reducing non-frontline investment by integrating U.S., programming within a country’s broader health system, mobilizing the private sector and faith-based organizations, and requiring increased co-investment from receipt countries for healthcare workers and commodities. Each agreement will contain important and innovative provisions that facilitate long-term sustainability such as: Commodities: The procurement of commodities will be transitioned from the U.S. government to partner governments gradually over the established period of the agreement. The United States has committed to covering 100 percent of frontline healthcare workers and commodities for the next fiscal year and will work with countries to co-invest in these efforts over time. Frontline Health Workers: Frontline health workers currently funded by the U.S. government will be mapped to the cadres of health workers that can be employed by partner governments, and those cadres of health workers will be transitioned to the partner government payroll over a multi-year period as jointly agreed to. Data Systems: Funding will support the scale up of partner governments’ health data systems to ensure key programmatic data for HIV/AIDS, TB, malaria, polio, and disease outbreaks can be tracked at scale long-term. Co-Investment: Partner governments will increase their domestic health expenditures over the agreement period, a critical step in ensuring partner governments have the resources they need to sustain their health response long-term without support from the U.S. government. Performance Incentives and Transition Assistance: U.S. government financial support will be linked to countries’ ability to meet or exceed key health metrics with financial incentives for countries who exceed those metrics. Since 2001, the United States has invested more than $204 billion to bolster other governments’ health sectors, supporting programs that have saved lives, strengthened health systems, and improved global health cooperation. Through these new bilateral health cooperation agreements, we preserve what works in our health foreign assistance programs while rapidly fixing what is broken. This is another example of the Trump Administration’s America First Global Health Strategy ensuring America is safer, stronger, and more prosperous. Qaran News
  17. Riyaad (Caasimada Online) – Boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa kor u qaadaysa taageeradeeda ay siiso Soomaaliya, gaar ahaan dib-u-dhiska iyo tayeynta hay’adaha amniga dalka. Sida looga wada-hadlay kulan ka dhacay Riyaad, labada dal ayaa xoojinaya iskaashiga dhinacyada amniga, la-dagaallanka argagixisada, is-weydaarsiga khibradaha amni, iyo horumarinta wada-shaqeynta hay’adaha amniga ee labada dal. Kulankan ayaa dhexmaray Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya, Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), oo safar shaqo ku jooga Sacuudi Carabiya, iyo Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Amiir Abdulaziz bin Ayyaf. Kulanka ayaa sidoo kale diiradda lagu saaray horumarinta wada-shaqeynta hay’adaha amniga ee Soomaaliya iyo Sacuudiga. Wasiir Fartaag oo kulanka ku weheliyey Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Jeneraal Asad Cusmaan Cabdullaahi, ayaa uga mahadceliyay Boqortooyada Sacuudiga doorka ay ka qaadato taageerada Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga iyo xasillinta dalka. Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya ayaa carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay iskaashi joogto ah oo wax ku ool ah. Amiir Abdulaziz bin Ayyaf ayaa dhankiisa xaqiijiyay in Boqortooyada Sacuudiga ay ka go’an tahay garab istaagga Soomaaliya, isla markaana ay sii wadi doonto taageerada ay siiso hay’adaha amniga si loo xaqiijiyo amniga iyo xasilloonida dalka. Sidoo kale, dowladaha Soomaaliya iyo Sacuudiga ayaa maanta kala saxiixday heshiis iskaashi oo dhanka difaaca ah, kaas oo ay qalinka ku duugeen Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi iyo dhiggiisa Boqortooyada Sacuudiga, Amiir Khaalid bin Salmaan. Heshiiskan ayaa sii xoojinaya iskaashiga dhinacyada difaaca iyo milatariga ee labada dal, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay Wasaaradda Difaaca. Sidoo kale, wuxuu daboolayaa dhinacyo kala duwan oo ay labada dal si wadajir ah u danaynayaan. Tallaabadan ayaa sii xoojinaysa iskaashiga difaaca, is-weydaarsiga khibradaha, iyo la socodka tiknoolajiyada casriga ah ee amniga iyo warshadaha militariga. Si kastaba, Sacuudiga ayaa u muuqda inuu buuxinayo booska Imaaraadka Carabta, oo dhawaan Soomaaliya ay ka cayrisay gudaha dalka, sidoo kalena ay baabi’isay dhammaan heshiisyadii horay loola galay, oo ay ku jiraan kuwa difaaca. The post Sacuudiga oo kor u qaadaya taageerada Soomaaliya, si uu u buuxiyo booska… appeared first on Caasimada Online.
  18. Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta dalka dib ugu soo laabtay, kaddib safarro shaqo oo rasmi ah oo uu ku kala bixiyay dalalka Qatar iyo Masar. Madaxweynaha ayaa muddadii uu safarradaasi ku guda jiray, waxa uu kulammo miro-dhal ah la yeeshay madaxda sare ee dalalkaas, kuwaas oo diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka laba geesoodka ah, iskaashiga dhinacyada amniga, horumarinta dhaqaalaha iyo arrimaha gobolka Madaxtooyada Soomaaliya ayaa sheegtay in safarradan Madaxweynaha qeyb ka yihiin dadaallada joogtada ah ee Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ku doonayso inay ku xoojiso doorka dalka ee arrimaha gobolka iyo caalamka, isla markaana ku kasbato taageero caalami ah oo lagu garab istaago midnimada iyo madax-bannaanida dalka. Madaxweynaha ayaa haatan guda galaya wada-hadalladii loo ballansanaa ee uu la yeelanayo Golaha Mustaqbalka toddobaadkan, iyadoo magaalada Muqdisho ay kusoo wajahan yihiin madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland. Horay waxaa magaalada u soo gaaray saraakiil iyo la-taliyaal amni oo ka socda Jubbaland iyo Puntland, iyadoo berri la filayo in caasimadda yimaadan ilaalada madaxweynayaasha labada maamul. Shirka ayaa lagu wadaa in ka hor maalinta Khamiista uu ka furmo gudaha Xalane, maadaama hoggaamiyeyaasha Jubaland iyo Puntland ay ka biyo diideen inay tagaan Villa Somalia, iyagoo Xalane u arka goob dhexdhexaad ah oo amnigeeda lagu kalsoonaan karo. Ajendaha shirka ayaa noqonaya arrimaha doorashooyinka, dastuurka, midnimada, dagaallada ka dhanka ah argagixisada iyo abaaraha, sida lagu gaaray kulamadii guddiyada farsamo ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka. Si kastaba, shirkan oo hore uga dib dhacay waqtigiisa ayaa haatan imanaya xilli ay kasii dareyso xiisadda dastuurka, kadib markii Villa Somalia ay dardar-gelisay wax ka beddelkiisa, iyadoo adeegsaneysa guddoonka baarlamaanka, si loo meelmariyo dastuurka lagu muransan yahay. Xubnaha Golaha Mustaqbalka ayaa u arka qorshaha wax ka beddelka dastuurka mid uu Madaxweyne Xasan Sheekh uga dan leeyahay damac muddo-kororsi, taas oo ay si adag uga horyimaadeen. The post Xasan oo dalka kusoo laabtay iyo xogtii ugu dambeeyay wada-hadallada Muqdisho appeared first on Caasimada Online.
  19. Shan qof ayaa ku geeriyooday, tiro kalana waa ay ku dhaawacmeen kaddib shil gaari oo aad u naxdin badani uu maanta ka dhacay jidka iskuxira magaalooyinka Jigjiga iyo Qabribayax. Shilkan oo si gaar ah uga dhacay degaanka Xoodhkay ayaa la sheegay inuu ka dhashay iskudhac gaadiid, inkastoo faahfaahinta rasmiga ah ee sababta shilka ay weli socdaan baaritaanno lagu ogaanayo. Wararka hordhaca ah ee laga helayo goobta shilka ayaa sheegaya in ay jiraan dad dhaawac ah oo xaaladdoodu kala duwan tahay, kuwaas oo hadda lagu dabiibayo xarumo caafimaad. Sawirro goobta shilka laga soo qaaday ayaa muujinaya gaari rakaab ah oo uu burbur xooggani soo gaaray iyo gaadiid kale oo meesha ku sugan. Shilalka baabuurta ayaa ka mid ah musiibooyinka ugu khasaaraha badan ee ka dhaca degaannada Soomaalida, iyadoo sababta loo aaneeyo burburka waddooyinka iyo wadayaasha oo xawaare sare ku kaxeeya gaadiidka. Source: goobjoog.com
  20. Somaliland leader seeks broader recognition following Israel diplomatic breakthrough Somaliland leader seeks broader recognition following Israel diplomatic breakthroughSomaliland leader seeks broader recognition following Israel diplomatic breakthrough / bne IntelliNews FacebookTwitterLinkedInTelegramFlipboardFeedly By bnm Gulf bureau February 9, 2026 Somaliland’s president said the territory will capitalise on Israel’s recent diplomatic recognition to pursue acceptance from Washington and other major powers, presenting the Horn of Africa state as a mineral-rich ally to US President Donald Trump, Semafor reported on February 8. The push to develop the pseudo-state into an actual country comes amid international outrage from Somalia, which does not recognise the breakaway republic. By aligning itself with Israel, Berbera inherits both opportunity and exposure. While recognition opens diplomatic and strategic doors that have long remained closed, it also places Somaliland firmly within a web of regional rivalries and potential security risks. President Abdirahman Mohamed Abdilahi, speaking in Dubai, described Israel’s December decision to become the first country to formally recognise Somaliland as a transformative development for the territory, which has operated as a self-governing entity since its 1991 break from Somalia. “More people will pay attention,” Abdilahi said, noting the global discussion now surrounding Somaliland’s status. Israel’s announcement drew sharp criticism from the African Union, European Union and several governments, including China, Egypt and Saudi Arabia. Tensions over Somaliland’s growing relationship with the United Arab Emirates have complicated relations between Abu Dhabi and Riyadh. The president dismissed the negative responses as primarily driven by political interests or insufficient understanding of Somaliland’s history. He noted the territory predates modern Somalia and initially joined the union voluntarily to unite Somali-speaking regions. Abdilahi said Somaliland’s campaign for international recognition will proceed carefully, given increased opposition. “We have more enemies than before, so everything has to be done discreetly,” he said. Plans to strengthen Israeli ties include establishing embassies and commercial exchanges. The president cited Israel’s technological expertise in education, agriculture, science and water management as areas for cooperation. In courting US support, Abdilahi pointed to Somaliland’s Red Sea and Horn of Africa coastline alongside its natural resource deposits including oil, gas and minerals. “We have the best beaches in the world,” he added. Washington observers view Somaliland as a potential security partner for monitoring weapons trafficking, Yemen’s Houthi movement and China’s expanding presence, including Beijing’s military installation in nearby Djibouti. The UAE remains Somaliland’s largest investor. Port operator DP World has committed over $400mn to expand Berbera’s port infrastructure for major cargo vessels and to develop an adjacent manufacturing and trade zone. Following the UAE’s investment, Somalia scrapped all cooperation agreements with the Emirates, including port concessions and defence arrangements, accusing Abu Dhabi of actions that threaten its sovereignty. Officials in Somaliland said their agreements, including those linked to Berbera port, remain valid, while Puntland and Jubbaland reaffirmed security and development partnerships with Abu Dhabi Source Intellinews Qaran News
  21. Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Turkiga ayaa Soomaaliya keentay nidaamka difaaca hawada, xilli ay Ankara dalka ka bilaabayso qodista shidaalka, isla markaana ay ka hirgelinayso saldhig hawada sare ah oo laga ganayo dayax-gacmeedka. Ankara ayaa maalmihii dambe dalka keenaysay nidaamkan difaaca, iyadoo maanta garoonka caalamiga ah ee Aadan Cadde ay kasoo degtay diyaarad xamuul millatari oo nooca Airbus A400M Atlas ah. Diyaaraddan oo ay leeyihiin ciidamada cirka Turkiga ayaa ka soo kacday saldhigga cirka ee Kayseri Erkilet ee Turkiga, waxaana la rumeysan yahay in imaanshaheedu la xiriiri karo iskaashi milatari oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga. Iskaashiga amni ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga ayaa sii xoogeysanaya, iyadoo Ankara ay dhawaan Soomaaliya keentay diyaaradaha casriga ah ee dagaalka F-16. Sidoo kale, Turkiga ayaa Soomaaliya u soo diray saraakiil ka kala socda ciidamada Cirka, Badda iyo Dhulka, kuwaas oo door ka qaadanaya xoojinta wada-shaqeynta milatari ee labada dhinac. Ankara ayaa sidoo kale xoojisay joogitaankeeda milatari ee Soomaaliya, iyadoo maraakiib casri ah ay ku sugan yihiin biyaha dalka. Maraakiibtaasi ayaa la sheegay inay ka qeyb qaadanayaan ilaalinta shidaalka la soo saarayo, xeryaha la dhisayo, iyo xarunta dayax-gacmeedka ee haatan lagu howlan yahay. Si kastaba, Turkiga ayaa muddooyinkii u dambeeyey ka waday shaqooyin diyaarin ah gudaha garoonka diyaaradaha Muqdisho, kuwaas oo ay ka mid yihiin diyaarinta bakhaarro lagu keydinayo diyaaradaha, qalabka dayactirka, iyo joogitaanka khubaro ku howlan hawl-gelinta iyo taageerada farsamo. Waxaa la sheegaya in keenista nidaamkan difaaca iyo diyaaradaha dagaalka ay si dhow ula xiriirto qorshayaasha qodista shidaalka badda, oo la filayo inay billowdaan dabayaaqada sannadkan, iyo hindisaha kale ee dhismaha saldhig dayax-gacmeed oo laga hirgelinayo waqooyiga Muqdisho. The post Xog: Turkiga oo Soomaaliya keenay nidaamka difaaca hawada + Qorshaha socda appeared first on Caasimada Online.
  22. Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si diirran u soo dhoweysay go’aanka ay Dowladda Suudaan dib ugu billowday ka-qaybgalkeedii buuxda ee Urur-goboleedka IGAD. Dowladdu waxay sheegtay inay arrintan u aragto tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo iskaashiga iyo wada-shaqeynta dalalka gobolka, si loo helo nabad iyo xasillooni waarta. Soomaaliya ayaa sidoo kale tilmaantay inay si gaar ah u tixgelinayso adkeynta xiriirka heer gobol ee kala dhexeeya Jamhuuriyadda Suudaan, kaas oo tiir-dhexaad u ah xoojinta wada-shaqeynta caalamiga ah, isla markaana laf-dhabar u ah ilaalinta nabadda iyo amniga heer gobol iyo heer caalami. “Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay sidoo kale bogaadinaysaa dadaallada diblomaasiyadeed ee ay hormuudka ka ahayd Jamhuuriyadda walaalaha ah ee Jabuuti,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya. Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay si diirran u soo dhaweynaysaa go’aanka ay Dowladda walaalaha ah ee Jamhuuriyadda Suudaan dib ugu billowday ka-qaybgalkeedii buuxda ee Urur-Goboleedka Horumarinta Geeska Afrika (IGAD). Soomaaliya waxay si gaar ah u tixgelinaysaa adkeynta iskaashiga heer gobol ee kala dhexeeya Jamhuuriyadda Suudaan, kaas oo tiir-dhexaad u ah xoojinta wada-shaqeynta wax-ku-oolka ah ee caalamiga ah, isla markaana laf-dhabar u ah ilaalinta nabadda iyo amniga heer gobol iyo heer caalami. Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay sidoo kale bogaadinaysaa dadaallada diblomaasiyadeed ee ay hormuudka ka ahayd Jamhuuriyadda walaalaha ah ee Jabuuti, iyada oo hoos imanaysa hoggaanka xikmadda leh ee Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle, Guddoomiyaha Shir-Madaxeedka IGAD ee xilka haya. Dadaalladan ayaa door muuqda ka qaatay fududeynta dib-u-soo-laabashada guuleysatay ee Jamhuuriyadda Suudaan, taas oo ka tarjumaysa isku-duubnida goboleed iyo masuuliyadda wadajirka ah. The post Dowladda Soomaaliya oo soo dhaweysay go’aanka… appeared first on Caasimada Online.
  23. Muqdisho (Caasimada Online) – Wafdi uu hoggaaminayo Wasiiru-dowlaha Iskaashiga Dhaqaalaha iyo Horumarinta ee dowladda Jarmalka, Mr. Niels Annen ayaa soo gaaray magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Wafdiga ka socda dowladda Jarmalka ayaa waxaa xafiiskiisa ku qaabilay Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre. Kulankan ayaa waxaa sidoo kale qeyb ka ahaa Safiirka Jamhuuriyadda Jarmalka, Sebastian Groth. Ra’iisul Wasaaraha ayaa wafdiga uga warbixiyay xaaladihii ugu dambeeyay ee dalka, oo ay ka mid yihiin abaarta ba’an ee jirta iy guulaha laga gaaray furimaha dagaalka lagula jiro kooxaha argagixisada. Kulanka ayaa sidoo kale waxaa looga hadlay arrimaha doorashooyinka, dhammaystirka dastuurka iyo gogosha wada-hadal ee ay dowladda u fidisay Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. Dhankiisa, Wasiir Niels Annen ayaa Ra’iisul Wasaaraha uga mahad-celiyay qaabilaadda diirran iyo xiriirka saaxiibtinimo ee ka dhaxeeya labada dal, isagoo hoosta ka xarriiqay muhiimadda uu leeyahay iskaashiga ku dhisan dano-wanaagga ee labada dowladood ka dhaxeeya. Ugu dambeyntii, Ra’iisul Wasaare Xamza ayaa xaqiijiyay in dowladda Soomaaliya ay doorkeeda ka qaadan doonto dadaallada xalka loogu raadinayo nabadda iyo xasiloonida adduunka marka la joogo goleyaasha caalamiga ah, gaar ahaan Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay oo ay Soomaaliya ka tahay xubin aan joogto ahayn. Booqashada wafdigan ayaa ku soo beegmeysa xilli uu horumar wanaagsan sameynayo xiriirka Soomaaliya iyo Jarmalka. Dowladda Jarmalka ayaa dhawaan si buuxda u aqoonsatay baasaboorka diblomaasiga ah ee Soomaaliya, taas oo sii xoojinaysa xiriirka diblomaasiyadeed, isla markaana fududeynaysa socdaalka labada dal. The post Wafdi ka socda Jarmalka oo Muqdisho wada-hadallo kula yeeshay DF + Sawirro appeared first on Caasimada Online.
  24. Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Dowlad-Goboleedka HirShabelle, Cali Cabdullahi Cosoble oo qoraal soo saaray ayaa ka fal-celiyay dhaq-dhaqaaqa mucaaradka, isaga oo si gaar ah uga digay qorshe uu sheegay in ay ku doonayaan in lagu beddalo Ra’iisul wasaare Xamse Cabdi Barre. Cali Cosoble ayaa shaaca ka qaaday in arrintan oo kale ay horay u dhacday, isla markaana ay ku khasaareen madaxweynayaashii sameeyay, sida uu hadalka u dhigay. “Xamse hadduu baxo miyey dowladda iyo mucaaradka heshiinayaan? Bal dulmiga iyo beenta qaawan arka. Warkii mucaaradka ma Xamse ha la baddalo ayuu ku soo aruuray? Filimkaan iney Somali hore u daawatay sow lama ogga? Madaxweyneyaashii dalka soo maray ee qaatay taladii mucaaradka kuna khasaaray sidaana ku waayay xilkii madaxweyne ee ay hayeen waxaa ka mid ah: Cabdulqasim Salad Xasan, Cabdullahi Yusuf Axmed iyo Maxamed Cabdullahi Farmaajo” ayuu yiri Cali Cosoble. Madaxweynihii hore ee Maamul-Goboleedka HirShabelle ayaa xusay in xilligan aan loo baahneyn in meesha laga saaro Ra’iisul wasaaraha, isaga oo ugu baaqay Madaxweyne Xasan Sheekh inuu uusan qaadan talada mucaaradka.. “Waxaa xaqiiqo ah in eysan waqtigan la joogo munaasab aheyn inuu Mad Xasan Shekh Maxamud qaato talada mucaaradka” ayuu mar kale yiri madaxweynihii hore ee HirShabelle. Sidoo kale intaas ku daray “Waxaan si buuxda u diidanahay talada ah Xamse hadduu baxo ayey Somali heshiineysa. Oo Xamse oo jooga lama heshiin karo?”. Waxaa kale oo uu soo jeediyay talo muhiim ah, isaga oo yiri “Laba qolo ayaa lala heshiiyaa: 1) qolo jabtay oo isi soo dhiibtay waa lala heshiiyaa, 2) qolo guuleysatay ayadana waxbaa lagu darsadaa oo waa lala heshiiyaa, 3) qolo saddexaad ma jirto”. Soomaaliya ayaa haatan ku jirto marxalad xasaasi ah, waxaana madaxtooyada iyo mucaaradka ay isku hayaan hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddalka Dastuurka kumeel gaarka ah oo xaalad ka abuuray Baarlamaanka. The post Xasan Sheekh oo looga digay inuu beddalo R/W Xamza appeared first on Caasimada Online.