Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Mareykanka ayaa hakisay mashruuc muhiim ah oo ay ku taageeri jirtay Xarunta Warbixinta Maaliyadda Soomaaliya. Go’aankan ayaa dhaqan-galay laba maalin ka hor oo ku beegnayd 30-kii Janaayo 2026, sida ku cad warqad rasmi ah oo ka soo baxday Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka. Warqadda ayaa lagu faray in si degdeg ah loo joojiyo dhammaan kharashaadkii ku socday mashruuca, isla markaana la laalo ballanqaadyadii dhaqaale ee aan weli hirgelin. Xarunta Warbixinta Maaliyadda Soomaaliya (Financial Reporting Center – FRC) ayaa ah hay’adda qaran oo Soomaaliya u qaabilsan la-dagaallanka lacag-dhaqidda iyo ka-hortagga maalgelinta argagixisada. Hakinta taageeradan ayaa loo arkaa mid wiiqeysa dadaalladii lagu xoojinayay isla-xisaabtanka iyo hufnaanta nidaamka maaliyadeed ee dalka, gaar ahaan iyadoo Mareykanku horay u yareeyay barnaamijyo kale oo uu ka fulin jiray Soomaaliya. Ilaa hadda, Dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan hadlin tallaabadan iyo saameynta ay ku yeelan karto shaqada xarunta FRC iyo xiriirka iskaashi ee labada dowladood. Mareykanka ayaa dhawaan hakiyay kaalmada gargaarka raashinka ee Soomaaliya kadib markii la sheegay in la jabsaday bakhaar ku yaalla dekedda Muqdisho oo ay ku jireen raashin gargaar ah oo Maraykanku maalgeliyay. Inkastoo Mareykanka uu Arbacaddii shaaciyay in si degdeg ah dib loogu billaabayo kaalmada gargaarka raashinka ee Soomaaliya, haddana Maamulka Trump weli wuxuu sii wadaa tallaabooyin adag oo lagu kormeerayo gargaarka shisheeye. Maamulka ayaa ka digay in maalgelinta mustaqbalka ay weli tahay mid si dhow isha loogu hayo. Is-mari-waagan diblomaasiyadeed ayaa billowday horraantii bishan markii kooxaha dhismuhu, oo banneynayay dhul loogu talagalay mashruuc casriyeyn ah oo ay waddo shirkadda Turkiga ah ee Albayrak Group, ay dumiyeen bakhaar ay lahayd WFP. Xaruntaas ayaa waxaa ku jiray qiyaastii 76 tan oo raashin muhiim ah oo loogu talagalay dadka nugul. Qoraal ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya Isniintii ayaa lagu muujiyay “qoomamo” ku aaddan “xaaladaas nasiib-darrada ah,” iyadoo la xaqiijiyay in dhammaan agabkii la qabtay dib loogu celiyay hay’adda Qaramada Midoobay. “Dowladda Federaalka waxay qaadanaysaa mas’uuliyadda buuxda ee xallinta xaaladdan,” ayay tiri Wasaaraddu, iyadoo intaas ku dartay inay WFP siisay “bakhaar ka weyn kana habboon kii hore” oo ku dhex yaalla dekedda si loo hubiyo in hawluhu aysan istaagin. The post Mareykanka oo Soomaaliya ka jaray dhaqaalihii… appeared first on Caasimada Online.

Maamulka Jubbalaan ayaa si rasmi ah xorriyaddiisa dib ugu celiyay Senator Ilyaas Beddel Gaboose, ka dib wadahadallo iyo is-afgarad laga gaaray arrimo siyaasadeed oo muddooyinkii danbe taagnaa. Qoraal uu Madaxweynaha Jubbalaan, Mudane Axmed Maxamed Islaam (Axmed-Madoobe), ku baahiyay bartiisa Facebook ayaa lagu sheegay in la isla gartay in danta guud, nabadda iyo midnimada shacabka Jubbalaan ay ka sarreeyaan wax kasta oo kale. “Walaaladay Senator Ilyaas Beddel Gaboose iyo Sheekh Daahir Axmed Cabdullahi waxaan isla garannay in danta guud, nabadda, iyo midnimada shacabka Jubbalaan ay ka horreeyaan arrin kasta, isla markaasna aan si wadajir ah uga shaqeyn doono danta dadka reer Jubbalaan,” ayuu yiri Madaxweynaha Jubbalaan. Axmed-Madoobe ayaa sidoo kale sheegay in Dawladda Jubbalaan ay diyaar u tahay tanaasul ballaaran, si loo xaqiijiyo midnimo iyo wadajir buuxa, isla markaasna ay ka go’an tahay in dhammaan khilaafaadka siyaasadeed lagu xalliyo waddo nabadeed. Ugu danbayn, Madaxweynaha Jubbalaan ayaa adkeeyay in maamulka uu mudnaan siinayo ilaalinta danta guud, xasilloonida iyo mustaqbalka shacabka Jubbalaan, isagoo ku baaqay in la xoojiyo wadahadalka iyo isfahanka siyaasadeed. Source: goobjoog.com

Hawlgalla Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS) ayaa muujiyay walaac ku aaddan in kooxaha hordhaca ah (advance teams) ee maamulada Puntland iyo Jubbaland ay ka baaqdeen ka qeybgalka Shirka Wadatashiga Qaran ee lagu waday inuu ka furmo magaalada Muqdisho, sababo la xiriira oggolaanshooyin farsamo oo aan la bixin. UNTMIS ayaa dhammaan dhinacyada ku boorrisay in ay mudnaan siiyaan shirka wadahadalka ee horay loogu heshiiyay, si loo gaaro is-afgarad ku saabsan arrimaha doorashooyinka iyo qodobbada kale ee masiiriga ah, xilli ay soo dhowdahay dhammaadka muddaxileedyada dastuuriga ah. Sidoo kale, Hay’adda Qaramada Midoobay ayaa ku baaqday in si degdeg ah loo dhammaystiro hawlaha diyaarinta ee ay wadaan kooxaha farsamada, isla markaana ay Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya iyo hoggaanka Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed (Somali Future Council) sameeyaan dadaallo dheeraad ah oo lagu abuurayo jawi ku habboon qabsoomidda shirka iyo in heshiis laga gaaro arrimaha taagan. UNTMIS ayaa mar kale adkaysay muhiimadda ay leedahay wadahadal loo dhan yahay si loo ilaaliyo xasilloonida siyaasadeed iyo hannaanka dimuqraadiyadeed ee dalka. Source: goobjoog.com

Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Wakiillada Beesha Caalamka ayaa muujiyay sida ay uga xun yihiin wixii maanta dhacay, kaddib markii Dowladda Federaalka Soomaaliya ay hawada Muqdisho ka celisay diyaaradihii siday ilaalada gaarka ah ee madaxweynayaasha Jubbaland iyo Puntland. Danjiraha Midowga Yurub ee Soomaaliya ayaa tallaabadaasi ku tilmaantay “ceeb”, iyadoo Marwo Francesca Di Mauro ay dhinacyada ka dalbatay inay ka shaqeeyaan sidii ay u qabsoomi lahaayeen wada-hadalladii loo ballansanaa. “Si kasta oo uu u jiro is-faham waa, Midowga Yurub wuxuu rajeynayaa in dhinacyada oo dhan ay xal u helaan sidii uu u dhici lahaa wada-hadalkan muhiimka ah, loona abuuri lahaa jawi ku habboon doodaha masiiriga ah ee horseedaya jidka loo marayo doorashooyinka,” ayey tiri Francesca oo qoraal soo dhigtay barteeda X (ex-Twitter). Sidoo kale, Hawlgalka Ku-meelgaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa madaxda Soomaaliyeed ugu baaqay in ay lagama maarmaan tahay inay iskugu yimaadaan miiska wada-hadalka, iyagoo dhacdadii maanta ku tilmaamay mid laga xumaado. “UNTMIS waxay ka xun tahay in kooxihii horudhaca u ahaa wufuudda Puntland iyo Jubaland aysan soo gaarin Madasha Wadatashiga Qaran ee lagu waday in ay ka furanto magaalada Muqdisho,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed kasoo baxay xafiiska QM. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta hawada Muqdisho dib uga celisay diyaarado siday ciidamo hubeysan oo ay iska soo hormariyeen madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland, kuwaas oo saaka kasoo ambabaxay Kismaayo iyo Garoowe. Dowladda ayaa ku andacootay in tallaabadan u qaaday si loo ilaaliyo baratakoollada iyo habraacyada amniga, halka maamullada Puntland iyo Jubaland ay sheegeen in khatar la galiyay saraakiil iyo ciidamo hordhac u ahaa safarka la filayay in madaxdaan ku soo gaaran caasimada Soomaaliya. Waxay sheegeen in ujeedka ka dambeeya go’aankan uu yahay in la fashiliyo wada-hadallada lagu wado in ay dhex-maraan Villa Soomaaliya iyo Golaha Mustaqalka oo loo qorsheeyay inay berri bilowdaan. Hoos ka aqriso qoraalka oo dhameystiran: UNTMIS waxay ka xun tahay in kooxihii horudhaca u ahaa wufuudda Puntland iyo Jubaland aysan soo gaarin Madasha Wadatashiga Qaran ee lagu waday in ay ka furanto magaalada Muqdisho, sababo la xiriira hannaankii farsamo ee loo baahnaa oo aan la oggolaan. Waxaan si adag ugu dhiirigelinaynaa dhammaan dhinacyada inay mudnaanta siiyaan gogosha wada-tashiga ee hore loogu heshiiyey, si loo gaaro is-afgarad ku saabsan doorashooyinka iyo arrimaha kale ee mudnaanta u leh qaranka, ka hor dhammaadka muddada waajibaadka dastuuriga ah. Sidoo kale, waxaan ku boorrineynaa in si degdeg ah loo dhammaystiro shaqada diyaarinta ee ay wadaan kooxaha farsamada, isla markaana Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo hoggaanka Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ay sameeyaan dadaal dheeri ah oo lagu abuuro jawi ku habboon wada-hadal wax-ku-ool ah, oo lagu gaaro heshiis loo dhan yahay. The post Beesha caalamka oo ka hadashay dhacdadii maanta, farriina u dirtay DF iyo Golaha Mustaqbalka appeared first on Caasimada Online.

Midowga Yurub ayaa muujiyay walaac iyo niyadjab ku aaddan fashilka ku yimid imaatinka wafdiyada horudhaca u ahaa maamullada Buntilaan iyo Jubbalaan ee magaalada Muqdisho, kuwaas oo maanta la filayay inay ka qeybgalaan wadahadallo siyaasadeed oo muhiim ah. Danjiraha Midowga Yurub ee Soomaaliya, Francesca Di Mauro, ayaa sheegtay in Midowga Yurub uu aad uga xun yahay in wafdiyadaasi aysan suurtagelin inay soo gaaraan caasimadda. Waxay xustay in inkastoo ay jiraan isfahan-la’aan iyo khilaafyo jira, haddana ay muhiim tahay in dhinacyada oo dhan ay helaan xal u sahla wadahadallo miradhal ah. “Midowga Yurub wuxuu rejaynayaa in dhammaan dhinacyadu ay ka shaqeeyaan sidii loo heli lahaa hannaan lagu fududeeyo wadahadalkan muhiimka ah, loona abuuri lahaa jawi ku habboon doodaha masiiriga ah ee horseedaya geeddisocodka doorashooyinka,” ayay tiri Danjire Di Mauro. Arrintan ayaa timid ka dib markii Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya ay dibucelisay diyaarado siday wafdiyada horudhaca u ahaa Buntilaan iyo Jubbalaan, kuwaas oo ay ku jireen ciidamo amniga wafdiga sugayay. Dawladda Federaalka ah, gaar ahaan Wasaaradda Amniga Gudaha, ayaa sheegtay in tallaabadan ay qaadeen ka dib markii xubno ka tirsan waxa ay ku tilmaameen “Golaha Mustaqbalka Soomaaliya” ay iskudayeen inay hub ku soo qaadaan diyaarad, taasoo ay Wasaaraddu ku sheegtay xadgudub ka dhan ah nidaamka amniga Garoonka Aadan-Cadde. Source: goobjoog.com

6d83835d10c216af9b27cf8e7629b25b Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyihii hore ee gobolka Hiiraan, Cali Jeyte Cismaan ayaa ku dhawaaqay inuu yahay musharrax u taagan xilka madaxweynaha Dowlad-goboleedka HirShabelle. Jeyte ayaa sheegay inuu qayb ka yahay isbeddel lagu badbaadinayo maamulka HirShabelle, si loo helo maamul heybad leh, isla markaana la hana-qaado maamullada kale ee dalka. “Waxaan shaacinayaa inaan ahay musharrax u taagan hanashada xilka madaxweynaha Dowlad-goboleedka HirShabelle, kaddib markii aan aqbalay talo-soo-jeedin muddo fog iiga imaaneysay ummadda ku dhaqan Dowlad-goboleedka HirShabelle, dal iyo dibad,” ayuu Jeyte ku yiri qoraal uu soo saaray. Sidoo kale wuxuu sheegay in hanka iyo himilada ugu weyn ee uu xaqiijinayo ay tahay in HirShabelle noqoto deegaan ka caagan argagixiso, isla markaana leh qiyam maamul oo sharfan, una noqota udub-dhexaad adkeynta amniga dalka iyo xoojinta midnimada nidaamka federaalka ee dowladnimadeenna. “Sidaas darteed, walaalayaal, barnaamijkayga siyaasadeed oo ah mid baaxad leh, waxaan ku bayaamin doonaa madal siyaasadeed oo aan iclaamin doono, hadduu Eebe idmo.” Hoos ka aqriso qoraalka Jeyte: BISMILLAH, BAYAAN SHAACIN RASMI AH XILKA MADAXWEYNAHA HIRSHABELLE Ugu horeeyn waxaan salaan diiran u dirayaa guud ahaan shacab’ka Soomaaliyeed meel walba oo ay joogaan. Salaan dabadeed, maanta oo ay taariikhdu tahay 01/02/2026, waxaan halkaan ka shaacinayaa anigoo ah (Cali Jeeyte Cismaan) inaan ahay musharrax u taagan hanashada xilka Madaxweynaha Dowlad-goboleedka HirShabelle ee muddo xileedka 2026–2030. Sababaha musharraxnimadeyda 1= Markii aan arkay ahmiyadda iyo qiimaha ay leedahay in la helo maamul ku dhisan is-ongol iyo isla-guddoomid, anigoo garawsan, waayo-aragna u ah xaaladahii habraaceed ee ay soo martay Dowlad-goboleedka HirShabelle tan iyo dhismaheedii; haddaba si aan u dhisanno maamul cadaalad leh, wadajir leh, halbeegga lagu cabbiri karana uu yahay dad iyo deegaan wadajira, isna aqbalsan, waa sababta aan isugu sharaxay xilkan. 2= Markii aan aqbalay talo-soo-jeedin soo socotay muddo fog oo iiga imaaneysay ummadda ku dhaqan Dowlad-goboleedka HirShabelle, dal iyo dibad, waxaan go’aan saaray inaan wajaho, qaybna ka ahaado isbeddelka lagu badbaadinayo maamulka HirShabelle, si aan u helno maamul heybad leh, lana hana-qaado maamulada kale ee qaybta ka ah Dowladda Federaalka Soomaaliya. Sidaas daraadeed, walaalayaal, barnaamijkeeyga siyaasadeed oo ah mid baaxad leh, waxaan ku bayaanin doonaa madal siyaasadeed oo aan iclaamin doono, hadduu Eebe idmo. Hanka iyo himilada ugu weyn ee aynu xaqiijinayno waa inaan HirShabelle ka dhiganno meel ka caagan argagixiso, leh qiyam maamul oo sharfan, u-dub-dhexaadna u noqota adkeynta amniga dalka iyo xoojinta midnimada nidaamka federaalka ee dowladnimadeenna. Ugu dambeyntii, waxaan u soo jeedinayaa kana codsanayaa ummadda ku dhaqan Dowlad-goboleedka HirShabelle in loo midoobo midnimada Dowlad-goboleedka HirShabelle, oo maanta wajahaya hubanti amni iyo dagaallo argagixiso, qalbiyadana laysku furo, lana abuuro jawi caqli iyo xikmad leh oo aan ku wajahno isbeddel ina dhaxalsiiya horumar iyo amni ku dhisan is-ongol iyo isla-guddoon. HOGGAAN AMNI IYO AMAANO LEH XURRIYAD IYO XASILLOONI LEH Alle Mahadleh. The post Jeyte oo ku dhawaaqay inuu yahay musharax madaxweyne appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) – Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa si adag u cambaareeyay tallaabadii ay maanta Dowladda Federaalka dib ugu celisay diyaaradihii siday ilaalada gaarka ah ee hoggaamiyeyaasha Puntland iyo Jubaland. Golaha ayaa go’aanka dowladda ku tilmaamay mid mas’uuliyad-darro ah. “Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo dowladdiisuba waxay qaateen go’aan qar iska xoornimo ah oo khatar gelinaya nolosha wufuuddii saarnayd diyaaradaha la celiyay,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed kasoo baxay Golaha. Golaha ayaa xusay inuu si niyadsami ah u aqbalay gogosha ay dowladdu dhigtay, isagoo dowladda ku eedeeyay inay maalmihii dambe qaadeysay tallaabooyin si cad loogu carqaladeynayo qabsoomidda gogosha, kuwaas oo ay ka mid ahaayeen: Kulammo iyo hadallo lid ku ahaa ujeeddooyinka gogosha wada-hadallada; Wax ka beddelka dastuurka; Iyo xanibaadda duulimaadyada wufuuddii ka qayb-geli lahayd gogosha. Golaha Mustaqbalka ayaa caddeeyay inuu dib u eegis ku samayn doono tubta wada-hadallada, kaddib tallaabooyinka ay qaaday dowladda, xilli la filayay in shirka uu furmo Isniinta berrito ah. Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka oo dhameystiran: Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed wuxuu cambaareynayaa go’aanka mas’uuliyad darada ah ee Dowladda Federaalka Soomaaliyeed ku celisay duulimaadyadii ka soo kala kicitimay magaalooyinka Kismaayo iyo Garoowe, siddayna wufuud hordhac ahayd oo ka koobnaa mas’uuliyiin, saxaafad, iyo ilaalada gaarka ee Madaxwaynayaasha Puntland iyo Jubaland. Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed wuxuu caddaynayaa in heshiis laga gaaray dhammaan qodobadii gundhiga u ahaa qabsoomidda shirka wadahadalada oo ay qayb ka tahay ogolaanshaha ilaalada gaarka ah ee mas’uuliyiinta shirka ka qayb galaysa. Madaxwayne Xasan Sheekh Maxamuud iyo dowladdiisuba waxay qaateen go’aan qar iska xoornimo ah oo khatar galinaya nolosha wufuudii saarnayd diyaaradadaha la celshay. Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed wuxuu si niyadsami ah u aqbalay gogosha ay dowladdu dhigtay, waxaase aqbalaadda kaddib socday tallaabooyin si cad loogu carqaladaynayo qabsoomidda gogosha, kuwaas oo ay ka mid ahaayeen: kulamo iyo hadallo lid ku ahaa ujeeddooyinka gogosha wadahadalada, waxa beddelka dastuurka, iyo xanibaadda duulimaadyada wufuudii ka qaybgelilahaa gogosha. Hadaba, Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed wuxuu dadka Soomaaliyeed u caddaynayaa in uu diyaar u yahay wadahadal daacad laga yahay, wuxuuna dib u eegis ku samayn doonaa tubta wadahadalada. The post Golaha Mustaqbalka oo meel adag ka istaagay tallaabadii DF ku celisay ciidanka appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa caddeysay in martiqaadkeedii gogosha wada-hadalka aysan waxba iska baddalin, xilli ay maanta dib u celisay diyaaradihii waday ciidamadii ay iska hor mariyeen madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland. Wasaaradda Amniga Gudaha oo war-saxaafadeed soo saartay ayaa ku boorrisay xubnaha Madasha Mustaqbalka in ay ilaaliyaan baratakoollada iyo habraacyada amniga, si loo abuuro jawi xasiloon oo nabad ah oo shirku ku qabsoomo. Wasaaradda ayaa celinta ilaalada madaxda Puntland iyo Jubaland soo direen saaka ku tilmaamtay kuwo ka hor imanaya habraacyada amni ee garoonka Muqdisho iyo guud ahaan kan caasimadda. “Dowladda Soomaaliya waxay mas’uuliyad ka saaran tahay amniga iyo badqabka muwaadiniinta, si taa loo fuliyo, xukuumadda Federaalka Soomaaliya waxay hore u meel marisay qaraarro caddeynaya baratakoollada iyo habraacyada lagu sugayo amniga Garoonka Caalamiga ah ee Aadan Cadde, iyo guud ahaan amniga caasimadda taas oo suurta gelisay amniga iyo nabadda lagu naaloonayo,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka. Waxay sheegtay in xubno ka mid ah Madasha Mustaqbalka oo ka qeyb-gali lahaa shirka wada-hadallada ee dowladda ku baaqday in ay saaka isku dayeen in ay diyaarado kusoo daabulaan ciidamo iyo hub aan la garanayn ujeedada ay ka leeyihiin, tas oo xad-gudub ku ah qaraarrada amniga lagu sugayo. Qaraarada baratoolka iyo habraacyada amniga lagu sugayo ayey wasaaraddu sheegtay inay yihiin kuwa ay ku dhaqmaan dhammaan madaxda sare ee Dowladda Federaalka Soomaaliya, kuwa maamul goboleedyada iyo madaxda hore ee dalka. “Hay’addaha amniga dowladda iyo gudida qaban-qaabada shirka waxay ku wargaliyeen xubnaha guddiga ku matalayey golaha mustaqbalka, in aan la aqbali karin ciidamo iyo hub aan la soo marin hanaankii iyo habraacyadii lagu dhaqmayo,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka kasoo baxay Wasaaradda Amniga Gudaha Soomaaliya. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta hawada Muqdisho dib uga celisay diyaarado siday ciidamo hubeysan oo ay iska soo hormariyeen madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland, kuwaas oo saaka kasoo ambabaxay Kismaayo iyo Garoowe. Mas’uuliyiinta Hay’adda Duulista Hawada ayaa la siiyay amar toos ah oo ku aaddan in aysan jiri karin diyaarado dambe oo sida ciidamo oo kasoo duuli kara labada magaalo, sida ay ogaatay Caasimada Online. Si kastaba, tallaabadan waxaa durba si adag uga fal-celiyay maamullada Puntland iyo Jubaland, kuwaas oo sheegay in khatar la galiyay saraakiil iyo ciidamo hordhac u ahaa safarka la filayay in madaxdaan ku soo gaaran caasimada Soomaaliya. Waxay sheegeen in ujeedka ka dambeeya go’aankan uu yahay in la fashiliyo wada-hadallada lagu wado in ay dhex-maraan Villa Soomaaliya iyo Golaha Mustaqalka oo loo qorsheeyay inay berri bilowdaan. Tallaabooyinkan ayey xuseen inay ka dhalan karaan halis iyo qalalaase hor leh, isla markaana la iskula xisaabtami doono falkaasi. The post Ma isbeddel ayaa ku yimid gogosha wada-hadalka kadib tallaabada DF ee maanta appeared first on Caasimada Online.

WQ: Bilaal Qaasin Fiqi (Aar) “Taariikhdu dadkay bartaa Dunida waayaheeda.”—Hees Hore Sooyaalku waxa uu marag iyo markhaati u yahay tagtadii toolmoonayd, waayihii la soo maray, dharaarihii wacnaa iyo hayaankii lagu soo hodmay. Marka aan rabno inaan wax ka ogaanno waxa aan nahay, waa inaan u noqonno ummad aayaheeda u adeegaysa oo aan taariikhdeenna wax ka barannaa. Qof kasta oo dadaalay oo bulshadiisa wax taray wuxuu, nolol iyo geeriba, mudanyahay in la maamuso oo magaciisa la waariyo, wax kalaba ha joogtee. Qaaraanka ummadeed ee uu qofkaasi dadkiisa gashaday iyo abaalka uu taartay dartood, wuxuu ku istaahilaa in aan milgayntiisa iyo xuskiisa, marnaba, laga daalin—oo si loo weyneeyo, inta ugu badan la hadalhayo. Noloshiisa gaarka ahayd, sooyaalkiisa tacliineed ama shaqo, waxsoosaarkiisa aqooneed iyo waxqabadkiisa kalaba ma geyaan in sahal loo hilmaamo oo loo arko, sida uu qoraa Ibraahin-Hawd Yuusuf Axmed jeer sii horraysay qoray: “Nin(kii) iska dhintay!” Waxa ugu weyn ee aan dadkaas ku maamusi karnaa waa waxqabadkoodii oo la qaadaadhigo oo la weeleeyo raadkoodii wanaagsanaa, isla mar ahaantaasna la gorfeeyo dhaxalkii ay uga tageen ummaddooda. Bulsho kasta oo tixgelisa hormuudkeeda iyo labeenteeda waxa hubaal ah in ay ku tallaabsanayso dhabbaha guusha waarta iyo qarannimada taabbagalka ah. Waa Kuma Kaddare? “Halka Deyr waqtigu dhigo Dib baa looga sheekayn Kaddaraa u magacbixin.”— Maxamed-Hadraawi I. Warsame: Dibedyaal Xuseen Sheekh Axmed Hilowle, oo Kaddare loo garan ogyahay, waxa uu ahaa: afyaqaan leh far xerudhalad ah oo isaga u gaar ah; aftahan leh codkarnimo gaasabaxday; qoraa qalin macaan; saxafi barnaamish-soosaare ah; siyaasi dhiggiis ka sheeggan oo nabaddoonnimo ku tilmaaman; iyo dugsi suugaaneed oo gaar ah. Si aad u xaqiiqsato cabqarinimada tilmaaman ee aan caadku saarnayn, u dhabbagal maansooyinkiisa dhab-ka-hadalka ah iyo sheekadiisa Warsame iyo Waasuge ee anuugga ah (masterpiece). Xuseen Sheekh Axmed Hilowle oo ku magacdheeraa “Kaddare” waxa uu hilaadda 1934tii ku dhashay magaalaxeebeedda guunka ah ee Cadale—oo dhacda gobolka Shabeellaha Dhexe. Halkaas ayuu ku koray, ku kacaamay oo ku kaalingalay. Dugsi Quraanka ayuu ka galay, isla degmada Cadale, wuxuuna markii danbe u soo wareegay degmada Warta Nabadda ee magaalada Muqdisho. Isla magaalada Muqdisho ayuu tacliinta kale ee dhexe iyo ka bilaabay—isaga oo 1947dii ku biiray iskuul Talyaanigu maamuli jiray oo “Cardinale Masaea” magaciisu ahaa. Waxa uu ahaa hawlkar firfircooni badan oo dhiirran, waxayna taasi geyaysiisay in uu bilowgiiba la qabsado carcarta halgankii siyaasiga ahaa ee gumaysi-la-dirirka, isaga oo xubin ka noqday Xisbigii Dhallinyarada ee SYL (Somali Youth League). Maanta oo ay ku beegan tahay kow-iyo-tobansannaguuradii ka soo wareegtay maalintii uu geeriyooday, Alle ha u naxariistee, Dr. Xuseen Sheekh Axmed Hilowle (Kaddare), waxaan xuskiisa ku weynaynaynaa isxusuusinta waxqabadkii macnaha badan lahaa ee uu hormarsaday iyo raadkiisa cilmiyeed ee uu bulshadiisa uga tagay. *** Intaas ka dib, marka kowaad, Kaddare waxa uu ahaa “afyaqaan” dhab ah oo lahaa far uu isagu curiyaheeda yahay. Sidoo kale, “indheergarad” bulsho ayuu ahaa, oo dareen ummadeed leh; marka saddexaadna, wuxuu ahaa suugaanyahan baarka sare ah oo laamaha magoolay ee suugaanta meel sare ka goosta. Sidaas darteed, aan isdultaagno kaalintii uu ku lahaa far-u-yeelidda af Soomaaliga—sidoo kalana, aan ku tuuntuunsanno waxgalnimada fartiisa; qiimaha iyo qarada suugaantiisa iyo kaalintiisa indheergaradnimo. Afyaqaan “Kaddaraa ogaalkay Qoraal loogu iman jiray.”—Yuusuf-Shaacir Cismaan Cabdille: Aygarad 1972dii ka hor, Soomaalidu ma aysan lahayn far rasmi ah oo ay afkeeda ku dhigato. Ma jirin dhaqan akhrisqoraal oo taabbagal ah. Hilaadda qarnigii bartamihii qarnigii 19aad ilaa midkii 20aad waxaa jiray iskudayo isa soo tarayay oo far-u-yeelidda af Soomaaliga daarranaa—kuwaas oo shisheeye iyo sokeeyaba aan loo kala harin. Sidaas darteed, waa dhowaangal cilmibaarista af Soomaaliga iyo wax-ku-qoriddiisuba. Imaatinkii gumaystaha ka hor, waxaa si isdabajoog ah dhulka Soomaaliyeed ugu soo qulqulayay sahamiyayaal ceelalyo u ahaa duullaanka gumaystuhu damacsanaa. Sahannadaas ayaa ujeedkooda ugu weyni ahaa dersidda dhaqanka iyo hiddaha, afka iyo isirka Soomaalida. Taas oo u dhuranays si uu saancaddaaluhu yoolashiisa gumaystanimo ee gurracan u gaaro. Deraasadahaas gumaystuhu garwadeenka ka ahaa, waxaan ka carrabaabi karnaa: Daved Salt 1814; Rigby, C.P. 1849; Praetorius, Franz 1870; Captan Frederick Mercer Hunter (1880)—oo dhammaantood salka ku hayay dano gumayste, si loo fahmo habdhaqanka Soomaalida, loona derso habfikirkooda iyo baxaalliga kasmadooda. Haddaba, dadaallada loo galay far-u-samaynta af Soomaaliga ayaa ku dhereran cilmibaarista guud ee uu gumaystuhu ku dersayay bulshada Soomaaliyeed iyo afkeeda. Inkastoo ay culimadii Soomaaliyeed ee hore u adeegsan jireen higgaadda Carbeed in ay ku qortaan qasiiddooyinkooda, sida Sheekh Uways al-Baraawi (1890) oo qasiiddooyinka laga hayo ku diiwaaniyay xuruufta af Carabiga oo dhawaaq af Soomaali ah huwan, misana cilmibaarayaashii gumaystuhu waxay dhankooda ka wadeen in ay far u sameeyaan Soomaalida. Tusaale ahaan, Captan J.S.King (1887) ayaa, inta la hayo, ah qofkii ugu horreeyay ee iskudaya in uu far u yeelo af Soomaaliga, isaga oo iskudayay in uu dhawaaqyada af Soomaaliga ku dhigo higgaadda af Carabiga. Dhinaca kale, rubuchoraadkii qarnigii 20aad, waxaa iyagana bilowday aqoonyahanno Soomaaliyeed oo ay damaqday baylahnimada af Soomaaliga iyo la’aanta far dadkiisu ku haqabbeelaan. Cismaan Yuusuf Keenadiid ayaa 1920kii iskudayay in uu abuuro far xerudhalan ah oo leh xarfo u gaar ah. Waxaa ku kala xigay Sheekh Maxamed Cabdi Makaahiil oo 1924tii soo kordhiyay higgaaddii af Carabiga oo uu sii horumariyay iyo Sheekh Cabdiraxmaan Sheekh Nuur oo 1933dii curiyay far “Gedabiirsiya” ku magacdheerayd oo ku tirsan faraha xerudhalanka ah ee aqoonyahannadii Soomaaliyeed u curiyeen afkooda hooyo. Inkastoo ay baraarug bulsho abuureen oo isdareensiinta ahmiyadda far-u-yeelidda afka gacan weyn ka geysteen, haddana—nasiibdarro, farahaasi ma aysan hirgelin oo sidii la rabay bulshadu ugama aysan boganin—baahidii loo curiyayna xal rasmi ah uma aysan noqonin, sabab kastaa ha keentee. 1950meeyadii ayaa waxaa hal mar cirka carrabka la wada gaaray dareenkii abuurnaa ee danaynta far-u-helidda af Soomaaliga daarranaa iyo diidmo adag oo lagala hortagayay afafkii gumaystaha ee barabixinayay af Soomaaliga—kuwaas oo noqday afafkii maamulka, waxbarashada iyo xiriirka dadweynaha. In ka badan tobaneeyo farood oo hor leh bay aqoonyahanno Soomaaliyeed maamiyeen oo curinteeda isku hawleen. Xuseen Sheekh Axmed Hilowle oo ka dhinbila-qaadanaya dadaalladaas soo taxnaa, ee isdabayaallay ilaa bartamihii qarnigii 18aad, ayaa 1952dii curiyay far uu loogu magacdaray “Kaddariya”, isaga oo qeyb ka ah dadaalladii far-u-raadinta af Soomaaliga. Waxa uu ka gilgishay duullaankii ay afafkii gumaystuhu kula jireen af Soomaaliga, isaga oo ka duulaya in afafkii qalaad ka sare mareen afkiisii hooyo ayuu guntiga dhiisha isaga dhigay sidii uu afkiisa far ugu yeeli lahaa. Warbixintii cilmi-afeed (linguistic report) ee uu soo saaaray Guddigii Af Sooomaaliga ee 1961dii, waxaa ku xusan in ay jireen 18 farood oo kala ahaa: 11 farood oo Soomaali ah (xerudhalan), 4 farood oo Carabi ah iyo 3 farood oo Laatiin ah. Si, haddaba, loo kala saaro farihii tartamayay, waxa uu Guddigii Af Soomaaliga soosaaray qiimayn ka kooban 17 halbeeg—taas oo si cilmi ah loogu kuurgalayo, looguna kala saarayo farihii isgarbinayay. Qiimayn dheer ka dib, wuxuu Guddigu go’aamiyay oo soosaaray labada farood ee ugu sarreeyay tayo ahaan, iyaga oo ku taliyay in la qaato. Labadaas farood, midda kowaadi waxay ahayd fartii uu Shire Jaamac Axmed ku tartamayay, oo ka mid ahayd saddexdii far ee Laatiinka ahaa, waxayna buuxisay 15 ka mid ah 17dii halbeeg ee la dejiyay. Halka fartii Xuseen Sheekh Axmed Hilowle, oo ka mid ahayd 11dii far ee xerudhaladka ahaa, ay buuxisay 10 ka mid ah 17dii halbeeg. Sida uu Cabdalla C. Mansuur qorayana, “farihii kale oo idil midna ma gaarin natiijadaas (Mansuur, 2024). Haddaba, farta Kaddariya oo qiimaynta Guddigii Af Soomaaliga ee 1961 kaga mudatay kaalinta labaad, ka gadaale markii ay ka horraysiiyeen farta Laatiinka oo uu Shire Jaamac Axmed hormuudka u ahaa aqoonyahankii u ololaynayay, waxa ay maanta iyo mar kasta oo kale u baahan tahay cilmibaaris joogto ah iyo milicsi dib loogu eegayo dadaalladii loo soo maray halgankii far-u-samaynta af Soomaaliga. Indheergarad Muddo dheer, waxaa Soomaalida indheergarad diran u ahaa abwaanka iyo wadaadka. Iyagaa isu yaqaannay in ay bulshada wax badan u ogyihiin. Tagtada, taaganta iyo timaaddadaba labadoodaa wax laga weydiin jiray. Sidaas darteed, hal-abuurka Soomaaliyeed meel uu joogaba wuxuu wax ka oran jiray hadba wixii bulshadiisa la soo dersa iyo arrimaha kale ee ay u urbixin waayaan. Kaddare oo ahaa abwaan murti badan, wuxuu ka mid ahaa indheergaradkii xilligiisa ee bulshadooda afhayeenka u ahaa. Isaga iyo rag kaloo badan waxay ka mid ahaayeen silsiladdii Deelley oo mawduucyo iyo arrimo badan, oo uu mid kastaa nuxur (theme) gaar ah sido, ku falkiyeen, kuna faaqideen—sida qabyaaladda, talamaroorsiga xukunka iyo kala-irdhaynta bulshada. Muddo uu noolaa, Kaddare wuxuu ku suntanaa nabaddoonnimo ay geesinimo weheliso; maandheeri ay codkarnimo weheliso; iyo aftahannimo dhalan ah oo uu hiddaysanayo. Suugaanyahan “Dhulkaanu dadka waw dhaxays Dhiishaase ninba meel dhigtaa.”—Dr. Xuseen-Kaddare Sheekh Axmed Hilowle Waxqabadka suugaaneed ee Dr. Xuseen-Kaddare Sheekh Axmed Hilowle ee shaacbaxay—qoraheedana lagu majeerto—waxaa ka mid ah sheekadiisa caanka ah ee “Warsame iyo Waasuge: Socdaalkii 30ka Maalmood” oo ah sheeko koobsanaysa ifafaalayaal iyo shaacsanayaal bulsho (phenomenon) oo, jeerkaas iyo haddaba, si weyn uga dhex muuqda waaqica Soomaalida. Ifafaalayaashaas waaweyn ee gudaha sheekada ku filiqsan waxaa ka mid ah: magaalagalkii Soomaalida iyo magaalowgii; anshaxa bulshada iyo hoobadkii akhlaaqeed ee casriyowgu sameeyay (modernity); hirdankii ka dhex dhacay asalraaca (traditional) iyo casriyowgii xawliga ku socday ee dawladnimada casriga ahi horseedka ka ahayd. Waxa ay sheekadu fahan xeeldheer ka bixinaysaa habnololeedkii bulshada Soomaaliyeed ee soojireenka aha, habkii ay u dhaqmi jirtay iyo habdhaqankii magaalowgu watay ee ilbaxnimadii reer Galbeedku soo waaridday. Marka intaas laga yimaado, dhismaha iyo habqoraalka sheekadu waa mid jidiinmar leh oo aan lagu merganayn; huwan ereyo cufan, fudud oo la wada fahmi karo, isla markaasna xanbaarsan macne mug weyn. Gunaanad “Hunguri calaf baa xukuma Hantina dhaqan baa shushuba Dadkana hiddihiisa guud Wixii la hayaa dhex yaal.”—Maxamed-Hadraawi I. Warsame: Anuun baa Hooyadaaya Gabagadii, Dr. Xuseen Sheekh Axmed (Kaddare) iyo cid kasta oo la mid ah, waxa ay qarankeeda ka mudan tahay in magaceeda taariikhda lagu waariyo oo la weeleeyo waxqabadkeeda; la nooleeyo raadkeeda—lagu kaydiyo galalka sooyaalka. Maadaama aysan ummaduhu sina uga maarmi karin halyeeyo iyo haldoorro ay ku hirtaan, waxaa mahuraan ah in waxsoosaarka aqooneed ee Kaddare uu helo qiimayn, boorkajafid, casriyayn iyo horumarin joogto ah. Raadraac Calasow, X. C. (n.d.). Sooyaalka Kaddare. In Qaamuuska af-Soomaaliga. Centro Studi Somali, Università degli Studi Roma Tre. Mansuur, C. C. (2024). Habdhigaalka af Soomaaliga guud: Midayn, horumarin iyo casriyaynt. Qalinmaal Publishing. Linguistic Report, The Report of Somali Language Committee, 1961.Axmed Faarax Cali (Idaajaa) & Ibraahim Cawad (Khooli) (Eds.). (1979-1980). Diiwaanka Maansadii Deelley: Ururin iyo Faallo (Studi Somali, vol. 12). L’Harmattan Italia. Puglielli, A., & Mansuur, C. C. (2012). Qaamuuska af-Soomaaliga. Centro Studi Somali, Università degli Studi Roma Tre. Bilal Qasim Fiqi (Aar Aw Fiqi) Source: goobjoog.com

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa maanta kulan muhiim ah la yeeshay Komishanka Doorashooyinka Qaranka iyo Hoggaanka Sare ee Saddexda Xisbi Qaran: WADDANI, KAAH iyo KULMIYE, si la iskugu wargeliyo loogana wada tashado Qabsoomidda Doorashooyinka Golaha Wakiillada iyo Goleyaasha Degaanka JSL oo u muddaysnaa 31.05.2026-ka. Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu Komishanka Doorashooyinka Qaranka iyo Hoggaanka Sare ee Saddexda Xisbi Qaran uga mahad naqay kulankan muhiimka ah, isaga oo xusay in ay muhiim tahay in Qaranka iyo daneeyeyaasha Doorashooyinku ay ka wada tashadaan qaabka, xilliga iyo xaaladda ugu habboon ee ay u qabsoomi karaan Doorashooyinka Golaha Wakiillada iyo Goleyaasha Degaanka. Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu Hoggaanka Sare ee Saddexda Xisbi Qaran la wadaagay go’aanka KDQ ee la xidhiidha in aan Doorashooyinkii u muddaysnaa 31.05.2026-ka aanay suurto gal ahayn in ay ku dhacaan waqtigoodii, arrimaha sababay dib u dhaca iyo waqtiga loo muddeeyey, sidaa darteedna KDQ ay go’aamiyeen: 1. In Doorashada Golaha Wakiillada iyo Goleyaasha Degaanka ee u qorshaysan in la qabto 31 May 2026-ka aanay qabsoomi karin caqabado jira awgood. 2. In Komishanka Doorashooyinka Qaranka JSL farsamo ahaan uu u baahan yahay muddo 10 bilood ah oo ka bilaabmaysa 31 May 2026-ka. Komishanka Doorashooyinka Qaranku waxa ay sheegeen in ay jiraan caqabado waaweyn oo si toos ah u saamaynaya qabsoomidda Doorashooyinka Golaha Wakiillada iyo Goleyaasha Degaanka, kuwaasi oo kala ah: 1. Abaaro baahsan oo ka jira dhammaan Gobollada dalka, kuwaasi oo sababay barakac iyo hayaan ay dadka ku dhaqan miyigu ay guureen; 2. Xaalado Amni oo ka jura degeenno ka mid ah dalka; 3. Kala aragti duwanaanshaha Xisbiyada Qaranka (Daneeyeyaasha Siyaasadda) ee la xidhiidha nooca Diwaangelinta Codbixiyayaasha ee lagu gelayo Doorashooyinka oo waqti dheer qaatay. Komishanka Doorashooyinka Qaranku waxa ay hoosta ka xarriiqeen in muddadaa 10-ka bilood ah (ka bilaabmaysa 31 May 2026-ka) ay diyaarin doonaan: 1. Dhammaan arrimaha Farsamo ee ay u baahan tahay Diwaangelinta Codbixiyayaasha, 2. Kor-u-qaadidda tayada xogta codbixiyayaasha iyo Casriyeynta Agabka Diwaangelinta, 3. Diyaarinta iyo qabashada Doorashooyinka Golaha Wakiillada iyo Goleyaasha Deegaanka. Waxa xusid mudan in Xisbiyada Siyaasadda ee Qaranka JSL ay ku kala aragti duwan yihiin go’aanka ay soo saareen Komishanka Doorashooyinka Qaranku, gaar ahaan Xisbiga KAAH meel adag iska taagay go’aanka ay soo saareen Komishanka Doorashooyinka Qaranku, halka labada Xisbi ee WADDANI iyo KULMIYE ay soo dhaweeyeen, mawqif isku mid ahna ka qaateen go’aanka KDQ. Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu Xisbiyada Qaranka iyo Komishanka Doorashooyinka Qaranka u sheegay in loo baahan yahay in qabsoomidda Doorashooyinka Qaran ahaan la muujiyo midnimo Qaran iyo isku duubni, gaar ahaan marxaladda xasaasiga ah ee uu dalku galay aqoonsigii Israa’iil kaddib iyada oo ay kor u kaceen cunfiga iyo cadaawadda abaabulan ee loo qaaday Qaranka Jamhuuriyadda Somaliland. Madaxweynuhu waxa kale oo uu Daneeyayaasha Siyaasadda u caddeeyey in Xukuumad ahaan ay diyaar u tahay bixinta wixii dhaqaale ah ee ku baxaya diwaangelinta codbixiyayaasha iyo qabsoomidda Doorashooyinka Golaha Wakiillada iyo Goleyaasha Deegaanka. Gabagabadii, kulanka Xisbiyada Qaranka iyo Komishanka Doorashooyinka Qaranka JSL, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu adkeeyey muhiimadda ay leedahay in xal wadatashi ku salaysan laga gaadho kala aragti duwanaanshaha daneeyayaasha siyaasadda, si loo xaqiijiyo qabsoomidda doorashooyin loo dhan yahay, hufan, isla markaana nabad ku dhacda. 𝐀𝐋𝐋𝐀𝐀 𝐌𝐀𝐇𝐀𝐃 𝐋𝐄𝐇 𝐗𝐮𝐬𝐞𝐞𝐧 𝐀𝐚𝐝𝐚𝐧 𝐂𝐢𝐠𝐞 (𝐃𝐞𝐲𝐫), 𝐀𝐟𝐡𝐚𝐲𝐞𝐞𝐧𝐤𝐚 𝐌𝐚𝐝𝐚𝐱𝐰𝐞𝐲𝐧𝐚𝐡𝐚 𝐉𝐚𝐦𝐡𝐮𝐮𝐫𝐢𝐲𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐒𝐨𝐦𝐚𝐥𝐢𝐥𝐚𝐧𝐝 Qaran News

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in madaxweynayaasha Puntland iyo Jubaland ay jabiyeen baratakoollada iyo habraacyada lagu sugo amniga garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho, sidaas darteedna loo celiyay diyaaradihii waday ilaaladooda. War-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Amniga Gudaha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa lagu sheegay in xubno ka mid ah Golaha Mustaqbalka oo ka geybgali lahaa shirkii wadahadallada Muqdisho ay saaka isku dayeen in ay diyaarado ku soo daabulaan ciidamo iyo hub, ayna jabiyaan habraacyada lagu sugo amniga garoonka, kuwaas oo ay tilmaantay in ay ku dhaqmaan dhammaan madaxa sare ee Dowladda Federaalka, kuwa maalmul goboleedyadda iyo madaxii hore ee dalka. Dowladda Federaalka waxay xustay in aan la aqbali karin ciidamo iyo hub aan la soo marin hannaanka iyo habraacyada amni ee lagu dhaqmo in ay soo degaan garoonka Muqdisho. Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay caddeysay in martiqaadkeedii gogosha wadahadalka Muqdisho aysan waxba iska baddelin, iyadoo ugu baaqday xubnaha Golaha Mustaqbalka in ay ilaaliyaan baratakoollada iyo habraacyada amniga. Screenshot

Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa faahfaahin rasmi ah ka bixisay sababta loo celiyay diyaaradihii siday ciidamadii tirada badnaa ee saaka kasoo ambabaxay magaalooyinka Garoowe iyo Kismaayo. Ciidamadan oo ahaa ilaalada madaxweynayaasha Jubbaland iyo Puntland, oo la filayo inay yimaadan magaalada Muqdisho ayaa ku hubeysnaa hub culus, iyadoo tiradooduna badnayd, taas oo walaac xooggan ku abuurtay Dowladda Federaalka Soomaaliya. Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, oo qoraal soo saaray ayaa caddeeyay in Muqdisho u baahnayn xaalad amni darro iyo ciidamo badan oo lagu soo daabulo, maadaama ay joogaan ciidamadii qaranka ee mas’uuliyadda amniga saaran tahay. “Marka ay Adis Ababa, Nairobi iyo Dubai sida dhuumaalysiga ah ay ugu safrayaan ayagoo boorsooyin wata ayay u safraan, safafka immigrationka ayay galaan, marka ay caasimadooda u soo safrayaana sidii niman dagaalkii u dambeeyey u socda oo kale ayay isku soo hubaynayaan,” ayuu yiri Wasiir Fiqi. Waxa uu intaas kusii daray “Ma wada-hadal ayay u socdaan mise dagaal, mise dhoola-tus ciidan oo ah fariin ay u dirayaan kuwa kale.” Hoos ka aqriso qoraalka oo dhameystiran: Marka ay Adis Ababa, Nairobi iyo Dubai sida dhuumaalysiga ah ay ugu safrayaan ayagoo boorsooyin wata ayay u safraan, safafka immigrationka ayay galaan, marka ay caasimadooda u soo safrayaana sidii niman dagaalkii u dambeeyey u socda oo kale ayay isku soo hubaynayaan. Ma wadahadal ayay u socdaan mise dagaal, mise dhoola-tus ciidan oo ah fariin ay u dirayaan kuwa kale. Amniga madaxda caalamka ee Muqdisho soo booqanaya dawladda Soomaaliya ayaa sugta, wayna isku aaminaan, madaxda Soomaaliyeedna mudnaan gaar ah ayay leeyihiin, ma jirto wax ururo ciidan ah la soo safriyo ayadoo ciidamadii qaranka ee mas’uuliyadda amnigu saarnayd ay joogaan. Muuqaalka hubaysan ee aan qurxoonayn iyo in ciidamo wax ay yihiin aan la garanayn in la keensado hoteelada garoonka Caalamiga ah ee Muqdisho oo ah meel xasaasi ah oo ay deggan yihiin safaaradaha waaweyn ayna ku yaallaan goobo muhiim ma ahan wax ay ku gar helayaan Deni iyo Madoobe. Ciidamada la soo luggoynayo Buuraha Calmiskaad iyo hareeraha Kismaayo in lagu xoreeyo ayaa ka mudan in film jilid loo soo wato. The post DF Somalia oo caddeysay sababta Xamar looga celiyay ciidamadii Deni iyo Madoobe appeared first on Caasimada Online.

​ Wasaaradda Amniga Gudaha ee Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa soo saartay digniin culus oo ku aaddan amniga caasimadda, ka dib markii ay sheegtay in la isku dayay in ciidamo iyo hub aan fasax haysan laga soo dejiyo Garoonka Caalamiga ah ee Aadan Cadde. ​Iskudayga soo Daabulista Ciidanka ​War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in xubno ka tirsan Madasha Mustaqbalka, oo qeyb ka ah shirka wada-hadallada ee ka furmaya Muqdisho, ay saaka isku dayeen inay diyaarado ku soo rartaan ciidamo iyo hub aan la garanayn ujeedkooda. Wasaaraddu waxay falkaas ku tilmaantay “xadgudub” ka dhan ah habraacyada amniga ee horay u yaallay. ​Wasaaraddu waxay caddeysay qodobbada soo socda: ​Habraaca Amniga: In dhammaan madaxda dalka (heer Federaal, heer Gobol, iyo Madaxdii hore) ay ku qasban yihiin inay raacaan baratakoolka amniga ee garoonka iyo caasimadda. ​Diidmo qayaxan: Maamulka amniga ma aqbali doonaan ciidan iyo hub aan soo marin nidaamka rasmiga ah ee dowladda u degsan. ​Ammaanka Garoonka: Waxaa la xoojiyey ilaalinta amniga Garoonka Aadan Cadde si looga hortago wax kasta oo khalkhal gelin kara nabadgelyada. ​ ​In kasta oo ay dowladda ka xumaatay falkan, haddana waxay mar kale xaqiijisay in martiqaadkii gogosha wada-hadalka uu weli taagan yahay. Waxay ugu baaqday xubnaha Madasha Mustaqbalka inay dhowraan nidaamka si shirku ugu qabsoomo jawi degan oo xasiloon. ​ Source: goobjoog.com

Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa cambaareeyey go’aankii Dowladda Federaalka Soomaaliya ku celisay diyaaradihii waday ciidanka ilaalada madaxweynayaasha Puntland iyo Jubaland. War-saxaafadeed ka soo baxay Golaha Mustaqbalka ayaa lagu sheegay in iyaga iyo Dowladda Federaalka hore heshiis uga gaareen ogolaanshaha ilaalada madaxda ka qaybgalaysa shirka wadahadallada Muqdisho, islamarkaana go’aanka maanta yahay mid qar iska xoornimo ah oo khatar geliyay wafuudii saarnayd diyaaradaha la celiyay. Golaha wuxuu ku eedeeyay Dowladda uu hoggaamiyo madaxweyne Xasan Sheekh in ay tan markii ay aqbaleen gogasha Muqdisho ay qaaday tallaabooyin lagu carqaladeynayo, kuwaas oo ay ka mid yihiin kulamo iyo hadallo wax u dhimaya shirka, wax ka baddelka dastuurka iyo diyaaradaha la celiyay. Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed wuxuu xusay in uu diyaar u yahay wadahadallada, balse ay dib u eegis ku sameyn doonaan tubta wadahadallada Muqdisho. PUNTLAND POST

6d304a2f25e31f28bd58f1963935a2b2 Qaran News

Garoowe (Caasimada Online) – Maamullada Puntland iyo Jubbaland oo warsaxaafadeedyo soo saaray ayaa si adag uga hadlay falkii maanta lagu celiyay ciidamadii ay usoo direen magaalada Muqdisho, kuwaas oo dowladda dhexe u diiday diyaaradihii siday in ay ka dagaan garoonka Aadan Cadde. Puntland oo marka hore cambaareysay falkan, waxayna sheegtay in khatar la galiyay saraakiil ka tirsan maamulkaas iyo ciidamo hordhac u ahaa safarka la filayo in uu caasimada Soomaaliya kusoo gaaro Madaxweyne Saciid Deni. Sidoo kale, Puntland ayaa tilmaamtay in ujeedka ka dambeeyo go’aankan uu yahay in la fashiliyo wada-hadallada lagu wado in ay dhex-maraan Villa Soomaaliya iyo Golaha Mustaqalka oo loo qorsheeyay inay berri bilowdaan. “Illaa waqtigii ay Dowladda Puntland iyo guud ahaan Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ay aqbaleen ka qayb-galka gogosha ay dhigtay DFS, Madaxweynaha wuxuu qaaday tillaabooyin uu dhammaantood uga gol lahaa in uu fashiliyo Gogosha lagu ballamay, isaga oo sida muuqato aan fileyn in Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed in ay aqbali doonaan gogosha” ayaa lagu yiri bayaanka. Dhankeeda Jubbaland ayaa shaaca ka qaaday in ciidamada iyo wafdiga la socday ay ku wargelisay Hay’adda Duulista, balse si sharci darro ah hawada looga celiyay, iyada oo aan la hubin in diyaaraddu haysato shidaal ku filan. “Bilowgii safarka, diyaarada siday xubnahan oo ka duushay Garoonka Diyaaradaha Sayid Maxamed Cabdille Xasan, waxaa si rasmi ah loola socodsiiyay Hay’adda Duulista Rayidka, guddiga qaban-qaabada shirka iyo laamaha Amniga Dowladda Federaalka ah. Hase yeeshee, markii diyaaraddu ku dhowaatay inay ka degto Garoonka Diyaaradaha Muqdisho, ayaa si lama filaan ah loo soo saaray go’aan cusub oo ah inay dib ugu laabato Magaalada Kismaayo, iyadoo aan la hubin in diyaaraddu haysato shidaal ku filan oo ay dib ugu laaban karto magaalada Kismaayo. Arrintan waxay ka tarjumaysaa masuuliyad-darro weyn iyo go’aan cadownimo ah oo halis geliyay nolosha wafdiga hordhaca ah” ayaa iyana lagu yiri bayaanka kasoo baxay Jubbaland. Waxaa kale oo lasii raaciyay “Dowladda Federaalka ah oo ka caga-jiidaysa qabsoomidda Shirka Wadatashiga ah ee Muqdisho, waxay u muuqataa in ay ka go’antahay inay wado walba u marto baajinta shirkaas, arrintaas oo muujinaysa niyad-sami la’aan iyo ka go’naansho la’aanta in xal laga gaaro xaaladda cakiran ee dalka”.. Dhanka kale Jubbaland ayaa sheegtay in maanta hawada laga celiyay labo diyaaradood oo kale oo shacab siday, kuwaas oo kasoo baxay garoonka Kismaayo, iyada oo xustay in tallaabooyinkan ay ka dhalan karaan halis iyo qalalaase horleh. Si kastaba, berri oo Isniin ah ayaa loo qorsheeyay in wada-hadalladu ay bilowdaan, hadana waa soo baxaya caqabado waa wayn oo sii kala fogeyn karo dhinacyada, xilli lagu jaro marxaalad xasaasi ah iyo xaalad kala guur ah. The post Puntland iyo Jubbaland oo war culus kasoo saaray arrintii maanta dhacday appeared first on Caasimada Online.

7a7f262c732584386f18a4592cef1dda Qaran News

Muqdisho (Goobjoog News) — Iyadoo la sugayo imaatinka madaxda Dawladgoboleedyada Puntland iyo Jubbaland ee magaalada Muqdisho, waxaa soo baxay iskudayo caasimadda loogu soo rarayo ciidamo aad u hubaysan oo hordhac u ah madaxdaas. Tallaabadaas ayaa keentay in Dawladda Federaalku ay hawada ka celiso diyaaraddii sidday askartan. Tallaabadan, oo ah “Hubka laga soo hormariyay Hoggaanka,” ma ahan kaliya taxaddar amni, balse waxaa loo arkaa farriin siyaasadeed oo qorshaysan. Ujeeddada laga leeyahay ayaa ah in shaki la geliyo amniga caasimadda, lana muujiyo in Muqdisho aysan ahayn meel laysku hallayn karo oo madaxdu ay nabad ku imaan karaan iyagoon wadan ciidan aad u hubaysan. Iskudayga lagu soo dhoobayo askar ku hubaysan hub culus Muqdisho ka hor imaatinka madaxda, waa “dhoolatus siyaasadeed” si dadban loogu durayo awoodda Dawladda Federaalka ah ee sugidda amniga. Falanqeeyayaashu waxay tilmaamayaan in ficilkani uu yahay mid lagu “bahdilayo” sumcadda magaalada, iyadoo la bixinayo sawir ah in Muqdisho ay tahay furin dagaal (war zone) oo aan lagu badbaadi karin ilaa aad wadato ciidamo gaashaman. Waa istiraatiijiyad lagu wiiqayo kalsoonida lagu qabo hay’adaha amniga qaranka, laguna xoojinayo doodda ah in Dawladda Dhexe aysan maamuli karin amniga dalka. Ugu danbayntii, jawigan ciidan ee lagu soo dhowaynayo wadahadallada siyaasadeed ayaa abuuraya xaalad tuhun iyo is-aamin la’aan ah ka hor inta uu shirku furmin. Haddii gogolxaarka shirku noqday in hub culus lala soo galo caasimadda, waxay ka dhigan tahay in tagida miiska wadahadalkana ka sii fogaato, taas oo mugdi gelinaysa rajada laga qabo in xal waara laga gaaro khilaafka ragaadiyay dalka. Goobjoog News Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Online) — Sare u kaca xasilooni darrada ka jirta gobolka Geeska Afrika ayaa ku riixday dowladaha Mareykanka iyo Turkiga inay si weyn u xoojiyaan awooddooda milatari ee gobolka, iyadoo labada dalba ay qaadeen tallaabooyin cusub oo ay ku xaqiijinayaan danahooda istiraatiijiyadeed ee Soomaaliya. Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda Turkiga ayaa Khamiistii shaaca ka qaaday in Ankara ay diyaaradaha dagaalka ee F-16 gaysay gudaha Soomaaliya. Tallaabadan ayaa qayb ka ah qorshe ballaaran oo Turkigu ku doonayo inuu ku baahiyo raadkiisa milatari ee gobolka, xilli uu xiriir dhow oo iskaashi la leeyahay dowladda Federaalka Soomaaliya. Sarkaal ka tirsan dowladda Turkiga, oo diiday in magaciisa la xigto, ayaa warbaahinta u xaqiijiyay in diyaaradahan ay si toos ah u maamuli doonaan ciidamada Turkiga ee ku sugan Muqdisho. “Tallaabadani waa mid lagu sugayo amnigeena,” ayuu yiri sarkaalku, isagoona meesha ka saaray in duuliyeyaal Soomaali ah ay ku lug yeelan doonaan hawlgallada diyaaradahan. Turkiga, oo sannadkii 2017-kii xarigga ka jaray saldhiggiisa milatari ee ugu weyn dibadda (TURKSOM) oo ku yaalla Muqdisho, ayaa halkaas ka wada hawlgallo isugu jira tababarro iyo la-talin dhanka ciidamada ah, si kor loogu qaado awoodda la-dagaalanka argagixisada ee Soomaaliya. Tallaabadan milatari ee Turkiga ayaa ku soo beegmaysa xilli ay Ankara si kulul u dhalleeceysay go’aankii Israa’iil ay ku aqoonsatay Jamhuuriyadda iskeed madax-bannaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland. Dowladda Turkiga ayaa tallaabadaasi ku tilmaamtay “faragelin qaawan oo lagu sameeyay arrimaha gudaha iyo qarannimada Soomaaliya.” Dhinaca kale, dowladda Mareykanka ayaa daah-furtay mashruuc qiimihiisu gaarayo $70 milyan oo lagu ballaarinayo dhabaha diyaaradaha ee saldhigga milatari ee Manda Bay ee dalka Kenya. Saldhiggan oo ku yaalla gobolka Lamu, una dhow xuduudda Soomaaliya, ayaa ah xarun istiraatiiji ah oo ay ciidamada Mareykanku u adeegsadaan hawlgallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ee Soomaaliya. Christopher Landau, oo ah Ku-xigeenka Xoghayaha Arrimaha Dibadda Mareykanka, ayaa munaasabaddii dhagax-dhigga ka sheegay in mashruucani uu dirayo farriin cad. “Waa inaan tusnaa kuwa doonaya inay na soo weeraraan in ay naga go’an tahay inaan is-difaacno,” ayuu yiri Landau, isagoo intaa ku daray in saldhiggani uu astaan u yahay iskaashiga qotada dheer ee ka dhexeeya Mareykanka iyo Kenya. Saldhigga Manda Bay ayaa sannadkii 2020-kii waxaa weerar culus ku qaaday dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab, halkaas oo lagu dilay saddex muwaadin oo Mareykan ah, laguna burburiyay diyaarado iyo qalab milatari. Mareykanka ayaa tan iyo wixii ka dambeeyay weerarkaas xoojiyay amniga iyo awoodda saldhigga. Maamulka Madaxweyne Joe Biden ayaa sannadkii 2024-kii shaaciyay qorshe Kenya loogu aqoonsanayo xulafada ugu weyn ee aan xubinta ka ahayn NATO (Major Non-NATO Ally) ee dhanka Koonfurta Saxaraha, taasi oo sare u qaadaysa iskaashiga milatari ee labada dal, inkastoo aanay jirin heshiis difaac oo rasmi ah. Landau ayaa sidoo kale bogaadiyay doorka Kenya ee “xasilinta caalamiga ah,” gaar ahaan hoggaaminta hawlgalka Qaramada Midoobay ee dalka Haiti, halkaas oo ciidamada Kenya ay booliska dalkaas ka caawinayaan la-dagaalanka kooxaha burcadda ah ee la wareegay qaybo badan oo dalkaas ka mid ah. The post Turkiga iyo Mareykanka oo qaaday tallaabooyin xasaas ah oo la xiriira Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.

Garoowe (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowlad-goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland oo goordhaweyd ka hadlay munaasabad tababar loogu soo xirayay ciidamo ka tirsan kuwa maamulkaas ayaa si caro leh uga jawaabay tallaabadii ay saaka qaaday dowladda dhexe oo dib uga celisay hawada Muqdisho ciidamo ay iska soo hormariyeen isaga iyo madaxweynaha Jubbaland. Saciid Deni ayaa shaaca ka qaaday in mas’uuliyad darro wayn ay sameysay Dowladda Federaalka, isla markaana la’iskula xisaabtami doono falkaasi. “Saakay markaan Garowe kasoo baxnay ciidamadii hordhaca ahaa ee wafdiga dowladda Puntland Xamar uga qeyb-geli lahaa shirka lagu igmaday iyo howl-wadeennadii madaxtooyada oo maanta safar u galay iyagoo dhex hawada maraya ayaa lasoo celiyay diyaaraddooda. Waxaa dhacday mas’uuliyad darro” ayuu yiri Saciid Deni Sidoo kale, wuxuu arrintan ku tilmaamay fal-dambiyeed iyo isku day dil oo ay ku kacday dowladda dhexe, balse dib wax la’isaga waydiin doono, sida uu hadalka u dhigay. “Diyaaradda oo hawada mareysaa dib loo soo celiyay. Waa fal-dembiyeed iyo isku day dil oo laga xisaabtami doono waqtigeeda.” ayuu mar kale yiri. Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Waxaad ogtihiin muddadii u dambeysay waxaan ka qeyb galnay shirkii magaalada Kismaayo ka dhacay ee looga hadlayay dalka sidii loo xasilin lahaa oo doorasho loo dhan yahay loo geli lahaa. Intiinna halkan fadhida kama war qabtaan”. Dhanka kale waxa uu hoosta ka xariiqay in Puntland ay qiimeyn doono xaalka, isla markaan waxa la gudboon ay gadaal kasoo sheegi doonto. Si kastaba, berri oo Isniin ah ayaa loo qorsheeyay in wada-hadal uu u bilowdo Dowladda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka, hadana waxa soo baxaya caqabado sii kala fogeyn kara dhinacyada, xilli lagu jaro xaalad kala guur ah. The post Deni oo isagoo careysan soo hadlay: Waa fal-dambiyeed… appeared first on Caasimada Online.

​MUQDISHO, Soomaaliya – Guddoonka labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa tallaabo sharci ah ka qaatay xubno ka tirsan xildhibaannada Golaha Shacabka iyo Senatarrada Aqalka Sare, ka dib markii lagu eedeeyay inay carqaladeeyeen fadhigii wadajirka ahaa ee qabsoomay taariikhdu markay ahayd 28/01/2026. ​Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), iyo Guddoomiye Ku-xigeenka 1-aad ee Aqalka Sare, Mudane Cali Shacbaan Ibraahim, ayaa soo saaray go’aanno isdaba joog ah oo saameeyay wadajir ahaan 31 mudane. ​1. 18-ka Xildhibaan ee laga Joojiyay 12 Kulan ​Xubnahan hoos ku qoran ayaa laga mamnuucay ka-qeybgalka 12 fadhi oo isugu jira kuwa wadajirka ah iyo kuwa gaarka ah ee Golaha Shacabka, laga bilaabo 02-02-2026: ​Xil. Hassan Abdi Ismail (Hassan Yare) ​Xil. Ahmed Mohamud Jama (Buux) ​Xil. Mohamed Abdirahman Ahmed (Xayle) ​Xil. Abdinur Ali Adam ​Xil. Mohamed Bashir Ali (Baxnaan) ​Xil. Mohamed Barre Mohamud ​Xil. Dahir Amin Jesow ​Xil. Mowlid Abdi Mohamud ​Xil. Sadam Mohamud Abdi ​Xil. Mursal Mohamed Khalif ​Xil. Abdirisak Hassan Ahmed (Dhookir) ​Xil. Ahmed Adan Ahmed (Ahmed Kenyati) ​Xil. Mohamed Sheikh Noor Osman (Garaadka) ​Xil. Sadaq Abdullahi Abdi ​Xil. Omar Yusuf Galadid ​Xil. Duniya Osman Yusuf ​Xil. Mohamed Adam Dini ​Xil. Farah Moalim Abdi Bishaar ​2. 2-da Senator ee Aqalka Sare ee la Ganaaxay ​Sidoo kale, Guddoomiye Ku-xigeenka 1-aad ee Aqalka Sare ayaa 12 kulan oo wadajir ah ka joojiyay labadan Senator ee soo socda: ​Senatar Leyla Nuur Maax ​Senatar Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag) ​3. Digniin kama Dambays ah (11 Xildhibaan) ​Guddoonku wuxuu sidoo kale digniin adag u diray xubnaha hoos ku xusan, kuwaas oo haddii ay mar kale fowdo sameeyaan laga qaadi doono tallaabo la mid ah kuwa kore: ​Xil. Abdirashid Mohamed Hidig ​Xil. Ali Mahdi Mohamed (Qalato) ​Xil. Daud Abdikarim Sh Omar ​Xil. Abdirashid Jire Khalinle ​Xil. Adar Hared Jibril ​Xil. Faduma Farah Adan (Faduma Nine) ​Xil. Abdikadir Hussein Abdi (Uurdoox) ​Xil. Said Ali Muse ​Xil. Yusuf Mohamed Ismail (Barakaale) ​Xil. Ahmed Osman Ibrahim (Daqare) ​Xil. Yusuf Hussein Ahmed (Gama’diid) ​Sababta Tallaabadan iyo Dhaqangelinta ​Sida ku cad dukumiintiyada ka soo baxay xafiisyada guddoonka, tallaabadan ayaa loo qaatay si loo ilaaliyo sharafta iyo habsami u socodka hawlaha Baarlamaanka, iyadoo la tixraacayo Qodobbada 14-aad, 16-aad iyo 28-aad ee Xeer-hoosaadka Golaha. ​Taliska Amniga ee Baarlamaanka ayaa la faray inay si degdeg ah u dhaqangeliyaan go’aankan, iyadoo xubnaha magacyadoodu kor ku xusan yihiin aan loo oggolaan doonin inay soo galaan hoolka shirarka muddada ganaaxu u socdo. ​ Source: goobjoog.com

Puntland ayaa sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay khatar gelisay saraakiil iyo ciidamo ka tirsan ilaalada madaxweyne Deni oo diyaaradii waday loo diiday in ay ka degto garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho. War-saxaafadeed ka soo baxay Puntland ayaa lagu cambaareeyay tallaabadaas, waxaana sidoo kale lagu sheegay in tan iyo markii Puntland iyo Golaha Mustaqbalka ay aqbaleen gogosha Muqdisho uu madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud qaaday tallaabooyin lagu fashilinayo shirkaas. Puntland waxay Dowladda Federaalka ku eedeeysay in ay kala fogeynayso wadajirka iyo midnimada dadka & dalka Soomaaliyeed, iyada oo farrrintaas ogaysiisay Beesha Caalamka iyo ummadda Soomaaliyeed. PUNTLAND POST